-
http://occitanica.eu/files/original/483e6f18506bdef343b4716386b74ac6.jpg
85fc09eb0ff5fbe127a372f46d3203d3
http://occitanica.eu/files/original/383cb4493fd496ddf54d1066bf7882d4.xml
1e9e40417031e27b04ce05b6bddbe9d5
http://occitanica.eu/files/original/38228f40e928d5497c31fecb33c9d58b.pdf
904620b33f5d21632eb3e3520101742b
PDF Text
Text
L
o diari
N°29
Genièr
Febrièr de 2016
L a cul tura, en occitan
3 questions a:
Claudi Sicre
Pagina 14
«Midi espòrt» :
Lo rugbi bigordan
Pagina 13
«À la Une»
Le retrait : Rodín
Pagina 16
Lo Diari, La cultura, en occitan – Revista bimestriala de l’IEO Miègjorn-Pireneas – ISSN: 2427 - 5735
11 rue Malcousinat 31000 Tolosa – 4€ (sus abonament)
�Edito
E ua bona annada
entà l’occitan !
Lo Diari et lodiari.com,
une publication de l’IEO Midi-Pyrénées
11 rue Malcousinat, 31000 Toulouse
Revue bimestrielle sur abonnement,
ISSN : 2427–5735
Directeur de la publication : Pierre Loubère
Rédacteur en chef : Sébastien Pugin
Rédacteur & Maquettiste : Aldric Hagège
Rédacteur : Pierre Molin
Impression & Routage :
Publi Routage Diffusion, Millau
Remerciements à nos partenaires, relecteurs,
contributeurs et collaborateurs.
Atau coma cada annada, eth cap d’an qu’arrepresenta eth moment
entà soetà’s ua bona annada. No’vs pòdi pas assegurar que l’an que
vié e sia bon, totun que podem esperar que globaument – entà la societat – e sia melhor que non pas 2015.
Entà l’occitan, qu’esperaram que 2016 – annada de cambiaments – e
sia ua bona annada. Daubuns signes qu’ac pòden deishar pensar.
Alavetz, que vam hèr drin de sciéncia ficcion : véger, imaginar e dà’s
drin d’arsec en hèr la lista de las rasons qui hèn que 2016 e serà ua
annada de las granas.
Tot permèr, 2016 qu’ei entà nosauts un tèrratrem administratiu. Qu’ei
l’annada a l’encòp de la creacion d’un ofici public dedicat a la nosta
lenga e de la creacion de las navèras e granas Regions. E aqueste còp,
que sembla que’s sia passat quauquarren. Arren non serà pas mes coma
avant. Dab la grana Region (per segur eth nivèu principau entà ua
lenga « regionau »), tot lo monde non deishavan pas de parlar d’Occitania, de crotz occitana e, a còps d’occitan... Tiò e mèma avant d’estar
sollicitats ! Qu’assistim a ua cession mediatica e politica de marketing
territoriau e la Region vajuda de la fusion qu’avè d’estar la Region Occitania, dab eth sué drapèu, « la sua cultura », la sua unitat... e a còps
la sua lenga (que per segur auré d’estar considerada coma l’element
fondator daus substantius precedents e non pas quauquarren annèx
mes drin ligat).
Dab aquera grana Region, au budgèt lenga e cultura que creisherà,
que podem pensar que quauques practicas e seràn espandidas. Atau,
au mes de junh que’s deuré tier en « Lengadòc-Rossilhon-Meidia-Pireneas » (apellacion que sauvaram entà evitar d’enervar arrís)
eth permèr Total Festum partatjat de la Bigòrra a la Camarga. Au
segur, aquera nautat, aidada peus mejans dau Conselh Regionau en
matèria de comunicacion qu’ei ua bona navèra entà la visibilitat de
la cultura en occitan (e tanben accessòriament entau eth sué finançament).
Tanben, l’estructuracion dau movement occitan que contunharà, las
recèrcas de finançament que seràn escajudas entà desembocar sus
avançadas vertadèras e vegedèras. E mes, un daus nostes grops que
signarà un contract dab Universal (dilhèu que vegeràm « The Incridible Garuche Band » au Madison Square Garden).
Aute element positiu, pendent aquera campanha electorau, qu’entenèm ua auta bona navèra, l’Estivada, eth hestau interregionau culturau en occitan que’s deuré tier a Rodés en 2016.
Alavetz, perqué pas sajar d’i créger e de hèr que 2016 e sia ua bona
annada entà l’occitan ?
Sebastian Pugin
�Novèlas - p.4
Ne parlam
Escriches de femnas - p.5
Tresaurs en lum
Henri P. de Rochegude - p.6
Edicions - p.8
Carta blanca (exclu. abonats)
Las Bèlas Letras - p.11
Lo Scopitòne - p.12
«Midi espòrt»- p.13
3 questions a Claudi Sicre - p.14
Le Retrait
Rodín - p.16
Ne parlam
Le jòc de quilhas - p.20
A la facultat
Cançon & trobadors - p22
Lenga - p.24
TV - p.25
Agenda - p.27
�Novèlas
Cicle
de
conferéncias-diaporamas
d’Alem Surre Garcia, a l’ostal d’occitània
Dins l’encastre dels Dijòus
de l’Ostal, Convergéncia
Occitana a demandat per
2016, una tièra de conferéncias-diaporamas sus la civilizacion occitana a Alem
Surre Garcia.
Alem Surre Garcia que foguèt dètz e set ans de longa,
cargat de la valorizacion de
la lenga e de la cultura occitanas a l’ex-Conselh Regional de Miègjorn-Pirenèus,
lo coneissem tanben en sa
qualitat d’escrivan, d’assagista, organizaire de seradas
interculturalas, cronicaire e
sobretot conferencièr.
Anam profitar amb el, d’una experiéncia fòra-comuna, quicòm coma 600 intervencions publicas
dempuèi l’an 2000, tant en Occitània coma a l’estrangièr.
Fàcia als absolutismes que siàn religioses o pas,
Alem Surre Garcia nos buta a destriar dins
l’istòria las religanças e las palancas interculturalas destinadas a melhor questionar las societats
contemporanas. Nos passejarà per de camins bartassièrs, aqueles dels Orients d’Occitània, aqueles
que menèron del miègjornal a l’indigèn del temps
de las colonias. Amb Frederic Mistral, serem menats fins a l’America Latina a rescontrar Gabriela
Mistral, qu’obtenguèt ela tanben lo Prèmi Nobel...
Se tracha vertadièrament de far comprene que sem
en preséncia d’una vertadièra civilizacion, e nomenada atal a dos còps dins l’istòria : la civilizacion dels
Trobadors et la civilizacion dicha « miègjornala »
del sègle XIX a l’entorn de Mistral. De qué poder rebombir uèi e portar la nòstra pèira, en relacion amb
los autres países, a la creativitat mai contemporana.
Contact : Convergéncia Occitana (05 61 22 13 31)
23en Concours bigourdan d’expression gasconne
Avètz fins al mès de febrièr (le 27) per enviar una
participacion escrita entre una e cinc paginas. Organizat pel Conselh General de Pirenèus Hauts, a per
tòca de valorizar l’escritura en occitan gascon.
Le tèma de l’edicion de l’annada (balhat coma una
orientacion generala) es « Nosta Terra ».
Per tot saber, vos cal consultar http ://www.cg65.fr/
front.aspx ?PubliId=3246
4
Un luòc –provisòri– per l’Estancabra !
Dempuèi la barradura de l’Estanquet, existís pas
mai de cafè occitan dins la vila ròsa. Fa donc
una annada que l’Estancabra, qu’a per objectiu
l’obertura d’un cafè cultural en occitan a Tolosa, organiza seradas de sosten (concèrts, contes,
quina…). Atal l’Estancabra desirava recampar la
moneda necessària al finançament d’un local e a
son foncionament. Aqueste luòc aurà per tòca de
valorizar la creacion culturala d’expression occitana, de refortir los ligams entre las generacions
e entre los abitants del barri e sustot de permetre
qu’existisca un endreit ont se pòt parlar, escotar
e descobrir la lenga occitana en essent obèrt sus
las autras culturas del territòri. E amb la novèla
annada arriba tanben una bona novèla : aqueste
luòc es trobat ! Enfin, mèfi, es provisòri ! La còla
de l’Estancabra obrirà a partir del mes de genièr, dos còps per setmana a l’ancian Estanquet
al mens fins al mes d’abril 2016. Vos esperam
donc nombroses per la serada d’obertura que se
tendrà lo 8 de genièr al ser, 42 carrièra dels Blanquièrs a Tolosa !
Per se tenir al fial :
www.facebook.com/estancabra
Le Cercle Occitan de Carbona e deu Volvestre,
prepara l’annada venenta que deuriá este una
bona tinada.
Tornen un pauc sus la tardor, le concert de Nadau estèc un bon mejan per hèr veser que l’occitan es pas vièlh ! La sala de las hèsta estèc tròp
petita per aculhir tot le monde ! Plan de gens
vengueren a l’espèra d’aver plaças de darrer moment, ni avèc pas gaire.
N°29 – Genièr Febrièr
�Ne parlam
Escriches de femnas tarnesas
P
odèm dissertar un moment sus l’interès de consacrar antologias e libres sonque a las femnas, es que caldriá pas melhor las integrar vertadièrament dins la literatura ? Bon, aquò
dit, esperant aquela revolucion avèm le secors de libres coma
Escriches de femnas tarnesas. L’antologia presenta tèxtes variats
(racontes, contes, poèmas, testimònis, cridas...) de quaranta-uèit femnas que demòran o an demorat dins Tarn. Le lector
i trobarà voses plan diferentas las unas de las autras.
« Aquela diversitat empacha pas que las autoras son ligadas
per un comun amor de la lenga. Las davancièras la parlavan
naturalament, aquelas dels nòstre temps l’an reconquistada.
Totas l’an utilizada per nòstre mai grand plaser. Nos dison
que se pòt tot dire en occitan : lo temps passat coma lo de
deman, la fantasiá coma lo dòl, l’amor coma l’amarum »
Sèrgi Labatut.
Nos dison sustot que cal pas jamai enclaure la lenga e sa
literatura dins question de genre, temps, luòc...
A.H.
Escriches de Femnas Tarnesas, Ramon Ginolhac, IEO Tarn ;
15 x 21cm ; 224 paginas ; 18 €.
Lo Diari : abonatz-vos !
Lo Diari pendent 1 an,
siá 6 numeròs ;
32 paginas e 4 rubricas exclusivas ;
un exemplar adreçat per corrièr
en çò vòstre
= 24 €
Podètz utilizar aquel bulletin, le copiar sus papièr
liure o le telecargar sus lodiari.com/le-magazine.
Nom – Association – Structure :
����������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������
Prénom :�����������������������������������������������������������
Adresse :�����������������������������������������������������������
Completar lo mai legiblement possible. Tornatz-le, ����������������������������������������������������������������������������
amb le pagament per chèc a l’òrdre de « IEO MP » a :
IEO MP – Lo Diari
Abonnements
11 rue Malcousinat
31000 TOULOUSE
Code Postal :��������������������������������������������������
Ville :����������������������������������������������������������������
e-mail :��������������������������������������������������������������
N° de téléphone :�������������������������������������������
�Tresaurs en lum amb lo Cirdòc-Mediatèca occitana
Henri Paschal de Rochegude
l’occitan de las Luses.
La Médiathèque PierreAmalric d’Albi consèrva
dins sas colleccions l’importanta bibliotèca de
l’albigés Henri-Paschal
de Rochegude actor màger de l’estudi de la lenga
d’òc de la debuta del sègle
XIX e precursor dels estudis sus l’occitan meRetrach de l’Amiral Rochegude
dieval. Compilator minuper Ch. Escot, detalh.
ciós de cançons occitanas
Colleccions Espital d’Albi.
dempuèi las cançons de
trobadors fins als nadalets, es tanben l’autor d’un
dels diccionaris de rimas occitan mai ancian.
