http://occitanica.eu/files/original/b02d4d6729858d2936f9b511d373b4b1.jpg e1b1d54ca4e764b28d04bf8e881ee868 http://occitanica.eu/files/original/3c360297d4cd139d62f37b474146c232.xml 8a41cfc6c819ebaa1414df1271041190 http://occitanica.eu/files/original/59fd15ace3f4e3ec935579720555ed07.pdf aa3ed97782a00c13291f727affcb70da PDF Text Text 12a Annada - N- 54 Novembre-Décembre 1939. Rampelada del Colètge d'Occitanfa (Suplement al Gai Saber n° I79) Redac. e Adm. : 2, Plasa Mon CASTÈLNÒUDAR/rt Lo Colètge e la Ou Fòrsa de nostres escolans e amics an èl>niti i\ • Colètge per demandar se, malgrat la guèrra, perse guirà son òbra de cultura occitana. La guèrra a portat à mantuna institucion lo eop mortal. D'un costat e d'un autre vezèm que s'atùdan de votses conegudas. E segur, i a quicòm que prèsa, que comanda: es lo salvament de la nacion. Mas, coma an dit, coma dizon aquels que ténon la barra à-n-aquesta ora de dangèr : « cal mantene tot sò que se pòd, cal pas que res se pèrde del trezòr del païs, cal pas laisar s'atudar cap de flambèu ». — Coma a escrit tant-ben nostre car Capolièr : « voulèm pas agué d'entèndre nòsti jouine felibre nous reproucha d'agué perdu nòste tèms dins li lagno, quouro tournaran di prat bataié». Adonc, lo Colètge entemenarà fizansos sa 13» annada. Segur, nos mancaran de brabas ajudas. I a mantuns escolans qu'an degut quitar nostra bêla Occitania. Un de nostres escolans-mèstres escribia, del «Orient misteriós e asolelhat», una letra que podria servir de comentari al distic famos de Pèire Vidal : �— 414 — Ab l'alen tir vas me Vaire qu'eu sen venir de Proensa. Los cambiaments que la mobilizacion e la requizicion an cauzats dins las escòlas faran que de gropaments de joves escolans laisaran s'avalir lor estrambòrd. I a d'ajuda materiala que nos venia, generoza, e que belèu se n' anirà endacòm mai, cap à de bezonhs mai grands e mai presants. Comprenèm tot acò. Mas volèm pas que lo Colètge morigue. Volèm que dure, que florigue mêmes. E que ! Laisariam d'estudiar nostra lenga d'Oc que tant dosament consola nostres soldats ? Alà lènh, dins las trencadas de Lorrena o dins. los espitals del Levant, ambe qun plazer nostres companhs se retròban gracias à la lenga del brès ! Es per nos-aus un deber sacrât de mantene aquel bèl trezòr qu'es la lenga mairala. Demandam à cadun e à totis de nos ajudar : 1. en s'inscribent coma escolans ; 2. en arremozant d'autres escolans ; 3. en nos mandant l'ajuda materiala, tant necesaria. Lo Secretariat mandarà los debers de las tres seccions lengadocianas coma l'an pasat, segur amb un pauc de retard per comensar, mas ambe lo mai de regularitat que podrà. Pregam nostres escolans e amics de respondre al plus lèu, en mandant lor escotizon, que permetrà à la Direccion de saber se pòd perseguir l'òbra. Lo Colètge compta sus la generozitat de cadun. LA DIRECCION. �La Frucha preferida Als Jócs Florals Escolaris d'ongan, abiam donat aqueste deber per la segonda Seccion. Digus aima pas las mèmas causas. Acò's vertat pels gosts coma per las colors. Digat^ nos en mens de cinquanta regas quna frucha aimat^ lo milhor e perquè. Lo Colètge d'Occitania recebèt 12 responsas. Aici la responsa clasada primièra, mandada del Licèu de Cous (Cahors), e flocada d'un polit grilh d'aram. Dins nostre bèl païs la frucha es