-
http://occitanica.eu/files/original/74cca17905f5be82b74d69dee093a658.jpg
4eeb9427dfb0bc47fff01e0b25770dc8
http://occitanica.eu/files/original/88c618976fd6577eb4a2b5e29bbfbd83.xml
983a6a4306eb6c11e58c8586c82eb577
http://occitanica.eu/files/original/e97b3e42ea94c1446c87eb86fbea3ac8.pdf
4efe323a7f1f196035ccd1266258b8da
PDF Text
Text
L
o diari
La cultura, en occitan
Rescontre :
Alidé Sans
3QA :
Goulamas’k
Dorsièr :
Murra Mundo 2016
Març / Abril de 2017
#36
Eveniment /
Rémi Geffroy, novèl album !
Rencontre /
Matthieu Poitavin
Lo Retrait /
Boisson Divine
ONFIDENTIEL
SION TRAVAIL
5€
5€
Lo Diari – 1
�LoDiari2 – Lo Diari
�Alidé Sans
DIRECTEUR DE LA
PUBLICATION /
Pierre Loubère
RÉDACTEUR EN CHEF /
Sébastien Pugin
RÉDACTEUR & MAQUETTISTE /
Aldric Hagège
Pauline Di Giusto
IMPRESSION & ROUTAGE /
P.R.D., Millau
Remerciements à nos partenaires,
relecteurs,contributeurs
et collaborateurs.
Lo Diari et lodiari.com sont des
publications
de l’IEO Midi-Pyrénées,
association sise 11 rue
Malcousinat, 31000 Toulouse.
ISSN : 2427–5735
Edito
Sébastien Pugin
Cap Redactor
Locomotivas musicaus
Quan l’economia e fonciona o quan sectors
de l’economia e van, eths economistas que’ns
diden de contunha qu’ei per’mor que son
portats per la bona santat de las locomotivas.
Pendent longtemps que pensèm que
la vitalitat d’ua economia e depenèva de
la santat de grans grops. Ara, que sabem que
çò mes important, las vertadèras locomotivas
economicas, entà crear valor ei la densificacion
de las enterpresas de nivèu intermediari.
Ua multiplicitat d’estructuras plan eterogenèas
de qui creishen.
Que podem pensar qu’ei tot parèlh entà la
nosta scèna occitana. En efèit, qu’avem eths
nostes grans grops, un drin las nostas valors
refugis com Nadau, La Mal Coiffée, etc. Totun,
la scèna actuau que’s caracteriza tanben per
l’arribada en quantitat d’artistas plan divèrs,
d’estilles e d’originas multiples de qui hèn
véger la vitalitat de la musica en occitan
e qui seràn las locomotivas de la futura scèna
occitana.
A mesura qu’avançam dab Lo Diari que’ns
hè gòi d’encontrà’us. Qu’encontrèm o
que descobrèm dejà : Boisson Divine,
Polyphonic System, Dià, Aqueles, Cocanha,
The Incredible Garuche Band, Crazy Alvarez,
Daunas de Còr, etc.
Encòra un còp, que contunham eths nostes
encontres dab 4 artistas de qui hèn la vitalitat
de la nosta scèna : Alidé Sans, Djé Balèti,
Goulamas’k e Dédé Minvielle.
Bona descobèrta!
Lo Diari – 3
�ABONATZ -VOS
A
LO DIARI
1 AN
( 6 NUMÉROS )
Vos cal decopar e tornar amb vòstre pagament a :
IEO MP - Lo Diari
11, rue Malcousinat
31000 Toulouse
abonatz - vos en linha 1
www.lodiari.com/le-magazine
(paiement par carte bancaire)
24€
2
1 an ros)
mé
u
n
(6
M.
Mme.
Nom - Structure :
Prénom - Contact :
Adresse :
Code Postal :
Ville :
Date et signature :
Pays :
N° Tél :
E-mail :
Souhaite souscrire
abonnement(s) à 24€ l’un, servi en zone2
par chèque à l’ordre de « IEO MP »
soit
€ de port, soit un total de
€ réglés
Les informations recueillies à partir de ce formulaire font l’objet d’un traitement informatique destiné à l’IEO Midi-Pyrénées – Lo Diari.
Conformément à la loi « informatique et libertés » du 6 janvier 1978 modifiée, vous disposez d’un droit d’accès et de rectification aux informations qui vous concernent.
L’abonnement est valable pour six numéros à compter de la réception du paiement. Tout nouvel abonnement reçu immédiatement avant ou
après le bouclage du numéro en cours pourra être reporté en conséquence.
1 - Abonnements Zone 1 uniquement.
2- Zone 1 : France Métropolitaine, frais de port inclus ; Zone 2 : DOM–TOM, Union Européenne et Suisse, 4 € de frais de port par an ; Zone 3 : Reste
du Monde (hors Union européenne et Suisse), 6 €de port par an.
4 – Lo Diari
�Somari
Fotomatòn
Novèlas
Edicions
Tresaur en lum
Dorsièr
D’escart e de talvèra
Lectura
Rescontre
Lectura
DJÉ BALETI
Critica
Tecn’òc
TV
Diariscope
Agenda
6
7
8
10
12
14
16
18
20
21
22
23
24
25
26
Murra Mundo 2016
Lo libre del Causse
Alidé SANS
Claudi Peiròt
Lo Diari – 5
�Fotomatòn
FERÀMIA
Pas cap de genre,
d’influéncias precisas…
“A l’auditor de ne decidir” :
la vòstra sola règla ?
Feràmia : Non. Las nòstras
influéncias son variadas, mas
precisas. Es pas a l’auditor de
decidir quala musica jogam,
mas puslèu cossí el la vòl ausirr.
Monroe, Frankestein :
sètz tanben Doctors
en mescladissas e
recomposicions ?
F : Òc, es un pauc çò
qu’aspiram a èsser, avèm
utilizat aquesta metafòra
perque a la manièira de las
creaturas de Monroe (que
podèm pas determinar a la
vista de quinas espècias s’agís),
a l’escota, nòstra musica
nos pareis pas respondre als
critèris de cap d’estil
Dins la creacion occitana,
l’anticonformisme :
una obligacion ?