Henri Paschal de Rochegude, nascut a Albi lo 18 de decembre de 1741, oficièr de marina e deputat als Estats
Generals en 1789 es un erudit, poliglòt e bibliofil que
s’interessava mai que mai a la lenga e la literatura occitanas. Òme de son sègle, participa a mai d’una expedicion en Índia, dins las mars australas e sus l’Ocean Atlantic per la Guèrra d’independéncia dels Estats-Units.
Revolucionari moderat, s’investís politicament
pendent la Revolucion francesa, sèi a la Constituanta e
a la Convencion, puèi es nomat contra-amiral en 1793.
Es a partir de 1800 que se retira dins sa vila natala e
que se consacra a la compilacion de tèxtes ancians de
la literatura d’òc en fin de los rendre accessibles al public. Sas coneissenças generalas, sa curiositat, son temperament de cercaire e son esperit scientific, li permetan de redigir una òbra excepcionala.
Es per sos dos obratges pareguts en 1819 : lo Parnasse
“Recueil de chansons, poésies modernes au
nombre de 211 en langue vulgaire du Midi”
(Ms.9), amassar las cançons de trobadors.
Lo manuscrit 9 de la bibliotèca Rochegude es un
recuèlh de 222 tèxtes de cançons e autras pèças
en lenga meridionala. Son a l’encòp de cançons
d’amor, de cançons borlescas o licenciosas, de
« nadalets » e altres tèxtes religioses, de cançons
politicas… Se lo nom d’autor es indicat per d’unes
tèxtes, nos podèm demandar se Rochegude es
pas l’autor de qualquas cançons. D’unas, compiladas dins aquel manuscrit, se rescontran de còps
dins aquela debuta de sègle XIX, se retròban per
exemple de tèxtes analògs dins lo recuèlh de cants
dels fraires Rigaud de Montpelhièr, obratge que
figurava dins la bibliotèca de Rochegude.
6
occitanien e l’Essai d’un Glossaire occitanien pour
servir à l’intelligence des poésies des troubadours, que
Rochegude fa figura de precursor. Son òbra se distinguís a l’encòp per la massa de la documentacion collectada (tèxtes inedits dels sègles XII e XIII) e per son
apròchi metodic del subjècte que concernís tant la descobèrta dels tèxtes ancians que l’estudi de la lenga. Lo
Parnasse occitanien, antologia de tèxtes dels trobadors,
conten de pèças en vèrs pacientament reculhidas dins
las bibliotècas pendent sos sejorns parisencs.
Per son ample son òbra dobrís la via a l’estudi dels
tèxtes ancians e a la sciéncia naissenta que prendrà lo
nom de filologia romana e que François Raynouard,
un de sos correspondents, ne devendrà lo fondator.
Al fial de sas recèrcas eruditas, Rochegude constituís una abondosa e preciosa colleccion d’obratges e
de manuscrits, que foguèron legats a sa mòrt, lo 16
de març de 1834, a la vila d’Albi.
Dempuèi un an, lo Centre occitan Rochegude, la
mediatèca d’Albi e lo CIRDÒC se son associats per
metre a disposicion del public los manuscrits occitans de Rochegude, son desenant numerizats e accessibles en linha sus
Occitanica a l’adreiça : www.occitanica.
eu/rochegude.
Còpia manuscrita de particions trobadorescas seleccionadas per Rochegude al
dintre del manuscrit d’Urfé
(tanben nomenat Lavallière), conservat a la BnF.
Colleccions
Mediatèca
Pierre-Amalric
d’Albi,
Roch. Ms. 16.
« Le Parnasse occitanien », (Ms. 1), los premicis
de la resurreccion dels trobadors
Rochegude per son Parnasse occitanien entrepren la
resurreccion de la glòria literària occitana. L’obratge
que se presenta coma una antologia de tèxtes ancians
se caracteriza per un apròchi novèl, rigorós e metodic que diferís de las compilacions anterioras. Dins
l’Essai de Glossaire occitanien, (Ms. 1bis) Rochegude
expausa sa teoria de l’origina de las lengas romanas,
particularament de la lenga d’òc, sa vision de l’evolucion de las lengas e sas remarcas sus l’etimologia que
serviràn de punt de partença als estudis romans.
N°29 – Genièr Febrièr
��Edicions
Alman’Òc
Coma de costuma le cercle occitan Pèire Lagarda de Foish,
sòrt son Alman’Òc !
Las annadas se seguisson mas son pas jamai las meteissas. L’Alman’òc
tapauc. Doncas, aicí l’avètz tot fresc sortit de l’estampariá. Fòra le lagui e las ànsias dels darrièrs jorns de boclatge, prenon totjorn fòrça
plaser a-n-aquel trabalh e nosautris al legir. Nos confòrta tot çò que
ja sabiam : la lenga occitana, la lenga nòstra es un tresaur que nos cal
servar ! E coma dison : « Entre totis, farem tot »
8 €, 130 p.
Cercle local de Foish : cercleoc@orange.fr
Alman’Òc
2016
Realizat pel Cercle Occitan
Pèire Lagarda
IEO -FOISH
Conda’m eth Coserans
ü POUR COMPLETER LES COURS DE FRANÇAIS, HISTOIRE, GEOGRAPHIE,
ECONOMIE, SVT, OCCITAN…
Ua maleta pedagogica bilingua occitan / francés editada peth Ostau Comengés e era Agéncia de DesveloUn double DVD avec
pament dera Economia >des
Culturala
deth Coserans
vidéos-support
Aquera maleta, produïta a 70 exemplaris, que
contenc :
- 2 DVD, en ame ua céntia de testimoniatges en occitan declinats en tres tematicas, de vielhas credenças, eths Coseraneses ena 2da Guèrra Mondiala,
tròces de vita en Coserans.
- un CD-rom, en ame documents iconografics,
transcripcions e traduccions deths testimoniatges,
fichas pedagogicas naths arregents e naths professors (d’Occitan, d’Istòria, de SVT…),
- ua frisa cronologica,
- ua carta deth Coserans.
Era maleta que poirà tanben prestada naths establiments escolaris e naths servicis Joenessa. Se’n voletz
saber mès sus era maleta, se la vos voletz hèr prestar,
que mos podetz contactar dirèctament : ostaucomenges@orange.fr
> Trois séries de fiches pédagogiques avec
des activités
Flors de Gasconha
> Un CD-ROM avec des documents
complémentaires : des photos, des
archives et des articles…
Un libre d’Amadèu BARIS
MALLETTES DISPONIBLES DANS TOUT LE RÉSEAU ÉDUCATION NATIONALE (09) ET DISPONIBLES AU PRÊT.
Contact:
Eth Ostau Comengés – Jean-Paul FERRÉ
ostaucomenges@orange.fr
05 61 04 49 24
La màger part d’aqueths poèmas jean-francois.brunel@pays-couserans.fr
que pertòca05 61la66natura,
au país gascon,
98 90
sas gents e sas costumas. Dilhèu que’us trobaratz de valor desparièra,
sustot que la poesia « classica » e sembla estar passada de mòda. Mes
si, per cas, avetz autant de plaser a’us léger com jo n’avoi a’us escríver e
a’us arrecaptar, lavetz que m’i serèi plan escadut.
Amadèu Baris
ADECC – Jean-François BRUNEL
PER NOSTE Edicions
34 Ter Plaça deu Heralh - 64300 ORTÈS
www.pernoste.com - 05 59 67 07 11
8
N°29 – Genièr Febrièr
�Calendièr
L’annada 2016 en occitan ! Lengadòc 2016 Natura : un supèrbe calendièr amb 25 fotografias colors del Joan-Loís Caparròs, nom dels
meses e dels jorns en occitan e una fuèlha d’entresenhas.
Per un polit present o un plaser per cada jorn.
A4, 12 € (+3 € de mandadís), mèfi : tiratge limitat.
Comanda a tornar a : IEO-Aude BP 51042 11860-Carcassona Cedex
http ://occitan-aude.over-blog.com/
Gents del Segalar
Tòrna Gents del Segalar ! Fa cinc ans qu’èra agotat, fa cinc
ans qu’èra demandat. Per nòstre plasèr –e nòstre saber– Cordae/
La Talvera torna editar « l’ouvrage d’ethnohistoire sur le Ségala
tarnais ».
Quatre annadas, 5 000 personas, 560 paginas e mai de 400 imatges.
Accompagnat d’un disc (o d’una K7).
Totas las informacions per comandar son sus
www.talvera.org/multilang/publication-73.html
Glòria e Misèra
Los Amics de Joseph Vaylet e lo Musèu Joseph Vaylet vos convida lo
dimècres 16 de decembre de 2015 a 17 oras a la Maison Comuna d’Espaliu a la presentacion del recuèlh de poèmas de guèrra de Joseph Vaylet
Glòria e Misèria que ven de paréisser.
Al lendeman de la Granda Guèrra, Joseph Vaylet voliá publicar sos poèmas escrits al còr de las trencadas, mas son projècte poguèt pas abotir.
Los Amics de Joseph Vaylet, per èsser fidèls als desirs del poèta quant a la
publicacion, an conservat lo títol de l’obratge, lo dessenh de la primièra
pagina de cobèrta, los poèmas e se son permeses d’annexar qualques
tèxtes escrits posteriorament. De fait, Joseph Vaylet aviá volgut, tot al
long de sa vida, perpetuar lo remembre d’aquela tragèdia e omenatjar
los Peluts, sos fraires d’armas que la vida foguèt brigalhada.
Ara lo recuèlh es disponible. Los soscriptors poiràn traire lors exemplars.
N°29 – Genièr Febrièr
9
�La Nadal Box del Grelh Roergàs
19 livres à -50% !
• Joana d’Aimé, Calelhon-Seguret – 5€;
• Sul fum de Viaur, Cazals Alban – 3,50€;
• L’òme del cap del lòc, Cazals Alban – 3,50€
• Poètas de la val d’Òlt, Grelh Roergàs – 6€
• La bèstia del Larzac, Balard Iveta – 6€
• Aubrac e Viadena, mon pais, Laporte Marcel – 9€
• L’afar Fualdès : qué n’en sabèm uèi, Bòni Maurice & Batut Amans – 6€
• Quand se passejan las trèvas, Tastayre Aimat – 7€
• Mots et expressions de la vie rurale en pays d’Oc, Falissard Renaud – 12€
• Un rai de solelh per cada jorn, Portalier Yvonne & Bòni Maurice – 8€
• Ombras criminalas sus l’estivada, Tastayre Aimat – 8€
• Racontes del Quatre Vents, Bòni Maurice – 9€
• Mistèri a l’estadi, Tastayre Aimat – 7,50€
• Sèt estelas al cèl roèrgas, Vaylet Josèp – 2,50€
• Lo nòstre Roèrgue Aimat (II), Bòni Maurice – 5€
• Contes de la Nalta Viadena, Bòsc Zéfir – 4€
• Contes de Sibòt (Contes de Ricon de Laurens), Fournier Enric – 5€
• Contes e Novèlas del Roèrgue n°5, Contes vertadièrs, Vaylet Josèp – 2€
• Contes e Novèlas del Roèrgue n°7, Contes del Castanhal, Vedel Jacques – 2€
Les prix indiqués tiennent compte de la
L'Ostal del Patrimòni
réduction ; offre valable dans la limite des
Grelh Roergàs
stocks disponibles.
Place Foch
Frais de port de 2€ par livre
12000 RODEZ
Commande et règlement par chèque à l'ordre
05 65 68 18 75
de Grel Roergàs.
grelh.roergas@gmail.com
�Paginas reservadas
als abonats !