abondoza. D'aures butan pertot, dins Tort e dins lo claus, al camp e pels bartases, al fons del bòsc amai del botigàs. Frucha domèrga dels fruchèrs empeutats, que demanda al pacan de cultieu e de trabalh plen d'amor e de principis. Frucha paparèla, pinhada e asprecha, qu'a lo gost del terrador. D'aquelas doas menas nipertot la sauvaja mai m'agrada. Las peras fadasas, las persègas pisairas, los perons farinozes que butan pels òrts, e que per jogar an bezonh de femar, de foire, de majencar, de sulfatar, d'èse tollorats e prezicats — coma se venian per fòrsa —valon pas, al segur, los trincaments que nos fan faire. An pas plus lo gost de la tèrra que los noiris, ni del solelh que los encalora. Son trop civilizats ! Saquelà, los aures que los pòrtan, afenhantits per tantas de sicramèias, ne pòrtan gaire e los nos fan venir per poncha. E tant pauc que jale, à la plus mendra aubierada, à la primièra nèpla, n'aprofitan sens escrupule per botar pas ren. Enfin, la frucha cocorlòta que se ven far culir al ras de vostra pòrta, e se pòd amanar sens quilhar lo bras, — nani ! — es pas bona. Pòd pas èse bona tant-pauc la frucha �— 416 — que tastatz aprèp despartinar quand abètz l'aze petegat e repompèl ... Mas, quand abètz tot lo jorn ravalât lo campèstre, trevat e trastejat la landa amai lo puèch, escalat los pendilhases, recotelat los travèrses, prestit las lauradas, broncat pels sercelons; quand sètz escanat, las de corre, aganit, que la set vos roziga las tripas e que la lenga es un clapon, qunta sabor an totes aquels fruchs que trobatz pels bartases, al fons del romegàs, dins las igas perdudas ! Alèra comprendretz lo miracle salvador qu'es una pomièra nascuda al mièch dels boisons negres, al prigond de las boigas. Es tota granetada de pomas que s'estreman dins la frescor encantadora del felhum. Ne podètz amanar un capelat o dos. I a proza quantitat ; se coneiserà pas. E cruscaretz la frucha caninòta, à revèrs de cais, coma un singlar trusa un calós. Magra de carn, espesa de cufèla, a pas la mina adelida e blermada d'aquelas pomas grasas e blancozas que reinejan dins los òrts. Poma paparèla, destricada e menuda, coma una dròlla de la montanha, a las colors santadozas que donan l'aire vieu e l'uscle del solelh. A-n-aquela trobaretz de gost. Crusenca, aiguda, jiscla jost la dent per azagar lo gargamèl de juc fresc e gostos, un ren bistre, — mas un briat de fisa va pas mal ! — Ne faretz un ventral. Pièi, una esclaca d'aiga canda à-z-una fontanèla : auretz fach un repais de canonge ! D'aquel sauvaje dardejun vos n' sovendretz plan mai que de cap plus de banquet. Plazer simple del aganit que pòd repazimar sa fam, del asetat que pòd azolhar sa pòta secaroza. Plazer que ven pas trebolar la crenta d'un emboiricaris o d'una indigestion, ni de cap de malabet, coma ne sacan totas las canhadas que vendon per las boti cas. Aici, ren à crentar. Es l'avantage de la poma ! Los razims encufèlan ; las figas lachudas rufan lo cais ; las prunas amai las cerieias enclòsan. Ambe la po- �— 4i7 — ma, riscatz al plus mai una braba cor de ventre o d'atrapar los vèrms. Mas s'acò vos arriba — d'ajure los vèrms — man- • jatz d'al, belcòp d'al ; cruscatz e rozigatz, roisètz e romiatz d'òlsas d'al, de caps d'al. Los vèrms se calaran . AYMARD DESCHAMPS. (Dialecte