F : Aquò depend, cantar de
cants de l’Edat Mejana pòt
èsser vist coma conformista
perque es pas nòva, mas
anticonformista dins lo sens
ont va a contrasubèrna de la
produccion musicala actuala.
Es una question relativa, fasèm
de musica coma nos ven.
De projèctes ?
F : Sortir l’album dins dos
meses (nos vos caldrà
contactar per l’aver) e faire
de Feràmia un grop present
sus la scèna ! Conquerir
Occitània nos pareis tanben
un objectiu rasonable.
http://feramia.com
6 – Lo Diari
�Novèlas
JOAN BODON AL CENTRE OCCITAN RÒCAGUDA D’ALBI
Al centre Cultural Occitan
d’Albi, aquesta debuta d’annada
es estada dedicada a Joan Bodon
e mai que mai a sos contes : los
contes dels Balssàs consacrats als
aujòls d’Onorat de Balzac, qu’an
viscuts del costat de Cannesac,
los contes del Drac que viviá, tot
lo monde o sap, al país de jos la
tèrra (i se dintra al Porcassés, un
rivatèl encaissat que balha son
nom als travèrses al torn e se pòt
encara veire la dintrada autres
còps tampada per la pèira verda,
n’i a encara de tròces per tèrra, se
es vertadièr !), los contes del meu
ostal e los contes de Viaur . Çaquelà
totes los contes de Bodon, de quin
libre que siègon, son gaireben
totes situats al torn de Viaur !
Una exposicion es estada alestada
pel COR amb d’extraches de contes
e d’illustracions divèrsas fachas
dempuèi 1950 (Màrius Valièras)
duscas a ara (d’unas illustracions
son originalas) ; n’i a tanben
fòrça de fachas per d’escolans
e de liceans.
L’exposicion se compausa de 10
panèls 55cm sus 80cm , dos panèls
ARCHIUS OCCITANS
Los Archius Departamentals d’Aude
presentan dins lor bastiment fins a la fin
de junh una mòstra « Occitan, Occitània
» consacrada a son fons occitan de l’Edat
mejana a las annadas 1975. En mai de
panèls d’explica, l’interès bèl consistís dins
lo nombre e la diversitat dels documents
sortits de las laissas de la conservacion.
Una tièra de rescontres (conferéncias,
recitals,…) completan aquesta presentacion.
http://audealaculture.fr/archives
TOTA LA CULTURA OCCITANA
CADA MES DINS MA BÓSTIA !
Amb Lo Diari, ÒCtele, Tè Vé Òc
e la FaBrica d’Occitanica, retrobaretz cada
mes l’actualitat culturala occitana dins nòstra
newsletter. Vos poiretz informar sus çò que
fa la cultura en occitan : las sortidas prèp d’en
çò vòstre, de cronicas, las darrièras parucions
(libres, CD, DVD...) e de creacions !
Se vos volètz abonar tre ara a la Letra
Cultura :
http://fabrica.occitanica.eu (rubrica : Vòli
recebre cada mes la Letra Cultura)
70cm sus 100 cm , illustrats per de
pintres amics de l’associacion, dos
panèls 65 cm sus 90cm sul «caval
de la Calquièira e sul «conte de
belugueta» e tota una tièira de
dessenhs sus «l’anèl d’aur».
Se pòt regretar que lo tiratge
siague fach de faiçon un pauc
artesanala (fuèlhas A3 pegadas
ensemble) mas, qué volètz, quand
la moneda i es pas....
La tradicionala Dictada Occitana
d’Albi per 2017 es estada tirada
d’un conte de Bodon, e l’exposicion
i foguèt mudada per la jornada.
D’aquí, partiguèt dins lo bus amb
los escolans d’Alban que faguèron
la dictada.
Serà disponibla dins la seguida per
las associacions interessadas.
M.T.
WWW.CCOR.EU
UNA LIBRARIÁ OCCITANA EN LINHA
Una de las librariás « occitanas » la mai
completa es la del Centre Cultural Occitan de Roergue.
I trobaretz de produches culturals de tota mena en
rapòrt amb la lenga occitana, la cultura e l’istòria locala.
Sa difusion s’es considerablament desvolopada a flor e a mesura
del desvolopament de la librariá-botiga e de l’impressionanta
preséncia del taulièr del CCOR a de nombroses eveniments del
departament e d’endacòm mai. Aquela omnipreséncia pòrta
sas frutas e las vendas d’un volum fòrt interessant contunhan de
créisser (4% en un an). Uèi, la librariá se vòl encara desvolopar
en fasent l’escomesa d’Internet e del pagament desmaterializat
per contunhar a facilitar l’accès del public a una gama totjorn
mai larga de produches culturals : libres, CD, DVD e autres.
A l’imatge de çò que se passa per una granda part de nòstra
economia, e sustot en matèria de difusion de produches culturals, lo
passatge a Internet e al pagament en linha representa un fòrt enjòc.
De fèit, encara uèi, nombre de vilas o de departaments mancan
d’una vertadièra ofèrta en matèria de produches culturals
occitans. En creant aquela vertadièra botiga en linha dedicada
als libres, DVD e CD en occitan, lo CCOR bota a posita de totis,
sens cap de restriccion geografica e amb los delais de liurason
los mai corts, una de las principalas ofèrtas de produches
culturals (gaireben 1500 referéncias en tot).
Lo Diari – 7
�mbition de
récieux.
e recherches
ti ou
mins
I-Letras a un amic musulman.
Brunò Peiràs
L’IEO d’Aude, colleccion Vendémias,
Per comandar: 10 € (+ 1,50 € de mandadís) alprèp d’IEO-Aude BP 51042
11860-Carcassona Cedex
Lo professor Cric
Perqué un papagai que sap ensenhariá pas a parlar a un que sap pas ? Un artifici per
tractar d’un biais inedit en prenent l’occitan coma exemple – la question non solament
de l’aprendissatge d’una lenga, mas tanben de l’usatge. Aquelas leiçons que
Lo professor Cric balha a sa companha, degun las auriá pas imaginadas dins lo
bèc d’un papagai ! De leiçons practicas sus qualques punts de lenga, que deurián
interessar e mai regaudir tant los ensenhaires coma los estudiants, los escolans, los
amoroses de la lenga en general.