Lo diari, version Premium :
• 1 an
• 6 numeròs
• 32 paginas e rubricas exclusivas
• Un exemplar de la revista
adreçat per corrièr directament
en çò vòstre
• 24 € per an
�Vous abonner :
1 an
6 numéros
24 € (prix unique)
Nom – Association – Structure :���������������������������������������������������������������������������������������
������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
Prénom :�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
Adresse :�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
Code Postal :����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
Ville :������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
Pays (si autre que France) :�������������������������������������������������������������������������������������������������������
Adresse e-mail :�����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
Numéro de téléphone :����������������������������������������������������������������������������������������������������������
L’IEO Midi-Pyrénées – Lo Diari s’engage à ne pas diffuser ces informations.
L’abonnement est valable pour six numéros à compter du numéro suivant la réception du paiement. Tout nouvel
abonnement reçu immédiatement avant ou après le bouclage du numéro en cours est reporté en conséquence.
Abonnements hors France métropolitaine, nous contacter.
Podètz utilisar aquel bulletin, le copiar sus papièr liure o
le telecargar sus lodiari.com/le-magazine, lo completar lo mai legiblement possible.
Tornatz-le, amb le pagament per chèc a l’òrdre de « IEO MP» a :
IEO MP – Lo Diari
Abonnements
11 rue Malcousinat
31000 TOULOUSE
����Le Retrait
Rodín :
« Far existir una poesia occitana d’ara »
Poèta, cantaire, musicaire, Rodín s’apròpria
la lenga occitana e l’obrís cap a d’asuèlhs nòus de formas divèrsas. Après un tròç
amb un rapper de
New York que lo
clip foguèt realizat per Piget, nos
arriba ara amb un
projècte mesclant
poesia e musica. De mai, es a preparar un
album solo que sortirà en 2017. En espèrant
aquò, Rodín respond a nòstras questions
sus la dralha creativa que seguís,
sos projèctes e lo
label que montèt :
Pantais Recòrds.
Vos podètz presentar rapidament ?
Rodín : Siáu Rodín. Me definissi
coma un poèta de
lenga occitana promier. Mai lèva pas
que per ieu la poesia
pòu aguer mant’unei
biais d’expression, es
pas sonca un estile literari. Per aquò siáu tanben
musicaire, cantaire, fau de dessenh, ai mai d’un
biais d’expression mai son totei complementaris
e caminan cotria sus la mema dralha. Ai començat la musica e la poesia a l’atge de 11 ans mai o
mens, mon paire èra musician e òme de teatre, e
ma maire èra professora e afogada de poesia : Char,
Eluard, Aragon, Prévert, ai creissut emb’ elei. Siáu
naissut en Alemanha, puèi a tres meses siam partits viure a Rabat au Maròc per 6 ans, puèi avèm
viscut 8 ans au Caire en Egipte e fin finala 2 ans a
Beirot au Liban. Aviáu 15 ans quand siáu arribat en
França, e parlavi francés, alemand, anglés e arabi.
Mai dau costat de ma maire aviáu ja la lenga occitana dins l’aurelha : per ela, bòrd que frequentèt la
còla de Mont Jòia estent joina e que me cantava o
me grondava de còps en provençau, e per un collèga sieu de Beirot : Denis Capian, ara òme d’escrich
e de cultura dau moviment occitan que viu en Ardècha. Es èu promier que me metèt la grana dins
l’aurelha en me fent escotar Massilia Sound System
e Fabulous Trobadors, aviáu 13 ans.
Quand tornèri en França ai començat per far de
hip hop en francés au licèu embé Denis Sampieri, e
d’escriure de poesia dins de fòrmas variadas : classicas (sonets en alexandrins) o mai liuras e inspiradas
dei surealistes. Aguèri de mau a trobar ma plaça, a
l’estrangièr èri marselhés, en tornant aquí èri l’estrangièr. E puèi me mancava quauquaren, en Egipte
aviáu apres l’egipcian per carrièra e l’arabi classic a
l’escòla, aviáu ja una cultura dau parlat locau e la
trobavi pas en cò
mieu. E un jorn ai
descobèrt que i aviá
una lenga, qu’èra la
lenga de mei reires,
qu’aviá un nom e
una istòria. Partent
d’aqueu jorn, ai decidit de trobar de locutors naturaus, e siáu
anat far de collectatge en cò mieu autorn de la mar
de Berra. Ai aprés coma aquò. Es a n’aqueu moment
qu’ai descobèrt tanben lo Còr de la Plana e que ne’n
fau partida uèi encara. E dempuèi me siáu investit
tant coma ai poscut per la lenga nòstra : pendent
4 ans a l’Ostau dau País Marselhés coma sòci puèi
president e professor de lenga, sus lo projècte de vestits espèra un pauc qu’es encara en soscadissa, sus
mant’unei obratges de grafisme per la Malcoiffée, lo
Còr de la Plana, e d’autrei gropes o associacions, fau
partida dau collectiu Dètz dempuèi 2011, ai montat
mon labèl Pantais Recòrds, e fau partida dau collectiu FEM montat per ma sòrre e ieu. Dempuèi
d’annadas trabalhi coma director e compositor per
de gropes vocaus coma La Roquette, Misè Babilha, Enco de Botte, faguèri tanben lo generic nòu de
Viure al País, e ara me consacri de mai en mai a ma
carrièra personala.
16
Nos podètz parlar de la realizacion de la cançon « Indignats » e del tornatge del clip que se faguèt amb Piget ?
R. : Coneissi Amic Bedel dempuèi un temps que
sabi pas pus comptar. Es un amic que pòrta ben son
nom, e demorarà per ieu tant coma lo monde ligat au
projècte indignats, coma lei motors de ma presa de
paraula. Me sembla qu’èra en 2010 o 2011 que comencèt. Un amic mieu, Juan, que se fa sonar Phonkhead
me prepausèt de far de musica electronica, èra son
tipe de musica e voliá provar çò que donariá embé
d’elements occitans, pensaviam utilizar d’instru-
N°29 – Genièr Febrièr
�ments tradiconaus, sabiam pas tròp. E puèi lèu me
presentèt un amic sieu : Shon, un rapper de New York
que passava a Marselha embé de membres dau Wu
Tang per un concèrt. Shon a d’originas amerindianas,
e avèm parlat de minoritats, de la situacion de l’occitan, e tot aquò li parlava fòrça e avèm decidit de far
un tròç ensems. Juan emb’ un autre tipe que se ditz le
Discobole avián fach un instrumentau e me l’an prepausat, ai escrich e enregistrat mei partidas, fach una
traduccion en anglés per Shon e èu a fach una mena
de respònsa en anglés. Ai enregistrat a Marselha e èu
a New York, tot s’es fach per Skype en dos jorns. Puèi
Amic escotèt lo titre e voliá far un clip, perqué èra
important per èu que i aguèsse en occitan una musica tala, un musica produsida au meme nivèu que
lei produccions americanas. Se faguèt qu’aviam un
concèrt a New york embé lo Còr de la Plana a Carnegie Hall, doncas avèm recampat lo monde : lo chef op
Benoît Pain de Paris, lei dos comedians a New York,
Shon, e avèm rodat lo clip ailà en doas nuèchs. L’idèa
èra pas de dire « regachatz siam occitans e siam anats
a New York » mai puslèu de se servir de tota aquela
imatjariá capitalista per li far dire lo contrari. Avèm
vougut emb’ aquesta cançon nos servir dei còdis de
la musica e de l’estetica mainstream per far passar un
messatge engatjat, es clarament e explicitament una
cançon anti capitalista. Mai sabi pas s’aquò fuguèt
pron comprés. I aviá pas de ligam embé lo moviment
deis indignats, èra just l’epòca, una crida dau moment. Aquò fuguèt pasmens per ieu la debuta, embé
lo sostenh d’Amic e Juan ai contunhat d’escriure e
començat a soscar a un album solo qu’es encara en
preparacion e que sortirà en 2017 seguit d’una virada. I aurà d’autres clips produsits per Piget, me sembla que nòstei trabalhs son bessons, Amic es coma
mon grand fraire, siáu quauqu’un de fòrça estacat a
l’uman, au relacionau, imagini pas de far de cinèma
autrament qu’embé Piget. Lo clip que ven es diferent :
podèm dire quasi que ma musica es la benda son d’un
film d’Amic Bedel. Me languissi de lo sortir.
Poesia e musica semblan importantas dins
las vòstras creacions artisticas ; cossí aquò se
mescla e cossí se passan las collaboracions amb
los musicaires ?
R. : Exactament. Per ieu la musica es un biais
d’exprimir ma poesia, meme dins indignats, tròbi
que lo tèxte èra pron poetic e imatjat. Bensai tanben que dins un recanton m’imagini que l’eritatge
culturau qu’ai causit a 20 ans, es aquò : escriure e
far existir una poesia occitana d’ara, coma un resson ais aujòus trobadors que son sempre sortits e
cosinats a totei lei sauças, levat que pus gaire de
monde fa çò que fasián : mestrejar mai d’un art,
e subretot aqueu de jogar embé la lenga, embé lei
nivèus de compreneson e lo biais de metre aquesta lenga en musica. Es una causa qu’oblidam malurosament : la mestreja. Èstre mèstre de nòstra
lenga, l’inventar, la traïr. Tradicion e Traïson an
la mema rasiga latina, tot es una question de conéisser pron çò que leis ancians nos laissan per lo
transformar embé justessa e onestetat. Siam deman, per ieu l’occitan es pas una causa dau passat, puèi que l’ai pas eritat. E la musica que fau, es
tanben aquò : una traïson dei musicas que la vida
me laissèt : lo hip hop, lo cant tradicionau, lo rock
e la musica aràbia, tot aquò viu en ieu e voliáu trobar la justa mesclanha entre tot aquò. Es per aquò
que mon album pren de temps. Lei collaboracions
embé lei musicaires, son mai que tot umanas, son
de gens qu’aimi. Son de gens qu’aimi sa musica,
e que me noirisson umanament e artisticament.
Dins mon album tot s’es fach coma aquò, de rescòntres, de monde que m’an tocat, i a de monde
dau Brasiu, de familha Artús, de la Mal Coiffée,
de la Roquette, d’ILIXO, de musicaires marselhés
que jògan embé IAM. Meme lo tipe que fa lo son,
lo conoissi dempuèi 18 ans, e es un bòn, li fau fisança e son trabalh es pas lo mieu, mai lo sieu pòu
cambiar la figura dau mieu. Ai pas fach de causidas en foncion dei « competéncias », jamai, seguissi mon còr. Per exemple Laetitia Dutech qu’es
dins la Mal Coiffée, a la basa jogava de batariá,
mai sabi pas, se sentiá pus pron en fisança emb’
aquò, mai li ai demandat de jogar de batariá sus
un tròç mieu, e a la fin a fach un duo improvisat
embé Roman Baudoin, e es tarrible. Es aquò lo
mai important : la fisança e l’amistat.
La vòstra poesia pren una forma benlèu mai
numerica que çò que tenèm la costuma de veire :
es una causida ?
R. : Pensi qu’es una question d’epòca e de pragmatisme. Far un libre pren de temps e demanda
de sòus. Tant coma far un disc. Entre temps, lo
numeric es pertot. E ieu vòli l’occitan, e ma poesia pertot. Alòrs publiqui sus Twitter, es interessant, perqué es un format redusit. Es una mena
de haiku numeric. Mai tanben i a un costat instantanèu, siáu pas un obrador de la poesia, cerqui
l’essenciau, lo subran. Abans mandavi ma poesia
per sms ai personas que concernissiá, puèi me siáu
dich qu’èra pas sonca una causa privada. Fau pas
embarrar nòstra lenga dins lo cercle privat, subretot se la vestissèm de sei mòts e sons lei mai polits.
Fau la far veire e ausir au monde tot. E lo numeric
permet aquò. M’empacha pas d’aguer un projècte
de poesia urbana sos fòrma de pegasolets e afichas
per exemple. Mai dins aquesta question i a tanben
una debuta d’explicacion dau titre ARA.