carsinol) LO LIBRE RECOMANDAT : Eléments de langue occitane, par Henri Mouly (in-8, 164 p.). — Villefranche-de-Rouergue, Salingardes, 1939 (10 frs.). — Los principis grafies del Colètge d'Occitanìa son aplicats aquí, de man de mèstre, al dialècte roergat, en 20 litsons, comprenent caduna de lecturas occitanas d'escribans roergats, d'exercicis de prononciacion, de versions e de tèmes, de vocabularis, de tablèus decomparazon del occitan e del francès, etc.. Lo libre s'acaba ambe los paradigmes de las conjugazons, una antologia poètica roergata, de bibliografia, e un vocabulari d'unis 1.700 mòts. I a de polidas ilustracions per C. Mouly, filh del autor. Cadun de nostres escolans deuria crompar aquel libre. L'idèa li vendria de n' faire autant per son propre dialècte. DEVIN ALH AS Responsa à las devinalhas de La Rampelada de julhet-octòbre (n' 53). i. l'escalfa-lèit. — 2. l'esclòp. — 3. la camiza. — 4. de traucs dins una pòste. — 5. lo trauc. Qu'es acò, qu'es acò ? 1. Un pòrta-pluma sus un pòrta-fèlha. 2. Tot vestit de blanc, nascut en cantant. 3. A doas esquinas e a qu'un ventre. 4. A un ventre, un còl, e pas cap de cap. �— 4i8 — BIBLIOGRAFIA Lo Teatre populari del Colètge d'Occitania I. Lo Metge de Cncunhan, adaptacion d'un conte de Romanilha, per Joan de la Roca. Conte dramàtic, 3sènas; 5 òmes, 5 femnas, flguracion ;(in-8, 30 p.) 11 ilustracions de Paul Sibra, 8 frs. Escrit dins una bèla lenga occitana, aquel tròs de vida vidanta es comol de fina ironia. L'accion se pasa al cementèri de Cucunhan, ont Mèstre Lapurga, lo mètge del endreit, qu'a pas una sola pratica, s'aprèsta à resucitar un mòrt. Tot lo vilatge es aqui, òmes e femnas, à l'escota, mas, tre que Mèstre Lapurga jita lo nom del paure rebondut que va tornar à la vida, los parents del mòrt, un per una razon, l'autre per una autra, se dezencùzan e demàndan que lo laise dormir en patz. E lo miracle se pòd pas far, mas Mèstre Lapurga aurà de pratica.. II. La Farsa del Rnscadièr, adaptacion moderna de «La Farce du Cuvier», per Cecília Cuxac, 4 sènas, 1 òme, 2 femnas ; (in-8, 14 p.) 3 ilustracions de Robèrt de Montcabrièr, 4 frs. Lo tème d'aquela farsa es mai que jamai d'actualitat ; se podria apelar «La Femna al Ostal», perquè, coma dins la farsa, à l'ora que sèm, mai d'un còp, los ròlles son cambiats: l'òme, al ostal, fa la vaisèla, lo lèit o tròsa lo menudet ... quand n'i a un. Jaquet, dins la Farsa, met totas aquelas cauzas à sa plasa : el farà son trabalh, lo siu, mas serà pas lo bailet; es atal que l'amor per sa femna durarà, e qu'ai ostal la patz senhorejarà dins l'òrdre. III. La Trapèla de sant lozèp, adaptacion d'un conte del abat Bessou, per La Fielaira, 2 sènas, 4 personages : NòstreSenhe, la Santa Vièrge, sant Jozèp, sant Pèire, de sants e d'angelons; (in-8, 8 pajas), 2 frs. Aquel conte mostra plan la diferencia entre la justícia seca, rèisa, e la mizericòrdia dosa, larga. Sant Pèire es lo portièr «graciós com una pòrta de prezon», que trantòla pas sui règlament e à qui sant �— 4i9 — Jozèp jòga un torn en dorbiguent dins lo cèl una trapèla ont s'enfiàlan los qu'an pas totis lors papièrs en régla. Mas un jorn de recensament, sant Pèire ne vei un parel que deurian pas èstre aquí. Sant Jozèp vòl donar d'explicacions que sant Pèire accèpta pas. Fin finala, sant Jozèp va