Lo professor Cric
Sèrgi Gayral
Grelh Roergàs
112 p
10 €
Les noms de lieux de Verlhac-Tescou
s ouvrages
(2006 et
de lieux de
ou le même
orique
oir
ntative de
I-Letras a un amic musulman
Aquela letra I pòt èsser, per l'autor, la I d'Islam, I la representacion matematica del
nombre imaginari (que permet de resòlvre eqüacions malaisidas), I coma imaginari,
l'afirmacion personala del Ieu (en anglés) que pòt venir un Ieu collectiu en Jamaïca.
Una reflexion noirida dels sejorns que l'autor faguèt en Senegal — dins una
contrada ont musulmans, crestians e animistas vivon cotria — soscadissa que vira
al plaidejar per l'amistat.
La segonda part del libre (56 paginas) recampa unas novèlas que caduna
representa un afrontament dels umans amb la mòrt.
Paul Burgan et André Lafon
gnifiaient
ennement ?
est pas
Edicions
Les noms de lieux
de Verlhac-Tescou
Paul Burgan et André Lafon
Étude phonétique, historique, étymologique et sémantique
Los noms de lòcs de Verlhac-Tescon
P. Burgan sortís un obratge, suls toponims de Verlhac-Tescon (82). Ambe A. Lafon,
faguèt una longa recèrca per trobar la fòrma 1èra o la mai pròcha del toponim.
Beneficièt de la participacion R. Solièr (occitanofòne que i a totjorn viscut).
Un estudi dels 160 noms de lòcs. La quasi totalitat dels toponims foguèron creats
en occitan (la grafia restituada e la prononciacion locala es indicada).
A ajustat los noms de lòcs dispareguts e los noms de familhas trobats.
Lo polit libre ambe fotografias dels lòcs e de cartas precisas gràcias a l’ajuda
de G. Romanhac.
Los noms de lòcs de Verlhac-Tescon
Paul Burgan,
IEO 82,
05 63 03 48 70
160 p,
15 €
Se te plai, Monsen, escanes pas la miá forèst…
Lo pichon pòble de la forèst se plora.
« De qué diriatz se qualqu’un veniá, un bèl jorn, vos sacar defòra sens cridar res ?
Es pr’aquò çò qu’arriba a las bèstias que vivon pels bòsques, quand un boscatièr
s’amena, quand un fuòc s’aluca, quand i a un aigatge… Lo rainal, l’esquiròl,
lo rat de camp, lo duganèl, la nichola e plan maites encara veson lor ostal espotit
e lor vida cambavirada…
Es essencial, per nòstres enfants, d’aprene a respectar la natura e l’environament,
tanlèu que pòdon comprene.»
Album bilingüe pels enfants de B. Minier e M-A Pichet, revirat per d’A. Batut
Istòria acompanhada de 36 dessenhs.
Grelh Roergàs
10 €.
8 – Lo Diari
�Divendres o la vida salvatja
Revirada de Vendredi ou la vie sauvage de Michel Tournier
Setembre de 1759, lo naviri La Verginia naufraga al larg de la còsta de Chile.
Robinson es lo sol subrevivent sus una illa desèrta del Pacific. S'acaprícia a bastir,
cultivar e civilizar per subsistir… e téner cara a la solesa e al desesper. Fins al jorn ont
un autre uman apareis dins l'illa, l'Indian Divendres : una autra vida començarà.
Aquela òbra de Michel Tournier es venguda un classic. L'escrivan i renovèla
lo mite de Robinson Crusoe en balhant a l'Indian una plaça essenciala.
Divendres o la vida salvatja
Traduccion de Sèrgi Carles
Letras d’Òc
15 x 21 cm,
144 p.
15 €
Lo qui marmusava dens l'escuranha
Prèmi Pèir de Garròs 2016.
Au long d'un escambi epistolari enter un professor d'universitat e un solitari estremat
e esconut per las sèrras sauvatjas de Nava Anglatèrra, en Vermont, lo mistèri que vad
de mei en mei espés.
De vertat, aqueths èstes descriuts per Henry Akeley com esconuts au pregon
de la tèrra, vienguts d'espacis galactics desconeguts, e son ua creacion imaginària,
vielhas legendas, o ua realitat esvarjanta ?
Lo qui marmusava dens l’escuranha
Howard Phillips LOVECRAFT
Traductor: Felip Biu
Letras d’Òc
15 x 21 cm,
112 p
14 €
Resisténcia
La resisténcia pren plan de fòrma e de colors. Totjors ambe un desir de partatge,
de fèsta, GOULAMAS’K la met a l’aunor a travèrs aquel album.
Resisténcia
Goulamas’k
Auto-prod
8 títols
http://www.goulamas-k.com
Frequéncia cantèra
Cantèra, un mot magic entà tots los qui l'an sentit. Per'mor la cantèra que's viu!
En cantar, solide o sonque en fremir, tanben. Bars, discotècas, shuquetas, estanquets,
Aquò rai! Çò qui hèi de compte har qu'ei aqueth temps e aqueth lòc, on non i cantam
pas enganas, on ns'i dam sancèrs.
Frequéncia
Balaguèra
Agorila
20 títols
Entre mistica carnavalesca e pregària pagana, Djé Balèti espincha totjorn mes loen
cap a ua Africa reinventada. Un mix détonnant que obrís la via a una experiénça
musicala inedit
Moko
Djé Balèti
Sirventés /
L’Autre distribution
12 títols
Lo Diari – 9
�10 – Lo Diari
�Tresaurs en lum amb lo CIRDÒC - Mediatèca occitana
Lo Fablièr occitan de Prospèr Estieu,
una illustracion de la convivéncia
per las faulas.