N°29 – Genièr Febrièr
17
�A.U.B.A. es un pichon projècte
ARA es una òbra poètica e
diriáu, es una aventura puslèu.
musicala que podèm escotar sus Ai dançat
Es... lo rescòntre entre ieu e Erwan
vòstre site internet, es aquò ? Sus lo monde endormit
Billon e Charles Villanueva totei
Coma se passèt sa realizacion ?
dos musicaires dins lo grope de
A la debuta ARA deviá èstre un Coma un fiu de seda banhada
metal montpelhierenc WeaksaW.
libre en collaboracion embé Nico- Sus un fuec amorçat
Erwan es tanben lo fraire de Tilas Godin de familha Artús que fa
touan de Du Bartàs, canta dins lo
de fotografia. Mai lèu me siáu renBarrut, e dins dos autres projèctes
dut compte que voliáu far ausir la D’un pas sens pes
embé ieu : UÈI e SORN. Avèm delenga de ma poesia, pas sonca per
cidit simplament per enveja de far
lei non occitanofòns, escrivi en Ai esquichat la brasa
de musica ensems, de prene d’insprovençau maritime, es un son. Que l’auba aviá
truments, e de partir 3 jorns emLo voliáu partejar. Mai enregistrar
barrats dins un ostau de Cevenas,
just ma vòtz, me semblava paure. Afrescolida
e escriure, compausar e enregisAlòrs ai agut l’enveja de ne’n far
trar tot sus plaça. Avèm fach dos
un disc cort, que conta una istòria,
« Desvelh », Ara titres : un d’un tèxte mieu : « jorn
una mena de jornada, e ai lèu tronovèu », e un autre d’un tèxte de
bat autorn de ieu lei musicaires que
faliá per aquò. Voliáu un objècte musicau sens eti- Jòrgi Reboul : « plòu ». Encara un còp i aviá una
queta, e que fariá resson tanben ai disques de Ives recèrca d’instantanèu, de situacion. Es un projècte
Roqueta o André Neyton, un pauc experimentau, discografic, pensam pas ne’n far de concèrts. Es
narratiu. Cada musicaire qu’ai contactat aviá mai o un ambient puslèu folk e acostic, mesclat de sons
mens ja fach de musica experimentala e totei èran d’ambient, aquí i aviá de fuèc e de pluèja, l’avèm
pron dubèrts. Ai recampats mei poèmas en 5 tèxtes, gardat. Anam contunhar de nos recampar coma
mes dins un òrdre cronologic, e distribuit a cadun aquò embé aquestei constrenchas, e quand aurèm
en foncion de sa personalitat, umana e musicala. La pron per sortir un disc lo farem.
Es pas mon projècte principau, que demòra
soleta causa que li ai demandat èra que lo tèxte sigue
audible en entièr. Degun a poscut escotar lei tròç mon album : « pantais clus ». Sus aqueu, escrivi,
deis autres abans que tot sigue acabat, levat ieu. Au compausi tot. Convidi de monde per tornar jogar
nivèu visuau, voliáu far dintrar lo monde dins mon de partidas, mai es vertadierament mon obratge
univèrs, coma per far una transicion vèrs mon al- lo mai pregond. Tant au nivèu de la musica coma
bum que sarà fòrça intime. Es una fòto de ieu, mas- de l’imatge. Ai trabalhat embé un fotograf e una
cada a mitat per de motius qu’ai dessenhat dessús, illustratritz americana, vòli far un objècte d’art,
e lo libret es fach d’una fòto panoramica de Kan- una causa preciosa. Aimi pas coma pauc a cha
dahar en Afghanistan qu’ai trobada en cò de mon pauc lo disc es devengut un objècte promociopaire. Mei parents se son rescontrats ailà, e mon nau. Donam de quilòs de cds promocionaus a de
paire moriguèt l’an passat. Èra important per ieu. monde que leis escotan pas. Pensi que fau tornar
A ges de ligam dirècte embé lo contengut dei tèxtes, donar de valor a l’objècte. Senon lo numeric es
ben pron, gasta ges de pamai una part de ieu vèn d’aipièr, es disponible pertot e
là, d’aquest Orient. E puèi lei
tot lo temps. Pensi que de far
trobadors disián èlei que lo
un disc sus un supòrt fisic,
Khorassan perse èra lo breç
es un acte de creacion tant
de l’amor. ARA es una istòria
important coma lo contend’amor, son breç bensai es
gut. Sus aquò vòli èstre un
ailà tanben. ARA sortiguèt
artisan de l’objècte cultuen promièr en version nurau. Encara aquí per ieu i
merica per de rasons de buda un resson dei trobadors e
gècte, sortirà lèu en cd e puèi
de l’art totau. Parlarai mai
en vinil.
en detalh d’aqueste projècte
pauc a cha pauc. I aurà un
Ai vist tanben que sètz
promier titre que sortirà
a preparar un projècte que
embé un clip nòu per Pise ditz A.U.B.A. Quina forget, donarà la color generala
ma prendrà ? Es qu’avètz
d’aqueste disc.
d’autres projèctes de venir ?
18
N°29 – Genièr Febrièr
�Pantais Records
Pantais Recòrds naissèt a la seguida de mon enveja de far un disc solet. Voliáu pas obedir a n’aquesta
lei que tot se passa a París. Aviáu absoludament pas
enveja de defendre mon projècte fàcia a de monde
que, mema de bòna volontat, aurián totjorn agut
aquesta frasa dins un caire de la tèsta « mais c’est
en occitan ». Aimi l’independéncia tanben. Voliáu
pas aguer a negociar de questions de budjècte, de
grafisme o de contengut artistic. Sabi çò que fau e
onte vòli menar ma barca. Alòrs ai montat un labèl.
Ai mes totei meis economias dins aqueste projècte.
Vòli pas de subvencions nimai. Siáu per l’independéncia economica tanben, es riscat, mai se riscam
ren de que serve de viure ? Es per ieu un acte militant. Siáu occitaniste. Es estat creat oficialament
l’an passat, embé una còla de tria, de monde professionaus e implicats, interessats e interessants. I a
François Huguet, occitanofòn de Losèra que viu a
París, jornalista e doctorant a la Sorbonne, es lo president, la clavaira es Mélodie Perrin que fa partida
de La Roquette, e qu’es cargada de produccion per lo
grope e d’autreis estructuras, e dins lo C.A. i a Caroline Dufau, cantairitz dins Cocanha, Bab el Khorassan, sòcia dau collectiu Dètz, Noémie Calmel qu’es
encargada de produccion dins mant’unei festenau e
eveniments d’art contemporanèu, e tanben ma manager, e Denis Sampieri, musicaire dins lo Còr de
la Plana, Uèi, e productor de musica electronica. Es
un foncionament associatiu. Mema s’es ieu que l’a
montat, es important per ieu de lo far emb’ elei perqué sei vejaires, ponch de vistas e competéncias, son
pas lei mieunas. Avançam ensems. Avèm montat
a Marselha un talhièr de serigrafia e d’estampariá.
Volèm que totei nòstei produccions fisicas siegon
d’objèctes precioses, dins lo sens que saràn fach per
d’umans aquí au nòstre, que trabalhan embé passion. E d’èstre independent m’a aprés una causa : far
un objècte artisanau de qualitat còsta pas tant mai
car que de lo far dins una usina en seria. Pensi que
fau valorizar l’artisanat, e lo trabalh a dimension
umana, meme dins la musica.
A la debuta èra soncament per mon album. Mai
lèu me siáu dich que voliáu far aprofiechar d’aquò a
d’autrei gens. Lei promièras causidas se son fachas
naturalament : ILIXO son dos fraires dau caire de
Pau, que jògan d’arpa e de sansonha, fan una musica
instrumentala mai la lenga li es presenta, son fòrça ligats a son territòri e en meme temps fan que compausicion, es pas de musica tradicionala. Aviáu entendut
sa demo i a d’annadas, dempuèi trabalham sovent
ensems : Valentin a fach un tròç sus ARA, lei dos
saràn embé ieu sus scèna per lo live de mon album
solet, e dins mon album ai utilizat sa musica tanben.
Puèi la Roquette, es un còr de fremas d’Arles, trabalhi
emb’ elei dempuèi d’annadas, li aviáu ja escrich de
cançons, e an participat a mon album tanben, doncas s’es fach naturalament quand an decidit de far un
disc. Ne’n fau la direccion artistica, li vau participar
coma autor, compositor e organizi lei participacions
deis autres musicaires, i aurà per exemple Aqueles sus
un tròç. E fau la gestion grafica de totei lei projèctes.
Puèi vendràn A.U.B.A., Uèi e Sorn. La dralha principala es de produsir de musica occitana d’ara, embé lo
maximum de novèutat. Per exemple seguissi de près
çò que fa Alidé Sans. Avèm parlat mant’unei còps,
pensi qu’un jorn trabalharem ensems.
I aurà de còps dins d’unei projèctes de musica
tradicionala, mai voliáu tanben tornar trobar lo
vam de Ventadorn e Revolum, a l’epòca i aviá mai
que tot de tèxtes e de musicas novèus. Puèi qu’es
un labèl associatiu, l’important es tanben de far en
sòrta que l’artista posque ganhar un pauc mai que
s’èra dins una ret de labèl a l’anciana, embé un distributor, e tot aquò. Volèm un rapòrt dirèct embé lo
public, e fidelisar lo monde tanben embé la qualitat deis objèctes fisics. Cèrqui tanben, bensai embé
fòrça simplesa, a crear un vam de creacion novèla,
mostrar a una generacion mai joina bensai que seis
idèas son benvengudas, que se son pron fòrts dins
la mestreja de la lenga e de la musica e qu’an una
prepausion vertadièra, i a un endrech onte leis escotarem e se podèm leis ajudarem. Es çò que s’es
passat embé ILIXO, son joines, e tre la debuta ai cresegut dins sa joinessa, de còps fan de causidas que
bensai au fons de ieu me disi que son « d’errors de
joinessa », mai leis empachi pas, pensi que mon ròtle
aquí es de leis acompanhar, leis ajudar a s’espandir
sus una dralha segura. Es coma aquò que vesi mon
trabalh de director artistic, cèrqui pas a lei cambiar
ni a impausar una vision mieuna qu’auriáu, mai
ai besonh de passar de temps a descobrir l’univèrs
d’aquestei artistas, per poscar leis metre en valor
embé justessa. E la justessa pren de temps.
Entrevista realizada per Pierre Molin,
Illustrations & couverture : Photos, Santi Oliveri ;
dessin, Lauren Napolitano
Per ne veire (e ausir) mai :
www.rodiin.com
musica.rodiin.com
www.facebook.com/pantaisclus
twitter.com/pantaisclus
blog.rodiin.com
pantaisrecords.com
N°29 – Genièr Febrièr
19
�Ne parlam
Le jòc de quilhas !
Las quilhas ! Me vatz díser : quin vielh
jòc ! Aquò es solide. E n’i a un hum ! Vejam
l’istoèra d’aqueth jòc !
Es un jòc que se ditz doblidat ? Nani !
L
es jòcs de quilhas e de bòlas pujan a la Hauta Antiquitat. Se’n tròba traças per l’Egipte ancian. En
França, es autanlèu le sègle XIV que se comença de
jogar a las quilhas, deu costat de Chably (Oise). Mès,
Carles V n’interdiguèc la practica. Le rei pensava
qu’aqueth jòc capvirava sons subjèctes de la guèrra.
Pr’aquò Enric IV e son hilh Loís XIII le practicava
naturalament.
Es au sègle XVIII que le jòc de quilhas coneish le
som de sa glòria en França. Pendent una partida,
Mozart improvisèc le triò de quilhas ende pianò,
clarineta e altò.
Le musèu de Bourges consèrva una pintrura a l’aiga
que representa una visita de Dòna de Maintenon a
Sant Cyr ont se vetz dus gropes de gojatas jogant a
las quilhas.
Le jòc estèc trucat de plan d’interdiccions.
A l’Edat Mejana, las gents deu pòble n’avián hèit un
jòc d’argent, e plan de practicants i avián perdut lors
bens (bòrda, buòus, mòbles…).