quitar lo paradis, mas es pas tot sol : i a la Vièrge, e Nòstre-Senhe ... e dabant aquela mirabilhoza procesion que va pasar per sa pòrta, dabant sos èls espantats, sant Pèire laisa à sant Jozèp sa famoza trapèla. L'adaptacion d'aquel conte es fina, la lenga es pura, los dialogues vius e plan menais. IV. La Femna muda, comèdia driu-J. Boussac, 1 òme, 1 femna en un acte en próza, per (in-8, 15 p.), 4 frs. An- Muda, aici vòl dire que parla totjorn. L'òme, en efèt, podrà pas degclavelar las dents un sol còp, talament la femna parlarà, parlarà e debanarà dins una lenga occitana granada lo catèl de supozicions que son imaginacion fada a fabricat en demorant Tòme partit à la fièra. Parla pas, la Femna muda, òc veiretz en faguent jogar aquela comèdia. V. La Cheminièra que fuma, Adriana Sirgue, 2 òmes, per comèdia en un acte en próza, 1 femna (in-8, 8 p.) 2 frs. Qual es l'ostal ont i a pas una cheminièra que fuma? Per se gandir d'aquel fum que sa femna li jita als pòts dins sa colèra, Jozèp, malgrat la fred, es anat manjar defora, ont lo tròba Mosur Delmas, lo proprietari. Aiceste, onèstament, vòl se rendre compte, dintra e ... receu sui cap balaja, plumèl, asiètas, etc. Compren qu'aquela cheminièra, cap deplastraire pòd pas la garir : «i a qu'à laisar fumar, prene paciensa e sortir defora quand bufa tròp ». De sana filosofia popularia dins una pròza gostoza. LA MORÈLA DE PLANTAURÈL. �AL COLÈTGE Abèm de novèlas de nostres mobilizats : los escolans-mèstres P. Faure e P. Lasserre, de Toloza, e Doctor Henric, d'Angers ; los escolans A. Boulet, d'Agen ; M. Carrières, de Peirafòrt; L. Cordes, de Siran; M. Bascoul, de Mazamet; J. Delpech, de Pamias ; J. Lesaffre, de Paris. Lo Secretariat donarà las adresas dels mobilizats à-n-aquels que las demandaran. Mantunis escolans e amies nos an manifestat lor simpatia e promès lor ajuda. Mencionam ambe plazer P.-I. Roudin d'Avinhon, L. Beaumadier de Bezièrs, Dóna Julieta Artous, de "Vilafranca de Roèrgue, Ml* M. Baraillé de Carcasona, A.J. Boussac de Sant-Jueri, l'abat L. Mavitde Sijan, Mia I. Bonnet de Bezièrs, Ml» C. Cuxac de Toloza, Dóna L. Paulin de Realmont, F. Barrié d'Auvilars, l'abat Anglas de Montalban, J. Truchon d'Agen, P. Seguy de Tananarîva ... Se ne debrembam qualcun, que nos perdone. Nostra escolana albigeza dóna Roubières a perdut son ôme, gonfalonièr de l'Escòla Rocheguda. Nòstras escòlanas lauraguezas Maria e Matalena Ayrix an perdut lor paire. Nôstra escolana Maria Doumerg e son fraire Jaques, de Carcasona, an perdut lor maire. — A totis mandam nôstris sentiments de prigonda simpatia. L'ensenhament superior del Colètge se perseguís ambe las litsons del majoral anat Salvat, 31, carrièra de la Fonderia, Toloza. Dins aquela trezenca annada, lo profesor estudiarà la literatura occitana dins los sècles de decadència (XIVXVIIIe sècles). Las litsons an comensat lo 10 de novembre; se fan cada divendres à 15 oras 30. Nòstre secretari l'abat Salvat anèt veze à Pamias, lo 11 de novembre pasat, nôstre decan lo majorai Estieu que foguèt uros d'aber de bonas novèlas del Colètge : demandèt del un, del autre ; pèi flzèt à nòstre secretari lo manuscrit d'un libre de sonets, Oras luscralas, dontlo Colètge voldria entreprene la publicacion. LO GRILH. Impr. Lauraguaise - Castelnaudary. Le Gérant ; J. SALVAT. � http://occitanica.eu/files/original/d751aa9119cf710c1e941fa9afb28494.jpg b3ffa046385aabdb554209fe062a289b http://occitanica.eu/files/original/ee319639d5e4e65256be6ab9161299ae.jpg 545df573c0b26370af64b554c59871ea http://occitanica.eu/files/original/ea39a5a83a2809a6afa87bdbae361d34.jpg 1d9db0d32c81be29b5f7ddf6f7fc4947 http://occitanica.eu/files/original/ef54e0cb73ed59eac5684c843971e7df.jpg 61f4d22f1817dbe0056134c2f2c1db97 http://occitanica.eu/files/original/ae0ab09fcf7bc600fe60037ac154a70b.jpg 3c452a5d1328f6d8509b815edae03c81 http://occitanica.eu/files/original/e4916d3bad7b77cf5df11ea7c39ce4fa.jpg d13232cef6a09ea4bb770d1be29f7e6e http://occitanica.eu/files/original/470eb0860a20e527af6baa1c33140006.jpg 4012960d4b227f509b2380eb577a68a7 http://occitanica.eu/files/original/551ab22ba5ae9cdd61b58fa44e1a0459.jpg 1beb65975b9961c212bd2c06f1406022 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Patrimoine écrit occitan:périodiques Description An account of the resource Ce set contient les périodiques numérisés par le CIRDÒC issus des collections des partenaires d'Occitanica Revista Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier Région Administrative Languedoc-Roussillon Type de périodique Revistas professionalas e tecnicas = Revues professionnelles et techniques Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource La Rampelada del Colètge d'Occitania. - Annada 12, n°54 nov.-dec. 1939 Subject The topic of the resource Occitan (langue) -- étude et enseignement Occitan (langue) -- grammaire Description An account of the resource La Rampelada del Colètge d'Occitania. - n°54 nov.-dec. 1939 (Suplement al Gai Saber n°179) Creator An entity primarily responsible for making the resource Salvat, Joseph (1889-1972) Publisher An entity responsible for making the resource available Colètge d'Occitania (Castelnaudary) Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1939-11 Rights Information about rights held in and over the resource Domaine public Relation A related resource Vignette : http://occitanica.eu/omeka/files/original/b02d4d6729858d2936f9b511d373b4b1.jpg http://www.sudoc.fr/038560712 Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. La Rampelada (<a href="http://occitanica.eu/omeka/items/show/13215">Acc&eacute;der &agrave; l'ensemble des num&eacute;ros de la revue</a>) Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 vol. (8 p.) Language A language of the resource oci fre Type The nature or genre of the resource Text publication en série imprimée Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://occitanica.eu/omeka/items/show/14032 FRB340325101_K-II-4_1939_11_054 Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 19.. License A legal document giving official permission to do something with the resource. Licence ouverte Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. La Rampelada del Colège d'Occitania. - Annada 12, n°54 nov.-dec. 1939 Source A related resource from which the described resource is derived Mediatèca occitana, CIRDOC-Béziers, KII 4 Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Numéro de revue Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Contributeur Le contributeur à Occitanica CIRDOC - Institut occitan de cultura Ensenhament = Enseignement Gramatica = Grammaire