En 1930, Prospèr Estieu publica
un de sos darrièrs recuèlhs originals,
Lo fablièr occitan, que recampa de
faulas del monde entièr, traduchas
en occitan. Emai siá pas estat pensat
aital, apareis coma una emancipacion
originala de l’idèia de « convivéncia »
dins la literatura occitana de la debuta
del sègle XX.
Prospèr Estieu de perfil.
Dessenh de Paul Sibra
A man esquèrra :
Prospèr Estieu davant
sa premsa d’estampariá
d’ont sortisson los
numèros de la revista
Mont-Segur.
Archius departamentals
d’Aude, fons Prospèr
Estieu, quòta 120J19
En bas a man dreita :
Prospèr Estieu e sa
familha davant sa
premsa d’estampariá
d’ont sortisson los
numèros de la revista
Mont-Segur. Archius
departamentals d’Aude,
fons Prosper Estieu,
quòta 120J20
Lo fablièr occitan es un recuèlh
compausat de 72 faulas occitanas de
10 a 60 vèrses, de còps manlevats a
Esòp (621-564 av. J.-C.), Fèdre (14-50
ap. J.-C.), al Coran o al folclòre occitan
ancian. Es compausat de cinc libres que
semblan classar las faulas per grandas
sorgas d’inspiracion ont se mesclan
sens ierarquia de moralas e tematicas
crestianas, musulmanas, paganas emai
politeïstas (per las faulas inspiradas
per Esòp e Fèdre), sens portar tòrt
a la coeréncia de l’ensemble.
Retrobam dins aquelas faulas
la quita idèia de la « convivéncia » tala
coma es definida a l’ora d’ara per Alem
Surre-Garcia : « L’art de viure ensems
dins lo respècte de las diferéncias en
tèrmes d’egalitat ».
La coabitacion d’una multiplicitat de
culturas es pas gaire susprenenta dins
un tal recuèlh puèi que lo genre literari
de la faula se bastiguèt sus la tradicion
de recuperacion de racontes ancians,
en particular amb las òbras d’Esòp
e de Fèdre.
Al delai de las importantas
reïnterpretacions culturalas inerentas
al genre de la faula, Lo fablièr occitan
se plaça tanben dins la dralha del
movement Orientalista alara de
mòda en Euròpa occidentala tant
dins lo domeni de la literatura que
dins lo de las arts plasticas. Prospèr
Estieu, sensible a aquel movement
literari e artistic s’es fòrça largament
inspirat del grand autor francés Victor
Hugo, que s’èra el tanben ensajat
al genre coma dins son recuèlh de
poèmas Les Orientales (1829).
Pasmens Lo fablièr occitan es
pas la sola òbra de Prospèr Estieu a faire
resson a la nocion de «convivéncia». En
efècte, Estieu se clinèt sus l’Edat Mejana
tre los primièrs numèros de la revista
Mont-Segur (1901-1904), qu’estampava
del sieu domicili e al dintre de
la quala pausava coma question
centrala l’influéncia contemporanèa
de la civilizacion medievala occitana,
largament dubèrta cap a l’Orient.
Per ne saber mai sus Prospèr Estieu
e son òbra :
http://vidas.occitanica.eu/items/
show/2077
Lo Diari – 11
�Dorsièr
MURRA
MUNDO
2016
Los 9 e 10 de setembre de 2016 se celebrèc en Sardenha la 19ena edicion de
Murra Mundo, lo campionat d’Euròpa de morra. La Morra, un jòc de dits que
s’es totjorn practicat a l’entorn de la mediterranèa. S’i jòga en Occitània (Niça,
Provença), Corsega, Pais Basco, Catalonha, Aragon, Grècia, Croàcia, Eslovènia,
Portugal e tanben au Marròc. Es plan populara en Itàlia e sustot en Sardenha.
Aquel jòc es un eretatge legat per la Corona d’Aragon qu’ocupèc l’Illa pendent
500 ans.
Après duas oras de camin en veitura, sus
una rota plena de viradisses de la còsta èst de
l’Illa d’Ogliastra, arribatz a un vilatjòt : Orthullè
(oficialament Urzulei en Italian).
Lo torneg s’i ten dins una zòna naturala de las mai
bèlas de l’isla, luènh dels lòcs fòrça toristics. Lo
terrenh de jòc es situat dins un quadre de montanhas
espectaclosas que davalan fins a una mar d’una color
e d’una beutat espantantas.
Ailà, dempuèi 19 ans, se festeja aquela tradicion
populara, amassats amb monde de culturas
diferentas per partegar la passion de la murra en
tot amistat. Les participants i arriban de pertot :
Sardenha, Nissa, Savòia, Friol, Catalonha, Aragon,
Eslovènia e Croàcia.
12 – Lo Diari
La morra : qu’es aquò?
La morra se jòga a dos o a quatre (dos contra dos).
A dus, les participants mòstran les dits d’una man
e cridan un nombre en mateis temps. Per èsser
ganhant lo nombre deu representar la soma dels
dits presentats pels dos participants.
Son aparenta simplicitat, se fa de mai en mai
complèxa a mesura que se practica amb plan de
rapiditat. Lo jogador deu pensar a l’encòp al nombre
de dits que va sortir per ganhar el punt, e al nombre
de dits per evitar que l’adversari ganhe.
Que cal considerar lo nombre de punts minimums
obtenguts : 2. Existís pas lo zerò (lo ponh barrat
val 1).
La paraula morra significa les 10 dits, vòl dire las
�duas mans dubèrtas (una de cada jogaire).
Lo concurrent que ganha es lo que capita
son escomesa, se digús tròba pas lo resultat,
s’i cal tornar.
El jòc fa pas crida a las leis del astre, mai a de
qualitats coma l’atencion, l’intuïcion, l’observacion e
rapiditat mentala.
Pertot la Morra se presenta coma plan teatrala e
musicala, amb un ritme precís e sec. Les dits, de un fins
a cinc, presentat amb la man estenduda cap endavant
e clarament visibla son acompanhats d’expressions
mai o mens sagaças. A còps, participants criden e
balhan un ritme de votz qu’acompanha les nombres
e fa coma se fosquèsse un cantic ipnotic.