Le 14 de janvièr de 1816, una ordenança deu maire
d’una petita comuna deu Gèrs defen aus proprietaris d’aubèrgas e de cafès d’organisar jòcs a d’oras pas
possiblas, pr’amor qu’entrainavan batalhas dolentas
ende la tranquillitat deu vilatge. Au nivèu nacionau,
serà tot parièr. Le jòc de mesa, estèc interdit en 1956.
Pr’aquò jogaires tenaças s’organisèren ende contunhar de jogar sense pariar. S’opausan amistosament a
la mesclada o individualament.
En America, le jòc de 9 quilhas s’escampèc per le
país, portat per les que i emigrèron. Aciu tanben, le
jòc estèc lèu interdit. I joguèren d’argent e quauque
uns i perdèren lors bens.
Ende capvirar la lei que defeniá la practica de las quilhas
de 9, ajustèron una quilha e botèron las 10 quilhas en
triangle ende inventar le bowling que coneguèm auèi.
En França, le jòc de quilhas se desvolopèc plan. En
Gasconha, e mès que mès en país d’Armanhac, Lanas, Hauta Garona, Arièja e Avairon... Mès les enjòcs e las roeinas consecutivas menèron un còp de
mès a interdíser la practica deu jòc.
20
Calèc esperar 1972 e l’iniciativa de la Fédération
Départementale des Foyers Ruraux deu Gèrs, ende
que le jòc se reviscolèsse.
Existís mès d’un jòc de quilhas
Au començament, las quilhas èran desquilhadas
dab un baston. Las bòlas hèn lor aparicion au sègle
XVII (dus sègles apèi l’aparicion deu jòc). Tot prumèr jòc popular, serà apèi practicat per totas las
classas de la societat.
Existís un jòc de cinc quilhas, mès es un jòc rare.
A sièis, es un jòc practicat per Sud-Oèst de França.
I avoc un jòc de 7 quilhas. Atestat dempei le sègle
XIV, que desapareish a la fin deu sègle XIX.
Le jòc de ueit es una evolucion deu jòc de nau que se
jòga en Avairon.
Le jòc de 9 quilhas es la fòrma « tradicionala » la
mès populara.
A dètz le bowling
Un jòc dab dotze quilhas existís. Le Mölkky es un
jòc practicat en Finlàndia dab un baston. A Müel
en Bretanha òm i jòga dab dotze quilhas mès dab
una bòla.
Ara vam parlar sustot deu jòc de quilhas de siès
N°29 – Genièr Febrièr
�au malhet que se jòga auèi en çò
noste. Aqueth espòrt a son campionat de França individuau e
per equipa.
Autanlèu 1972 les jogaires son
adujats per le movement de
la Fédération Départementale
des Foyers Ruraux de Gèrs que
sosteng la practica d’aqueth espòrt. Atau, aquera practica s’incriviá dins l’animacion deus
vilatges a l’ocasion de las hèstas
patronalas. En 1992 les comitats departamentaus rejónhen la
(FFBSQ) Fédération de Bowling
et Sport de Quilles ende hèr una
seccion nacionau quilhas au malhet. Una carta sufís ende jogar.
Que cau 3 quilhas de 50 cm de haut en reng de davant e 3 quilhas de 55 cm en reng darrèr, plaçadas a
30 cm d’eish a eish suu quilhèr. A la basa, las quilhas
son cercladas dab hèr, ende assegurar una mès grana estabilitat.
Le diamètre de la basa es de cap a 7 cm. Le diamètre
deu còs de la quilha deu èster de cap a 8 cm.
Una barra es plaçada a 1 mètre davant las quilhas ;
los jogaires deven hèr tombar le malhet per delà la
barra, si que non es perdut.
Le malhet es un cilindre gran coma una botelha
longa de 30 cm e d’un diamètre de 7 cm maximum.
Le pes deu malhet depen de la densitat deu boès.
Ende aver una bona tenguda en man, un jogaire dab
una man petita a interès a aver un malhet mès petit
e pas tant pesuc (le boish hè l’afar).
Ende les joves de mens de dotze ans le malhet es mès
petit (de cap a 6 cm de diamètre). L’airau de jòc es
rectangular : onze mètres de longor per tres o quate
mètres de largor minimala. A cada extremitat, cau
prevéser una zòna de securitat de dus mètres. Tot
sòu planèr pòt èster emplegat : ciment, bitum, tèrra
batuda... L’airau de jòc poderà pas èster mercat sus
una zòna d’un penent superior aus 10 %.
Las equipas son constituidas de tres jogaires e
pòden èster mixtas : òmes
hemnas, mainats, joens.
Les òmes de mès de 17 ans
tiran a 10 mètres. Le pas
de tir es mès petit ende les
autes : 5 mètres ende les
mens de 10 ans, 7 mètres
ende les mens de 12 ans,
8 mètres ende les mens de
14 ans, 9 mètres ende les
mens de 17 ans, 9 mètres ende les
jogaires de mès de 65 ans au 1èr de
janvièr de l’annada en cors.
Las hemnas jògan a 9 mètres autanlèu 17 ans e a 8 mètres un còp
passat 65 ans.
Les mès ancians pòden jogar tanben. Les òmes de mès de 75 ans
jògan a 8 mètres e las hemnas de
mès de 75 ans a 7 mètres.
Cau jogar sense préner de lanç, ni
passar le pas de tir.
Lo principi deu jòc es simple. 6
quilhas, 3 malhets. En 3 lançats
cau deishar sonque una quilha
dreta –quina que siá la quilha–
ende mercar 1 punt !
Las equipas son formadas de tres jogaires, e cada
equipa lança sons tres malhets a son torn. La prumèra que merca 11 punts –a tir egau dab l’auta
equipa– a ganhat. Se las duas equipas son a egalitat,
continuan a tir egau ende se despartatjar.
Se le prumèr jogaire o les dus prumèrs jogaires
hèn tombar totas las quilhas le o les darrèrs pòden pas jogar.
Arriba çaquelà que le prumèr jogaire hasca càiger 5
quilhas alavetz merca 1 punt, les 2 autes ensajan de
ne hèr autant, o en tot cas de doblar.
En Hauta-Garona, cau saber que se jòga a las quilhas a Montesquieu de Volvèstre, Peishias, Marinhac de las Claras, Gordan-Polinhan, Clarac, Ponlat. Cada club a sons trofèus o sons critèriums. En
2016, le campionat per equipa se jogarà en Avairon,
a Ònes del Castèl.
Les comitats de las hèstas, las associacions e las comunas que vòlon hèr una animacion per le vilatge,
ac pòden demandar de les adujar au club le mès
pròche. Ac haràn dab plaser.
A Montesquiu de Volvèstre, cada annada, se jòga
le Trofèu deu Volvèstre
per equipa e le trofèu Jean
Guilhem (estèc President
deu Cercle Occitan de
Carbona) coorganisat per
le club de Montesquiu e
le Cercle Occitan de Carbona. Es una vrespada de
convivéncia, que s’acaba
dab un repaish partatjat e
una serada de danças.
N°29 – Genièr Febrièr
Gisèla Lafarga.
21
�A la facultat
Uèi, son dos libres en francés que vos
presentam. Aquela causida es motivada
a l’encòp per la qualitat dels dits libres
e l’importància dels editors. Le trebalh
dels editors occitans es central, disèm
pas res mès, mas pensam pas que
podèm far l’economia de publicacions
sus l’occitan quand son faitas per dus
editors de tot primièr reng.
Aldric Hagège
Les troubadours
dans le
texte occitan
du XXème siècle
Ò
m pòt pensar la coneissença e le consensus
a l’entorn d’aqueles fondadors de la literatura occitana (e de la lirica europèa) pro fòrt e
ancian per qu’aja pas mai d’interès de ne parlar.
Çaquelà. Precisament pr’amor que ten del luòc
comun literari e cultural, cal interrogar l’imatge
qu’avèm d’aquelis òmes e femnas de Letras. Les
articles de l’obratge ; que venon essencialament
d’un collòqui organizat les 1èr e 2 d’abrial de 2010
a Montpelhièr dins l’encastre d’un programa de
recèrcas sus la recepcion dels trobadors del sègle
XII fins a nòstres jorns e qu’implica pas mens de
uèit universitats ; pausan mai o mens tres questions fondamentalas.
En primièr luòc la de l’eretatge. Les trobadors
son –au rapelam– poètas dels sègles XII e XIII.
Sèt a uèit sègles les separan doncas dels tèxtes occitans que son estudiats aicí. En mès de la simpla
distància istorica, son la marrida transmission de
las òbras (pas jamès escritas, perdudas o damatjadas), la dificultat de compreneson las allusions
a un contèxt e un monde qu’es pas pus e dempuèi longtemps, mès tanbens la complexitat de la
lenga de per ela, que pausan problèmas a l’analisi modèrna. Del moment qu’una granda partida
de la vida vidanta dels trobadors es perduda per
nosautris ; del moment, tanbens que las Letras
Modèrnas an una tendéncia a escartar le caractèr
22
occitan de las òbras ; l’inconscient collectiu jòga
e completa le puzzle, pausant la question de la
percepcion e portant mai de matèria als cercaires.
Qué van cercar autors, cantadors, etc. dins l’òbra
dels trobadors ? Dins le convocat, qu’aparten a la
realitat e que a l’imaginari, que podèm aprendre
d’aquò sul tèxte occitan de l’epòca e le d’uèi ? Una
reflexion passionanta sus la vida de nòstra lenga e
de sa cultura, entre ièr e uèi.
La conservacion d’un patrimòni sufís pas ! Les
Musèus consèrvan, mès subretot per nos permetre per a nosautris, contemporanèus, d’aprochar
e de comprene òbras de nòstre passat comun. Per
tornar escriure la darrièra frasa de l’introduccion
de Philippe Martel « Per que progrèsse encara la
recepcion dels trobadors ».
Les Troubadours dans le texte occitan
du XXe siècle (Fr.) ;
Sous la direction de Marie-Jeanne
Verny, Classiques Garnier, Paris
2015 ;
15x22cm, 423p.
49 €
Isbn : 978-2-8124-3339-9
N°29 – Genièr Febrièr
�Lorsque la poésie
fait le souverain
Étude sur la Chanson de
la Croisade Albigeoise
véritable lutte que Marjolaine Raguin mène contre
cet auteur qui, à la différence de ce qui s’est passé
jusqu’à présent, malgré ses ruses et ses détours, malgré sa capacité à orienter la vérité, n’a pas réussi a
la semer. L’Anonyme a trouvé une exégète digne de
sa propre habileté » escriu Beverly Mayne Kienzle
dins le prefaci.
Lorsque la poésie fait le souverain, Étude sur
la Chanson de la Croisade Albigeoise (Fr) ;
Marjolaine Raguin, Honoré Champion,
Paris, 2015 ;
15x23,5cm, 680p.
98 €
Isbn : 978-2-7453-2855-7
E
ncara un quicòm sus la Cançon de la crosada ?
Al delai de çò que seriá aquela reaccion immediata ; assagem de dintrar un pauc mai dins la
tèsi de Marjolaine Raguin, Doctor a l’Universitat
Montpelhièr III. S’escriguèt e comentèt fòrça la
Cançon e pas totjorn d’un biais plan plan seriós o
pertinent... Per atant que sabèm, una analisi immersiva aital es vertadièrament una primièra.
L’estudi pòrta principalament
sus la partida de l’Anonim, çò que
permet de metre en lum la question
de la continuacion d’una òbra, a
posteriori, d’un tèxte signat e compausat per un partisan del camp
advèrse (aquò es un biais un pauc
simplista de presentar l’articulacion, mas ajuda la compreneson).