Dins aquel ceremonial, cal mencionar la plaça de las
lengas. En Sardenha les nombres son cridats en Sard
: unu, dus, tresi -tres; lluitaran - quatre; chimbe cinc; sesi - sis; seti set; ottu otto; noghe - nou; murra
- (deghe, deu).
En la partida occitana, les nombres son cridats en
occitan : un, deguts, fòrça, quatre, cinc, sièis, sèt,
uèit, nau o mora, siá un, dos, tres, quatre, cinc, sièis,
set, uèch, nòu e morra (dètz).
En Val d’ Aoste, Savòia, Valiá, les nombres son cridats
en francoprovençal : eun, don, trë, càtro, tchisse (o
« tòtta man » es-a -dire « la man entièra »), chui,
sat, ouètte, nòu, dji (o « totis man » es-a -dire « las
duas mans »), siá un, duas, tres, quatre, cinc, sièis,
set, uèch, nòu o morra per dètz.
de la cultura, de l’identitat e las tradicions legadas al
vilatge d’ Urthulè.
Lo president de l’associacion Fabrizio Vella, a
l’iniciativa de l’autorizacion legala de la morra en
Itàlia, es un avocat e un escrivan istoric. Remarquèt
l’importància del jòc coma un moment d’escambi
cultural, capable de téisser ligams d’amistat entre
de personas e de culturas luenhencas.
En aquestas jornadas que començon lo divendres
nòu amb de rencontres culturals e de concèrts, las
delegacions dels païses convidats jogavan sa pròpia
musica, d’un biais improvisat dins las carrièras
del vilatge.
En un mot, fosquèc una vertadièra ocasion
de convivéncia a l’entorn d’un simple jòc de dits.
Se vos interèssa, la 20èna edicion de MurraMundo
se farà en 2017 en Catalonha, a Sant Carles
de La Ràpita.
La naissença de MurraMundo.
Cada annada, la manifestacion es organizada per
l’associacion “Sòciu po su giocu de sa murra Roberto
Mulas”, que s’ocupa de promòure e difusar las valors
Las originas.
L’origina de la murra data l’Egipte ancian ne trobam
una representacion dins un cavòt d’un dignitari
de la cort de la dinastia XXV. La pintura i presenta
l’intencion del mòrt d’espandir sos dits amb un
numèro, en oposicion a un autre jogaire.
De representacions de la murra faguèron tanben
repertoriadas sus de vases grècs.
Puei, amb l’epòca dels ancians latins, arriba la
censura. Ciceron, en son escrits, nos disiái que
«dignus est quicum in tenebris mices» (la persona
digna es aquela amb qui se pòt jogar a la morra dins
la foscor).
En latin lo mot murra ven de la «micatio», derivat del
vèrb «micare» (vibrar amb les dits a evidéncia que
les romans foguèron les primièrs a practicar l’art de
digitis micare.
En fait, son les soldats ocioses que demoravan dins
la capitala, que avián propagat lo jòc pendent les
periòdes inactius, a l’interior dels lòcs de vigilància e
de las casèrnas.
Lèu, la murra sortisquèc de l’ambient militar per se
propagar per totas las vilas romanas, fins
al
punt qu’el cònsol intervenguèc per enebir lo tumulte
creat pel jòc e sa difusion. Se vegèc obligada a
promulgar la lex Roscia (lei Roscia), que dins las
nòrmas, prevegèc quitament l’exili pels fanatics
empedegats de morra.
Per contra las proïbicions an pas jamès existit en
Espanha e en França. Es pas estonant se après èsser
estat un jòc fòrça estendut en las legions romanas,
la morra desrevelhèc un interès dins totis aquelis
airals qu’èran colonias de l’empèri Roman.
La morra traversèc les temps e uèi es inscrita
a l’inventari del patrimòni cultural immaterial de
França dins lo domini dels jòcs.
Giuliana Mulas
Lo Diari – 13
�D’escart e de talvèra
FLOR DE FARROTCH
« J’ai vu l’herbe rouge qu’on appelle farouche
Et, bien que je ne pense pas devant les choses,
J’ai pensé que cette farouche était ta bouche.
Elle avait l’odeur de l’ombre chaude, et à cause
De ta bouche j’ai vu dans l’herbe la farouche. »
Francis Jammes en
1917.
Aqueri vèrses que son de
Francis Jammes, nascut a Tornai enas
Nautas-Pirineas, e vertat que sol un
poète gascon podiá trobar aquò. Eth
farrotch qu’ei eth nom gascon d’ua
espècia de treule, o de lusèrna, a flor
roja, que’s prèsta ací a un jòc de mots
deths polits.
« Qu’on appelle farouche » !
Tiò ! mes Jammes no precisa cap qui
ei aqueth « on » : era lenga gascona.
Nascut en Bigòrra, qu’a era lenga en
eth, e que li ei vengut tot naturalament
aqueth mot. E non solament aquò no’s
fè cap ath despens dera lenga francesa,
ath contrari aquesta que’n sòrt mes
richa, cargada d’ua sensualitat florida,
se gausi díser.
Tant pr’aquò ei de maishanta
guèrra d’opausar bestiòtament eth çò
que’s pòt tant plan maridar. Duas sòrs
romanas, ací gascon e francés, que’s
pòden enriquir era ua er’auta quan
son sentidas dab ua tau finessa. Qu’ai
trobat aqueth polit floquet per asard,
que som segur qu’en cercant dab un
chic d’atencion que n’anam trobar plan
d’autes. En recuelh « De l’Angélus de
l’aube à l’Angélus du soir », que tròbi
encara aqueste distic : « Tu viendras
en riant avec ta bouche rouge/ comme
les fleurs des grenadiers et des
farouches. ». En aquera prauba flor de
farrotch francisada en « farouche », eth
poète qu’a sentit tota era sensualitat
d’ua boca de dauneta !
Francis Jammes que s’ameritariá
d’èster mes leijut, coma ac a comprés
14 – Lo Diari
ua còlha de valents bigordans que li
consacrèc eth 12 de noème ua serada
plan nomada « Eth noste Francis », en
un ensem de velhadas de cantas e de
condes, « La porte des pauvres ». Mèrci
a Jean-Claude Viau, eth « Bandolèr », a
Germain Avila, e a Bébert Dominique !
Que les manquè, mes qu’espèri
que s’i tornaràn.
D’ua faiçon mes generala,
benlèu avem acceptat tròp leugèrament
era idèa qu’era lenga francesa s’ei
dessecada en passant peras Corts e
peths Salons, sense parlar dera Escòla.
Qu’ei richa e divèrsa era literatura
francesa, qu’a classics e barròcs, qu’a
dissidents, pretenduts regionalistes,
escrivans qu’an sauvat eth shuc deth
país, que coma entre autis François
Mauriac an ua lenga non purgada que
les permet de descríver dab fòrça e
vertat era dita province, de fèr parlar
eths personatges, sense emplegar
dirèctament era lenga dita regionala.
Solide ! eth francés qu’a sovent
perdut era libertat lexicala, mes tanben
morfologica e sintaxica d’un Rabelais,
que’s noïriva de tots eths dialèctes,
mes quan nos arriba de càiger sus
petitas miravilhas coma aqueri vèrses
de Jammes, be cau convier que tot no
s’ei pas perdut...
Miquèu Pujòl
�Eth Servici
Civic, un
utís entà
desvolopar las
associacions.
La Seccion Regionau MeidiaPireneas de l’Institut d’Estudis
Occitans qu’arriba tot just d’obtier
l’agradament
d’intermediacion
dau Servici Civic. Dab aqueth
agradament, l’IEO MP que’s hica
a la dispausicion de totas las
associacions qui’s dedican a la
lenga
ena
Region
Lengadòc-
Ro s s e l h o n - M e i di a- Pi re n e a s.
En efèit, l’IEO MP que’vs da la
possibilitat d’arcuélher, pendent
ua mission de 6 a 12 mes, ua
volentària o un volentari que
poderà participar a la vita de
la vòsta estructura e au sué
desvolopament. Atau, se voletz
arcuélher
quauquarrís,
que’vs
podem hèr profitar d’ua convencion
TOTASMISSION
LAS INFORMACIONS
VOTRE
VOUS ATTEND SUS
SUR
SERVICE-CIVIQUE.GOUV.FR
#FAITESLESAUT
cathy.ieomp@gmail.com
de Servici Civic. Tanben, que
v’aidaram entà : hèr las vòstas
demarchas
administrativas,
cercar un volentari o ua volentària,
preparar l’arribada de la joena o
dau joen, definir la o las missions
16À 30
ANS
25
FRANCE
24
ÒRAS
24
A 35
ÒRAS
MISSIONS
:
ANS
ET
6
–
8
6
–
8
–
10
EN SITUATION PER
PER
SETMANA
SETMANA
ÉTRANGER
DEMESES
HANDICAP
de la persona en Servici Civic,
gerir eths pagaments, etc.
Ara, s’ètz interessats per eth
dispositiu
de
Servici
Civic,
n’esitetz pas mes e contactatz
l’IEO MP : 09 62 56 09 91 (diluns
e dimars)
o cathy.ieomp@gmail.com
Lo Diari – 15
�Lectura
« Lo libre del Causse »
de Pau Gairaud :
i dintrar, descobrir,s’ataular...
Es pas conegut coma o se meritariá, l’escrivan occitan
de Roergue Pau Gairaud… Aquí lo sentiment de mai d’un,
roergàs o pas; èra lo d’Ives Roqueta per exemple.
Cal dire que Pau Gairaud cerquèt pas jamai la glòria e
demorèt totjorn qualqu’un d’independent. Escriguèt sempre
de son biais, coma o explicarà dins « La sintaxa milhaguesa
» (Rodés, Subervie, 1986). « Car j’écris pour le plus grand
nombre » ditz Pau Gairaud dins son avantprepaus del «
libre del Causse » ont confisa que vòl caminar dins la dralha
de sa « trinitat felibrenca » : Mistral, Justin Besson, Fèliç
Remize. Cal confessar tanben que d’unas de sas tematicas
podián, a l’epòca, susprene...
E vaquí que l’escasença nos es donada de far coneissença amb Pau Gairaud, l’ocasion de descobrir son òbra. Ven
de paréisser « Lo libre del Causse »(julh de 2016), en grafia
normalizada o cal precisar, a las edicions « Vent Terral».
Aquel libre recampa dos tòms que se trobavan gaireben
pus : « Lou libre del Causse » (Rodez, Carrère, 1968) ; «
Lou segound libre del Causse » (Rodez, Carrère, 1970).
Pau Gairaud nasquèt a Severac lo Castèl dins Avairon lo
4 de genièr de 1898, d’una maire modista capelièra e d’un
paire que fasiá lo peirièr. Moriguèt a Montpelhièr lo 23 de
març de 1994 a 96 ans.
Faguèt una carrièra dins l’administracion, coma recebeire
de l’Enregistrament en Corsega e en Losera a Sant Chèli
d’Apchèr.
Pendent la guèrra granda de 1914-1918 foguèt nafrat e
li mancava lo braç drech; aquò l’empachèt pas de prene
lo maquís pendent la segonda guèrra e de jogar un ròtle
important dins la Resisténcia.