« C’est un beau spectacle, que la
Coma lector, podèm reténer subretot un angle
d’atac dels mai interessants. Quand nombroses
comentaris se daissan emportar per la lirica dels
autors e acaban per se limitar a saber quines son
les braves dels marrits ; quand –encara pièger !–
d’unis fòrçan le sens del tèxte per ne far un estendard de lutas que pensan actualas o de reescrituras de l’Istòria ; l’obratge consèrva la distància
critica e la prudéncia scientifica que cal.
Influenciats per nòstra literatura modèrna,
avèm tendéncia a pèrdre de vista que le tèxte medieval es global. Lorsque la poésie fait le souverain
restablit aquela dimension : l’analisi literària es
benlèu sonque un biais de portar una lectura teologica, politica (mès tanbens istorica e juridica)
d’aquela òbra tant emblematica coma desconeguda.
Un excellent biais d’i remediar !
« El nom del Payre e del filh e del Sant Esperit
Comensa la cansos que maestre W. fit,
Us clercs qui en Navarra fo a Tudela noirit. »
Primièrs vèrs de la Cançon, leiçon del manuscrit « de Tolosa »,
BNF ark :/12148/btv1b60006868
N°29 – Genièr Febrièr
23
�Lenga
Lo Cause
« Le Cause », en occitan de Lomanha, es una
comuna del canton de Bèumont de Lomanha situada
dins lo Tarn e Garona, limitròfa de la comuna de
Brenhamont [brenha mun] situada dins la Nauta
Garona e se’n manca de 250 mètres que siá limitròfa
de la comuna de Sarrant situada dins lo Gerç.
Es una region gascona ont s’emplega
« l’article tolosan » le. Se ditz : le pan, le vin e
doncas Le Cause, ambe l’accent tonic sus la
sillaba [kaw]. Malgrat la fòrma francesa oficiala
Le Causé ai ausit mila còps, dins lo francés local
(es a dire en « francitan ») [lø kòzé], ambe l’accent
tonic sus la sillaba [kò]. Jamai de la vida *[lø
kozé], ambe l’accent tonic sus la sillaba [zé]. Fa
tot just qualques annadas, ausiguèri pel primièr
còp [lø kozé] en cò d’una notària, a Bèumont. E
trobèri qu’èra fòrça desplasent d’escarraunhar
aital nòstra toponimia occitana. Mas, la femna
fasiá coma podiá e diguèri pas res...
La solucion es tota simpla : sufiriá que la
fòrma francesa oficiala foguèsse Le Cause, sense cap
d’accent. E aital, quitament las notàrias e los notaris
dirián aquel nom de comuna en daissant l’accent
tonic a la bona plaça. M’estimi mai que lo fonèma
vocalic pòst-tonic /e/ se càmbie en /ø/, que non
pas que l’accent tonic siá artificialament desplaçat.
Es exactament lo meteis problèma d’adaptacion
francesa que se pausa pel patronime Faure. Qualque
24
còp la fòrma francesa es Faure ; d’autres còps se ditz
Fauré. Mestimi mai Faure. M’agaça quand disi que
mon prenom occitan es Jacme e que los « analfabèts
en occitan » escrívon *Jacmé.
Lo nom local de la comuna lomanhòla
es doncas Le Cause. En occitan estandard es, de
segur, Lo Cause.
Lo meteis problèma se pausa pel nom de
la comuna de l’èst de Tolosa apelada en francés
Montrabé. La fòrma occitana es [munrrabé], ambe
l’accent tonic sus la sillaba ra. De segur, lo nom
d’aquela comuna escrich aital, pòt pas mancar
d’èsser prononciat, en francés local, ambe l’accent
tonic sus la darrièra sillaba. Una grafia sense accent
agut en francés seriá mila còps pus satisfasenta :
Monrabe, coma Le Cause.
Lo nom d’aquela comuna pausa un segond
problèma : la grafia Montra- pòt pas mancar de far
que la prononciacion siá [montra] (o [mõtra] pels
que pronóncian las vocalas nasalas a la parisenca) e
aquel « escarraunhament » es pièger que lo primièr.
La solucion es tota simpla en francés : sufís d’escriure
non pas Mont- mas Mon-, coma dins Monclar-deQuercy (82) : Monrabe. En occitan, la solucion a
la catalana es perfièchament transpausabla. Coma
s’escriu Mont-rodon, Mont-roig e qu’a la Val d’Aran i
a lo vilatge de Mont-ròs, en occitan es una excellenta
solucion d’escriure Mont-rabe. Ara, se los poders
publics decidissián d’escriure en francés Mont-rabe
puslèu que Monrabe, perqué pas ?
N°29 – Genièr Febrièr
Jacme Taupiac
La Piboleta, dijòus 16 de julhet de 2015.
�TV
Projècte pedagogic educacion ai mèdias
Après la capitada
dau projècte academic de 2015,
l’associacion Tè Vé
Òc prepausa per
2016 un autre tèma : Educacion ai mèdias. Concebut per Claudina Paul e pres en carga per Tè Vé Òc,
aquel projècte s’adreiçarà a de collegians de 5ena e 3
ena de classas d’occitan de la Region LR/MP. Vaquí
lo programa prepausat per lei classas de C Paul e
d’adaptar per d’autrei classas (subjècte e datas)
Objectius : Descubrir un mèdia e conéisser son foncionament
Rescontre amb la còla dei professionaus de produccion audiovisuala de Tè Vé Òc per un debat critic
sus lei procèssus de fabricacion e de difusion d’un
document audiovisuau.
Estudiar lor biais de :
- Programar leis emissions Lenga d’òc : coma se
prepara un rodatge ?
- Realizar un reportatge o un documentari bilingue
per un mèdia regionau alternatiu, modèrne e accessible a un public larg.
- Difusar seis emissions e se faire conéisser : tv, telaranha, logiciaus utilizats…
Luòcs : Au collègi, sala de projeccion o de conferéncia per dubrir a d’autrei que leis occitanistas.
Quora : Mièja-jornada au mes de març (un dimars
de matin per St Geniès, un dijòus après-miègjorn
per Brinhon) Datas de causir amb totei.
Intervenents : Tè Vé Òc : Realizatritz e quadraire/
montaire : Lisa Gròs e Miquèu Gravier
Collegians : nivèus de 5ena a la 3ena (max. 30 ).
Contenguts :
- En 2016 Projeccion d’un documentari òc o bilingue
coma « La lavanda »,( que lei collegians de Brinhon
an revirat en occitan), e charradissa sus lei causidas
de la còla de realizators (angle causit, mejans materiaus : dròne e camèras, presa de sons, votz off... )
- En classa : Analisi d’un montatge. Reperar la trama narrativa, minutar lei plans, analisi e reglatge
dei sons e de l’alternança entrevistas/ plans de copa/
illustracion dei prepaus/ moviments de camèra.
- Amb lei membres de Tè Vé Òc : debat critic sus
lei procèssus de fabricacion e de difusion d’un document audiovisuau : quau va prepausar un reportatge, definicion dau subjècte, causida de l’angle,
dei personas necitas, dei personas entrevistadas, dei
mejans de realizacion necessaris, de la fòrma per lo
montatge, dei sons, de l’efièch volgut sul public, dei
mejans de difusion…
- Seria de questions per lei joves.
Lo projècte pòt èstre adaptat a cada classa de collègi.
Entresenhas au 06 11 35 49 13 e teveoc.e-monsite.com
Òctele e dos ans !
Dos ans d’existéncia son estats necessaris per
estructurer e consolidar ÒCtele. D’ara enlà los
partenariats se renfòrçan e las coproduccions se
desvolopan. De contactes estreches son estats establits amb Lo CIRDÒC, Ràdio País, Conta’m,
Pix’Òc… ÒCtele prepausa ara una mejana de 30
minutas de programas fresques cada setmana
amb de rendètz-vos màgers coma los D’ÒC Show
(mesadièr) o e-Anem, Libre (setmanièr) e Cara e
Cara, Lo JT de manaset…
Libre
L’emission literària d’ÒCtele s’avièt lo 19 de novembre de 2015. 52 numèros son estats realizats
amb los 24 primièrs presentats per la Region Miègjorn-Pirenèus, los seguents son coprodusits amb
Lo CIRDÒC. Libre, es un format cort, dins lo qual
un lector presenta un obratge qu’a causit en occitan.
Qualques minutas per legir un extrach, parlar de
l’obratge e de l’autor, expausar la causida del libre.
Retrobatz un novèl numèro a cada divendres.
Lo « D’ÒC Show », locomotiva d’ÒCtele
Aqueste talk show itinerant e en public presentat per Silvan Carrère permet de menar la television al còr de nòstres territòris e al pus prèp dels
locutors occitanofòns. Un numèro, es un tèma
d’actualitat, un desenat de convidats,
d’artistas, un estat dels luòcs de la
cultura locala… En 2015, la mejana
de visionatges enregistrats suls D’ÒC
Show es de 36000 amb un recòrd absolut d’ara enlà detengut pel D’ÒC
Show 14 pendent la manifestacion de
Montpelhièr : 63 000 visionatges.
Newsletter
Per conéisser las novetats d’ÒCtele, los programas,
aver d’infos suls rodatges en cors, esitetz pas a vos
abonar a la newsletter setmanièra d’ÒCtele, en anant
dirèctament sus la pagina d’acuèlh de la cadena.
N°29 – Genièr Febrièr
ÒCtele, 1èra tele 100% en occitan.
www.octele.com
contact@octele.com
25
�Centre de Formacion Professionala
d'Occitània Miègjorn-Pirenèus
Une formation à la langue et à la culture occitane
Apprendre à parler occitan. Faire de l’occitan son métier.
FORMACION INTENSIVA A L’OCCITAN
PREPARACION ALS MESTIÈRS LIGATS
A LA LENGA E LA CULTURA OCCITANAS
L’objectif de cette action est de permettre au bénéficiaire de construire un parcours d’accès à l’emploi et/ou à la
formation, en phase avec son profil et les filières d’emploi occitanes.
Elle s’ articulera donc autour des différents contenus suivants :
- connaissance des métiers accessibles avec la langue occitane
- initiation à la culture occitane (grands événements et patrimoines culturels de la Région…)
- langue occitane moderne (divers niveaux de compétence linguistique sur l’échelle européenne)
- accompagnement au projet professionnel.
Début des actions : 5 janvier 2016
Formation intensive de six mois, de janvier à juin.
- Durée en centre à Toulouse : 540 heures
- Stage en entreprise dont l'occitan est la langue de travail : 294 heures
Niveau d’entrée : bac
Douze places disponibles / an
Financement : pour les demandeurs d’emploi résidents en Midi-Pyrénées : Conseil Régional Midi-Pyrénées avec l’aide
du Fond Social Européen. Possibilités de rémunération suivant la situation du stagiaire.
FORMACIONS A DISTÀNCIA
Le CFPO Midi Pyrénées proposent des formations en e-learning :
Trois actions qualifiantes :
- la formation Escapolaire à la langue occitane pour un public débutant
- la formation Avancée à la langue occitane, pour un public déjà avancé
- la formation Perfectionnement à la langue occitane, pour un public parlant et écrivant déjà couramment.
Début des actions : 9 janvier 2016
Ouverte à tous dans les deux dialectes de Midi-Pyrénées, le gascon et le languedocien, ces actions ont pour double
objectif :
- de permettre aux stagiaires d’acquérir une qualification en occitan (niveau A2, B2 ou C1 du CECRL),
- de leur faire découvrir un métier lié à la culture et/ou la langue occitane.
Financement
Financement possible dans le cadre de la formation continue (OPCA, FONGECIF) ou alors, inscription individuelle :
Niveaux A2 & B2 : 790 € (630€ pour les personnes non imposables).
Niveaux C1 : 890 € (710€ pour les personnes non imposables).
CFPO Miègjorn-Pirenèus
45, rue Gatien Arnoult – 31000 Toulouse
05 61 23 99 51 – formacion@cfpoc.net
www.cfpoc.net
�Agenda
NB : a l’ora d’acabar la revista, teatre d’a Caurs.
totas las programacions son pas Entre-senhas : comuna de Caurs.
arrestadas, per las informacions http ://www.ieo-lot.org/
que mancan, consultar la
documentacion dedicada.
16 de genièr
tenón en Gers bèth temps i a.
- presentacion deth felibre
Honorat Dambielle.
Genièr
Puègnautièr
Genièr – febrièr
Mòstra
Albi
Rescontre inter talhièrs
danças tradicionalas
de
Participacion dels talhièrs a
Navés : Aguts, Cap-del-Pontde-Larn, Castras, Graulhet, La
Garriga, Los Salvatges, Navés e
Vièlhmur. Reservat solament als
dançaires d’aquestes talhièrs.
COR
Centre Occitan del País Castrés
« Joan de l’ors » mòstra de contes 05 63 72 40 61
d’Alan Roch e lo CIRDÒC.
Estrena lo 9 de genièr.
19 de genièr
www.centre-occitan-rochegude.org
05 63 46 21 43
8 de genièr
Los Reis de 2016
Carcassona
Ostal Sirventés
18h30
ieo11@ieo-oc.org
9 de genièr
Omenatge a Ives Roqueta
Animacion danças
Carmauç
linoun.auban@gmail.com
23 de genièr
Concèrt -Sopar
Na Loba
19h
Ten tu, ten ieu ! (A. Cance e I.
Durand) a 19 h + sopar amical a
20h30
Sus reservacion : 04 68 25 19 78
ieo11@ieo-oc.org
24 de genièr
Quina
Sant Jéri
EHPAD del Bòsc a Carmauç
14h
Organizat pel Cercle Occitan de « Quina occitana » al Capial a
Carmauç
Sant Jéri.
cocsegala@gmail.com
06 15 80 40 11
Estanquet de Fasètz la Lenga en
Cabardés
Argon
Ostal de Cabardés
18h30
Rodés
Sala anfiteatre – Mission Departa- Mirelha Braç parla d’Afogassets e
trufariás.
mentala de la Cultura
Conferéncias,
Testimoniatges, ieo11@ieo-oc.org
Lecturas, Projeccions…
Amb las intervencions de
20 de genièr
-Maria Roanet
Conte
-Joan Larzac
Puègnautièr
-Gautier Cofin
Na Loba
-Ivon Puèch
18h30
Preséncia e intervencions de tres Contes de l’Ives Seguièr.
editors :
ieo11@ieo-oc.org
-Jòrdi Blanc
-Patric Cofin
23 de genièr
-Joan Eygun
Samatan
05 65 68 18 75
Amassada Generau deths Felibres
de Gasconha Haut Lengadòc
ieo12@ieo-oc.org
9h30–12h00 ena comuna de
www.ieo12.org
Samatan : assemblada generau
12h00 Restaurant (pròishi dera
11 de genièr
comuna)
Teatre
Era vrespada :
Caurs
L’IEO d’Òlt e la Granja reçauràn -visita de Samatan Joan-Jacques
lo TIO - La Rampa per una Dutaut e un istòrian que nos
deras
felibrejadas
representacion publica de lor parlaràn
pèça « Mistral, tot o res » al der’escòla deras Pireneos que’s
N°29 – Genièr Febrièr
Organizat pel COR
www.centre-occitan-rochegude.org
05 63 46 21 43
Mercat
Mossolens
Ampelofoliás de Cabardés :
mercat de las trufas negras e dels
vins de Cabardés ; animacions.
ampelofolies.over-blog.com/
29 de genièr
Dictada occitana
Sequèstre
Dictada occitana a la sala del
Quartz al Sequèstre a 14h.
Organizat pel COR
www.centre-occitan-rochegude.org
05 63 46 21 43
30 de genièr
Dictadas occitanas
Aush
09 81 31 88 08
ieodugers@gmail.com
Autariba (31)
Caminòc
caminoc@gmx.fr
Aisac e Òst (65)
Aigaberdenc – Arear lavedanés
deth Institut d’Estudis Occitans
27
�06 07 74 13 03
aigaberdenc @orange.fr
Castras
Centre Occitan del País Castrés
05 63 72 40 61
azalais@wanadoo.fr
Foish (09)
Associacion Catinou
n.reibethveder@free.fr
vilag84@hotmail.com
olivierberard@yahoo.fr
Sent Martin lo Redond (46)
IEO 46
rodgier.lassaca@laposte.net
3 de febrièr
Inauguracion de las Setmanas
Occitanas del Vilafrancat
Vilafranca de Roergue
Bibliotèca Municipala
18h00
Presentacion de l’exposicion
« Lo Bestiari » per Yvon Puech,
president de l’IEO 12.
Al Fogal « Le Léo », 16 carrièra Sant Remèsi & Vilafranca de IEO del Vilafrancat
Noël Peyrevidal
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
Roergue (12)
Cercle Occitan IEO Pèire Lagarda IEO Vilafranca de Roergue e Oc-Bi
Roergue
cercleoc.dany@orange.fr
5 de febrièr
Gramat (46)
christian.sepulcre@wanadoo.fr
bernard.vaissiere@sfr.fr
Corinne 05 65 38 84 63
mediatheque.gramat@hotmail.fr
31 de genièr
Dictada occitana
La Vercantièra
Sala de las fèstas
14h
Bibliotèca Municipala BRUNET
Grop occitan Los Barjacaires
aime.tastayre@orange.fr
Laviladiu Del Temple (82)
Morlhon (12)
IEO del Vilafrancat
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
TG’OC e Recaliu
Concèrt e espectacle
tarnegaroc@gmail.com
Vilafranca de Roergue
lucie.maffre@orange.fr
Febrièr
Conferéncia
Vilafranca de Roergue
Bibliotèca Municipala
20h30
« Le chant traditionnel occitan »
per Xavier Vidal.
IEO del Vilafrancat
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
6 de febrièr
Estagi de danças
Castras
Centre de Lésers Lambèrt
14h00 - 17h00
Teatre Municipal
Estagi amb Corina Giacomello,
20h30
Mende (48)
ADOC Espaci Joan Jaurès, carr. Espectacle de cant amb las que vos permetrà de descobrir las
escòlas e Arnaud Cance seguit rondas e las danças de Provença.
Charles Morel
d’un espectacle Saique benlèu De 14h fins a 17h, al Centre de
06 60 49 80 66 48
Lésers de Lambèrt (Camin del
d’Arnaud Cance.
adoc@gmail.com
Saillenc - Castras).
IEO del Vilafrancat
Tarifa : 5 € (escolars, estudiants,
Narbona
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
caumaires, sòcis IEO) e 8 € pels
Cercle Occitan de Narbona
autres.
En çò de Michel DEIT 55 carr.
Yvan Pelissier
Centre Occitan del País Castrés
Nimes
IEO 30
1èr de febrièr
Dictada Occitana
ieo30@orange.fr
Caurs-Begós (46)
Ortès
Cultura de Noste
06 43 71 40 66
joel.bley@neuf.fr
Sant Africa
3 de febrièr
A la descobèrta d’una òbra
Centre occitan de Begós
jmdordeins@yahoo.fr
CAP L’OC
patrick.couffin@wanadoo.fr
Sant Seren (46)
aqui.loc@laposte.net
Sent Lis (31)
28
Rodés
Ostal de las associacions
18h00
05 65 68 18 75
ieo12@ieo-oc.org
www.ieo12.org
N°29 – Genièr Febrièr
05 63 72 40 61
azalais@wanadoo.fr
Conferéncia
Albi
CCOR
17h
Cultura, convivialitat, seguit del
veire de l’amistat a l’entorn del
tèma : « Poesias e contes » amb
Cecila e Micheu Chapduèlh.
www.centre-occitan-rochegude.org
05 63 46 21 43
Estagi de danças, musica e bal
La Granja reçaup la Talvera e
dos sonaires de las Valadas per la
Candelièra a Lacapèla-Caurs :
�Al programa :
14h-18h : estagi de danças de las
Valadas
14h-18h : estagi de clarineta
21h : bal encostumat e pescajons
La Granja (la-granja@orange.fr),
La Talvera (talvera@talvera.org)
www.ieo-lot.org/
13 de febrièr
Descobèrtas
Albi
CCOR
17h
Lecturas de tèxtes - evocacion
d’un autor conegut o desconegut
d’aicí o d’endacòm : descobèrta de
l’autor Serge Labatut
www.centre-occitan-rochegude.org
05 63 46 21 43
Setmanas
Occitanas
Vilafrancat – Concèrt
del
16 de febrièr
Estanquet de Fasètz la Lenga en
Cabardés
Argon
Organizat pel COR
www.centre-occitan-rochegude.org
05 63 46 21 43
Ostal de Cabardés
25 de febrièr
18h30
Contes
Presentacion de la quinzenada de Vilafranca de Roergue
2016 (7 al 19 de març).
Bibliotèca Municipala
faset z-la-lenga-en-cabardes. 15h
« L’heure du conte » amb Malika
over-blog.com
Verlaguet.
17 de febrièr
Setmanas
Occitanas
Vilafrancat – Contes
del
Vilafranca de Roergue
Bibliotèca de Vilafranca de
Roergue
14h30
Contes pels mainatges per Jérôme
Viallaret.
IEO del Vilafrancat
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
IEO del Vilafrancat
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
28 de febrièr
Repais - Concèrt
Vilafranca de Roergue
Cafè associatiu Les Hauts Parleurs
19h
Repais e concèrt « Hommage
à Joan Bodon » amb Les
Boudoumen.
Vilafranca de Roergue
Repais animat
IEO del Vilafrancat
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
IEO del Vilafrancat,
05.65.29.93.11
05.65.45.41.39
05 63 46 21 43
ieo11@ieo-oc.org
21 de febrièr
Estagi de cants
Carcassona
Sala de la Madeleine
21h
La Talvera
1èra partida cants e danças de las
escòlas seguit als talhièrs amb
La Talvera.
14 de febrièr
Repais « pascadas »
Escura-Jaul (12)
« Repais animat : carnaval,
codena codena….. » al Restaurant
Del 29 de febrièr
del Pargue a 19h30.
al 4 de març
Organizat pel COR
Carcassona
www.centre-occitan-rochegude. Ostal Sirventés
Las Marcejadas
org
Ostal Sirventés
18h30
Sala de las fèstas
C. Camberoque parla del Grand
10h – 17h
Estagi de cant amb Arnaud Cance. Prèmi Moto de Carcassona abans
1940.
IEO del Vilafrancat
La Capèla Blèis (12)
Sala Polivalenta
20h30
Conferéncia « Les Papes du ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
Viaur » per Jérôme Vialaret.
IEO del Vilafrancat
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
15 de febrièr
Teatre e cants
Complibat (12)
ieo11@ieo-oc.org
Bal occitan
La Capèla Blèis (12)
Sala de las fèstas
21h
Amb Kitch a Clau Orchestrad,
Stockfish e Trio Abrégé.
Sala de las fèstas
IEO del Vilafrancat
14h30
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
« Henri Mouly » per les Z’Igues e
l’IEO del Vilafrancat.
Velhada
IEO del Vilafrancat
ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr
29 de febrièr
Albi
Auditorium
15h
« Velhada teatre e cant del COR »
N°29 – Genièr Febrièr
Del 1èr de març
fins al 30 d’abrial
Mòstra
Castras
Centre Occitan del País Castrés
« Pichon mond de l’òrt » : Claudi
Daveine vendrà expausar sas
fotografias del 1èr de març al
30 d’abrial al local del Centre
Occitan del País Castrés.
Dintrada liura pendent las oras de
dubertura del local.
Centre Occitan del País Castrés
al 05 63 72 40 61
29
�2 de març
Presentacion
Carcassona
Ostal Sirventés
18h30
Presentacion del tòme 3 del
Cançonièr totemic lengadocian
(JM-Lhubac).
ieo11@ieo-oc.org
4 de març
Carcassona
Ostal Sirventés
18h30
L’òbra del Dr Pebernard.
ieo11@ieo-oc.org
5 de març
Lectura
Carcassona
Librariá Mots & Cie
10h30
Lecturas
Joan-Enric
entomologista e poèta.