En mai dels dos libres del Causse, son òbra en occitan
compren una autra « saga », la del « Vièlh estofegaire »
qu’aqueste còp se debana pas solament dins la campanha
avaironesa mas tanben dins la vila de Tolosa. Compren
quatre libres :
• « Una filha de l’an quaranta ». I, C.G.L.O., Vedène, 1975
• « Riqueta ». Lo vièlh estofegaire II, Rodez, Imprimerie
Subervie, 1978
• « Per las colonas de Tarn ». Lo vièlh estofegaire III,
Rodez, Imprimerie Subervie, 1981
• « La sèxólòga ». Lo vièlh estofegaire IV, Rodez, Imprimerie Subervie, 1982
Quin es l’eròi vertadièr del « libre del Causse »: Palfèrre,
Pèire Escordonac, que dobrís lo libre al palatz de justícia
de Riom d’Auvèrnha, entre dos gendarmas? La bòria de
Sarnac dins lo país de Severac e la vida vidanta de tres
generacions de païsans, de la Bèla epòca a 1968? La lenga
qu’aima Pau Gairaud : « assagi d’escriure, ieu, tant plan
coma parlava -amai parla encara- lo pastre caussenard»
(exèrg de « Una filha de l’an quaranta ») ?
16 – Lo Diari
Lo libre del Causse
Pau Gairaud
Vent Terral, 2017
464 paginas, 19 €
Vaquí çò qu’escriu Enric Molin : « una lenga clara, naturala, que repetinga leugiereta, mirgalhada d’esperit trufarèl
… quicòm de vertadièr, gaujós qualque còp e tendre quand
s’endeven, sovent rebelut e brutal a l’ocasion, coma la vida
d’aqueles masses perduts dins aquel país de secada »
Cal dintrar dins l’òbra coma nos i convida Ives Roqueta
: « A cima, i a lo país. Sens illusion de país perdut. La misèria, l’orguèlh. Los òmes. Tot s’intègra al roman. Pas un
sol personatge, e mai lo mèstre d’escòla, e mai Lisòta qu’es
pas mai qu’una filha de bòria, e mai... e mai... pas un sol
personatge que non siá de carn e d’òsses, que son astrada
siá pas escricha dins las realitats economicas e socialas
del temps, vertadièr fins que dins sa retenguda, fins dins
aquela non-libertat que sembla los caracterizar totes. Un
país d’explosions dintradas. Vos convidi a i dintrar. »
Joan-Maria Pieire, el, convida a s’ataular: «Lo libre del
Causse», un cunh de cambajon, un cantèl de pan, un talh
de Ròcafòrt, e un tassonat de vin:
« Sèm contents e fièrs d’aver un escrivan de la mena de
Paul Gayraud qu’escriu las epopèas grandas de las familhas
roergassas, cossí se margan aquelas familhas e çò que se
passa endejós d’aquelas familhas.
I a un pauc de Maupassant dins Gayraud. Per l’epòca que
conta: una lenga rica-rica, saborosa, gostosa que gostosa.
La lenga sauta, rebombís, escopís sang e fuòc, peta santat
e vida. Un vocabulari extraordinari ! Aicí cap de mot sentís
pas lo diccionari. La lenga occitana pòt èsser contenta de
se veire aparada per un escrivan tant confle de vocabulari,
coma l’es Gayraud.
E es atal que, sens far lo semblant de res, Gayraud conta
e conta pas qué que siá. Car Gayraud a quicòm a dire. Rai
de la lenga, i a tanben l’istòria.
Ataulatz-vos coma s’èretz davant un tròç de cambajon,
un bocin de pan, un flòc de Ròcafòrt, e un brave veirat de
vin. Gayraud, aquò’s tot aquò per la lenga, e mai qu’aquò
per lo dire. Se dirà e se ditz qu’es mai que los escrivans
dels pus modèrnes.
A descobrir donc, sens moderacion, aquel « Libre del
Causse » e son autor Pau Gairaud.
�Lo Diari – 17
�Rescontre
ALIDÉ
SANS
En 2015, Alidé Sans que
sortí eth sué permèr
album « Eth Paradís ei en
tu ». Despuish, la cantaira
aranesa que segueish eth
sué camin. Un camin que
va de scèna en scèna en
Occitania e en Catalonha.
Uei, Alidé que s'estanca drin
entà ns’encontrar, parlar
dau sué tribalh e de la sua
musica.
Lo Diari : Adiu Alidé, despuish quauques temps
que’t vegem drin pertot. Qu’ès ua artista
occitana plan de mòda. E’ns pòdes presentar
a Alidé Sans.
Alidé Sans : Adiu! Hahah… !! De mòda? Prauba,
alavetz que me calerà premanir entara queiguda…
Ei un exercici molt complicat açò de descriuer-se
a ua madeisha (aumens entà jo)… Tostemp è sigut
mès partidària de hèr, e de préner ua idea de coma
son es causes a trauèrs dera viuença, que non pas
de parlar-ne. Es paraules se les empòrte eth vent,
es emocions demoren.
LD : Qu’ès a l’encòp cantaira e compositora deras
tuas cançons. Qu’ei çò de qui t’inspira a l’ora
d’escríver cançons?
AS : En aguest moment tanben me plantegi era
madeisha question, donques me tròbi un shinhau
bloquejada en aguest sentit (e per contra, plan
mobilizada en d’auti). Mès calma, confii. En
generau, veigui era vida madeisha coma era hònt
d’inspiracion. Sonque cau « deishar-se inspirar »,
èster prèsta a contemplar, a connectar damb
quauquarren mès poderós e generós que tot çò
que podem tocar, flairar, saborar, veir o escotar.
18 – Lo Diari
Ei aguesta guida era que focalize era tua atencion
enes relacions, enes situacions deth dia a dia, enes
ganes de transformar un shinhau es causes que
t’entoren, ena hame de evolucion e d’expansion…
concèptes universaus enes que cada persona
pòt projectar era sua pròpia interpretacion, mès
que mos unissen. Era mia vida personala ei eth
prumèr pas, donques ei a trauèrs d’era coma pogui
experimentar, sénter e connectar damb çò que i
a mès enlà, e ei çò que me permet interpretar ara
mia manèra aguesta universalitat. Toti auem ua
manèra unica de hèr, e açò ei beresa. E toti ac hèm,
e açò mos unís.
LD : Que’t sabes plan de lengas, mès au moment
de compausar qu’ei tostemps en occitan. Quin
explicas aquò ?