Fabre,
ieo11@ieo-oc.org
7 de març
Conferéncia en occitan
Castras
Sala Joana Cabrol – Ostal de las
Associacions (plaça del 1èr de
Mai).
17h30
« Auguste Fourès, le Félibre Rouge
au séjour castrais peu connu »
Auguste Fourès, nascut en abrial
de 1848 e mòrt en setembre de
1891 a Castèlnòu d’Arri (Aude),
foguèt un escrivan e un poèta
francés, d’expression francesa e
occitana :
-Silves païennes en prose (1872),
-Oiselets et fleurettes, poésies
(1872),
-La Crouès de l’inoundaçiu
(1875),
-La Croux del Grand Aigat
(1879),
-A las Tres-Nouiriços (Aux TroisNourrices), poème languedocien
30
(1882),
-Les Grilhs, pouesios del
Lauragues (Les Grillons, poésies
du Lauraguais) (1888),
-Escriches en collaboracion :
Nouvelles méridionales, avec
Champfleury (1875), La Litsou
de patouès, peço en 1 atté
jougado al téatré del Garréloue,
préfaço de Auguste Fourès,
couplets mésés en musica per G.
Labat et J. Tholgui par G. Visner
et Auguste Fourès (1891), eca..
-Prefacis e abanc-prepaus :
Alban Germain, Les Hommes du
Carcassez, de avant-propos par
Auguste Fourès (1879, Prosper
Estieu, L’École, poème, préface
de Auguste Fourès (1882), JeanFélicien Court, Les Troubadours
dè l’escolo toulousèno, préfaço
dé Auguste Fourès (1891)
Pau Tirand e Bernat Louvet nos
vendràn presentar en francés
aquesta conferéncia, amb de
lecturas en francés e en occitan
(Bernat Vernhièras) lo diluns
7 de març, a 17h30, a la sala
Joana Cabrol de l’Ostal de las
Associacions (plaça del 1èr de
Mai - Castras).
Es en partenariat amb la Société
Culturelle du Pays Castrais e
l’Universitat Per Totes.
Dintrada liura e gratuita.
Centre Occitan del País Castrés
05 63 72 40 61
azalais@wanadoo.fr
12 de març
Conferéncia
Conferéncia amb l’UPT « las
revòltas popularas en Occitània ».
Organizat pel Cercle Occitan de
Carmauç
cocsegala@gmail.com
06 15 80 40 11
12 de març
Estagi de danças
N°29 – Genièr Febrièr
Castras
Centre de Lésers de Lambèrt
14h
Estagi de danças tradicionalas
(tèma non determinat) lo dissabte
12 de març, de 14h fins a 17h, al
Centre de Lésers de Lambèrt
(Camin del Salhenc - Castras).
Tarifa : 5 € (escolars, estudiants,
caumaires, sòcis IEO) e 8 € pels
autres.
Centre Occitan del País Castrés
al 05 63 72 40 61
19 de març
Conferéncia
Castras
Sala Joana Cabrol – Ostal de las
Associacions (plaça del 1èr de Mai)
14h30
« Troubadours en Occitanie,
entre poésie et politique » Marisa
Laborde vendrà nos presentar
en francés la conferéncia
« Troubadours en Occitanie,
entre poésie et politique »
Se sonavan Marcabru, Bertran
de Born, Raimon de Miraval,
Uc de Sant-Circ, Bernat de
Ventadorn…Pendent lo XIIen e
lo XIIIen sègle, an correjat per
camins del Lemosin duscas a la
Provença, d’Auvèrnha duscas en
Aragon, Rosselhon o Catalonha,
del Velai duscas en Itàlia.
Entre literatura rafinada, clavada,
destinada als elèits, entre eretgia,
cortesiá, poesia e engatjament
politic, an faiçonat de lors mots
l’imaginari collectiu, e lors
« tensos » dubrèm las pòrtas als
dialògues e a las questions que
son totjorn d’actualitat.
Es
en
partenariat
amb
l’Universitat.
Per Totes.
Dintrada liura e gratuita.
Centre Occitan del País Castrés
al 05 63 72 40 61
��www.lodiari.com/le-magazine
noscontactar@lodiari.com
L
IEO MP – Lo Diari
11 rue Malcousinat
31000 Toulouse
ABONA
TZ-VO
o diari
S!
Le bimestrial d'actualitat
tot en occitan
legit de pertot !
�
http://occitanica.eu/files/original/cfb9a2eb44f1d1c263df6f8e2bc2f9ec.jpg
2515e1e9b2a8e52dc3c93575d834ff54
http://occitanica.eu/files/original/6808e18e45b65e1766755846a2c1ee26.jpg
4798b227138978dd521b946a4659f956
http://occitanica.eu/files/original/5e5a7b678b20f4411e06fed50bc691d6.jpg
10da7a607282ac5211a2eee876c544e4
http://occitanica.eu/files/original/bb07f72540f9e2efdf4efa4771246467.jpg
4259d912d1578755ef4c5ddb607a75b0
http://occitanica.eu/files/original/da377660465669e5793c656838ddd245.jpg
3cf1800ef5891a01b673d0fbd58dd2de
http://occitanica.eu/files/original/04819615b1017648c6fdaa9570c8f597.jpg
034a5b90264dc23aa085ce47216620c2
http://occitanica.eu/files/original/6f1c88ba45b0803716455a5022139864.jpg
6e1bbdb02fed445b2fb7f9d81883f649
http://occitanica.eu/files/original/fdce4a62a45c1e6134cdc30591db2b57.jpg
bcb8efbed0f1872951bde7a7fbef8704
http://occitanica.eu/files/original/527b21859bad4e5ed7f1a65e4ac394f4.jpg
8c2f630226bab3a81501161aa524d574
http://occitanica.eu/files/original/0c812717e0eb08095d40a9df13a0921a.jpg
d4777c5d279e3662ea5abdd5750ac593
http://occitanica.eu/files/original/61e29b888a3f5aad7dfe64dfcd8ab3ab.jpg
8bb2d076536b751db2d312617dff51ce
http://occitanica.eu/files/original/d3b4d1c35d84d8dca7ca89ddbd16eb90.jpg
cbe198285551a666f9a7ec240e755a49
http://occitanica.eu/files/original/3fa566befb09619521dd715dee42a27c.jpg
ddcd564da277d10679820cd47f0d4a23
http://occitanica.eu/files/original/4e4b6c20d925e7b097090d8fab8fef94.jpg
42e8db0fb29db28cf29d9eeef5295ad3
http://occitanica.eu/files/original/b57c22ae8723c1f4f5d9d09b252b984f.jpg
31c577f835ec4301ae1821b94d133920
http://occitanica.eu/files/original/f7becaf0065149dc6af9abc1aa046867.jpg
7c710926b53f47eafd585a53ef561147
http://occitanica.eu/files/original/1337ddc9c4287e5588f4a66e3a8d41cd.jpg
8b5baf277964436a9274867f4a8828a4
http://occitanica.eu/files/original/d055919861d176315aa15bd39b068eda.jpg
cc861be7820aa8500c0d221b9bf98216
http://occitanica.eu/files/original/6c712847b879aae6261704b49d63547f.jpg
82e58dfe5f63b33187eb756288a337d8
http://occitanica.eu/files/original/4446863587c5d452c44a69754ed08534.jpg
54a4c8ea7eadd61dd3de94473519988e
http://occitanica.eu/files/original/3c29fb98905f97c0e167ac2c6e585ed6.jpg
2db10e87aef327afd8dd467f4fa9b26a
http://occitanica.eu/files/original/9d8e33c8a10a9fbb74029dd7fadfcbb4.jpg
92cbb955c239d647cfd2fd7ffb5377c8
http://occitanica.eu/files/original/2c4b85de8699c3596f7d8b8bbad683dd.jpg
fb130a58e510badc78aa70927123e6b9
http://occitanica.eu/files/original/e895665875b7ca4ae31f1d29777a1fbe.jpg
5df041bf1cfe42c725fbbfd13d483898
http://occitanica.eu/files/original/91090ab7de8f775a25d4e13169f0ce40.jpg
25d9ccb3baeea95203b9bb73356ae15e
http://occitanica.eu/files/original/61f4e20b69c44b4d47f59933e0a32fb8.jpg
abe286687dd8435da76b274ba05bd424
http://occitanica.eu/files/original/adfbf2fbdf2e3cf9446d0295f19aeb91.jpg
0ea0d58c07b1211163dea8889fd69974
http://occitanica.eu/files/original/8e6876a4cdb692e63e35b2000ca9a8c0.jpg
a661fbeec03b11cae1418486b750bc17
http://occitanica.eu/files/original/ba3359a0d883dabf1600e5da418e027d.jpg
e153c53fe21d3223524678141d157ca3
http://occitanica.eu/files/original/cc7e38cdc5fb4da91fd283599e1249c1.jpg
b7658fb5eac9019ee69ad16c2a07d9f2
http://occitanica.eu/files/original/a2ff209cd39161a5046b4b65067d2be4.jpg
1d9d9b6375c4314bb0e76faff1b2a460
http://occitanica.eu/files/original/caae43b8b74906cb9911aae221fa2e42.jpg
78a398a1878c8b03f9c7596a07d10c79
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Title
A name given to the resource
IEO Midi-Pyrénées
Description
An account of the resource
Institut d'estudis occitans de Miègjorn-Pirinèus
Revista
Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier
Région Administrative
Midi-Pyrénées
Variante Idiomatique
Languedocien
Gascon
Graphie
Graphie classique / Grafia classica
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Is Part Of
A related resource in which the described resource is physically or logically included.
<a href="http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/4323" target="_self">Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus</a>
Type
The nature or genre of the resource
Text
publication en série
Identifier
An unambiguous reference to the resource within a given context
http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/12616
2016-01-n029_Lo-Diari
Temporal Coverage
Temporal characteristics of the resource.
20..
Language
A language of the resource
oci
Format
The file format, physical medium, or dimensions of the resource
application/pdf
1 PDF (31 p.)
Relation
A related resource
Vignette : http://occitanica.org/omeka/files/original/61f4e20b69c44b4d47f59933e0a32fb8.jpg
Description
An account of the resource
<div style="text-align: justify;"><em>Lo Diari</em> contient des articles sur les événements passés ou à venir, des comptes rendus scientifiques, l’annonce des prochaines parutions, des entretiens avec les acteurs majeurs du monde culturel occitan et un agenda culturel.</div>
Creator
An entity primarily responsible for making the resource
Institut d'estudis occitans (Miègjorn-Pirinèus)
Pugin, Sebastian
Lafargue, Gisèla
Molin, Pierre
Taupiac, Jacme (1939-....)
Source
A related resource from which the described resource is derived
Institut d'estudis occitans (Miègjorn-Pirinèus), 2016-01-n029_Lo-Diari
Publisher
An entity responsible for making the resource available
Institut d'estudis occitans de Miègjorn-Pirinèus
Date
A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource
2016
Rights
Information about rights held in and over the resource
© Institut d'estudis occitans de Miègjorn-Pirinèus
Title
A name given to the resource
Lo diari de l'IEO MP. - 2016, N°029 (Genièr-Febrièr)
Subject
The topic of the resource
Rochegude, Henri-Pascal de (1741-1834)
Rugby
Quilles (jeu)
Alternative Title
An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific.
Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus. - 2016, N°029 (Genièr-Febrièr)
Occitanica
Jeu de métadonnées internes a Occitanica
Portail
Le portail dans la typologie Occitanica
Mediatèca
Sous-Menu
Le sous-menu dans la typologie Occitanica
Bibliotèca
Type de Document
Le type dans la typologie Occitanica
Numéro de revue
Contributeur
Le contributeur à Occitanica
Lo Diari IEO MP
Catégorie
La catégorie dans la typologie Occitanica
Documents