AS : Ei era mia lengua, sò en aranés. Supòsi que
tanben i a un component de gratitud e de fidelitat.
LD : Qu’ei tostemps complicat de classar a ua
artista e sustot ua musicaira atau com tu de
qui jòga drin de tot, en sòlo o en grop e dab ua
musica plan ritmada o mes lenta. A mesura que’t
vegem en concèrt que sabem çò que ne hès pas,
�mès ne s’i escagem pas a definir çò que hès. E
pòdes assajar de ns’aidar ?
AS : Ac senti mès non pogui. Des deth
començament, è volut hèr es causes des de jo
madeisha, expressar-me liura, e anar descobrint ara
mia persona sencèra. Contunhi en aguest procès,
donques veigui tot aguest soni dera musica coma
un aprenentatge de vida, damb eth que pòc a pòc
vau coneishent es mies pròpries limitacions. Non sò
ua banda de ròck, non sò ua cantautora (atau coma
les coneishem tradicionalament), non sò ua cantanta
de musica classica... Tot açò me semble evident.
Tanben pensi que i a diferentes manères de hèr es
causes. Ua d’eres ei pensant un shinhau e delimitant
des deth principi, e ua auta ei deishant gésser çò
que vò gésser. Quan compausi, interprèti, pugi sus
ua scèna, era darrèra causa que voi ei embarrar-me
en tot díder-me : tu ès açò. Era responsa automatica
ei : e non pogui èster arren mès? Ac senti coma
ua autocensura en contra dera mia libertat, que
despolhe de sentit tot eth procès deth que parlaua.
Çò que sagi de hèr ei èster presenta ath 100%
en cada concèrt, en cada cançon e en cada nòta.
È agut des de ben petita un respècte enòrme entara
musica, e lo consèrvi coma un tresaur. Enteni qu’ei
era qui pòrte era passion des que la descobrissen,
e qui la regale as qui l’escoten. E açò se hè a ritme
de reggae, de blues, de vals, damb votz, o vents,
o còrdes, o percussions, o… i a infinites formes
damb un madeish hons. Eth milhor concèpte qu’è
trobat entà expressa’c ei eth de « Musica universala
damb arraïtzes ». Mès ne açò me convenç.
e whisky. Hègen serada de jam session. M’animè
a pujar sus scèna a tocar « Song for my father »
as tecles, e aquiu comencèc tot. Siguèc ua d’aqueres
persones que sense conéisher-les, te neurissen er
esperit sonque damb quate paraules. En aguesti ans
qu’an passat encara contunham en contacte e mos
auem anat crotzant damb motiu dera musica. Tot
açò entà díder qu’aguest hèt encara mos motivèc
mès entà méter totes es fòrces en arténher era
deguda autorizacion des pairs…hahaha!
T’arregraïsqui era comparason, me la sauvarè entà
agarrar fòrces ena queiguda dempús dera mòda !
LD : A còps, que’t vegem a shiular entà
introdusir las tuas cançon. Qu’ei quauquarren
rare. D’aon e’t vié aquera practica?
AS : Des audèths…
LD : Que hè ara dus ans que sortí eth tué album.
Que jògas de pertot. E’ns pòdes presentar eths
tués projèctes a vier?
AS : Eth darrèr an e miei m’è botjat damb ua
filosofia d’autogestion, e ei çò que contunhe
guidant-me, ei era eth mèn projècte principau en
aguest moment.
Mès concretament, trabalhi entà publicar un
dusau album a principis de 2018. Açò ac hèsqui en
collaboracion damb Paulin Courtial, qui m’ajude
damb tota era produccion deth disc. Era idea
ei publicar-lo jos un sagèth (labèl) pròpri. Peth
moment èm en ua fase de concepcion, e de clauar
es arraïtzes (creacion deth sagèth, finançament,
virada de gessuda…). Encara falten uns mesi entà
començar a enregistrar.
Era decision m’a arribat irresistiblament, coma un
besonh de renèisher. Anarè informant a mesura que
auancen es causes … S.P
LD : Totun dab aquestes ritmes plan divèrs,
que sia de rumba, de reggae, de ròck o drin
hèstiu, que pensas se’t didi qu’ès drin la nosta
Amparanoia occitana ?
AS : Uau !!! Amparanoia a sigut un grop qu’a marcat
fòrça era mia adolescéncia, donques siguec a
trauèrs dera sua musica que comencè a descobrir
eth mon « exterior ». Ja sabetz que’s pòbles, e es
vals, pòden èster molt barrades… Eth prumèr festival
ath qu’anè damb amigues siguèc as 15 ans, e
justament siguèc entà anar a escotar a Amparanoia
en concèrt. Uns mesi abans coneishérem eth teclista
que tocaue damb eri en aquera epòca, en un bar
de jazz de Vilanova i la Geltrú, damb flaira a tabac
Lo Diari – 19
�Lectura
Claudi Peiròt
Claudi Peiròt (1709-1795) es un dels
autors occitans màgers del sègle
XVIII, amb Joan de Cabanas (16541717) e Joan Baptista Fabre (17271783). Nasquèt en Roergue, a Milhau,
dins una familha qu’aperteniá a la
borgesiá consulara. Faguèt d’estudis
de drech a Tolosa abans de dintrar
dins los òrdres. Comencèt sa carrièira
eclesiastica coma prebendièr a Sant
Sarnin de Tolosa de 1738 a 1748.
Tornèt puèi en Roergue, a Pradinàs,
ont foguèt prior. Quitèt lo Segalar en
1765 per tornar a Milhau. Moriguèt
a Palhàs, ont s’èra retirat pendent la
Revolucion.
Claude Peyrot Œuvre occitane
complète,
Édition critique avec une
introduction, une
traduction et des
notes par David Fabié,
Toulouse, Section
Française de l’Association
internationale
d’études occitanes, 2016.
710 p.
39 €
ISBN : 9782907673149 -
20 – Lo Diari
Peiròt, que participèt e foguèt
premiat als Jòcs florals de Tolosa e de
Rodés, escriguèt de poesia en occitan
e en francés e un pauc de pròsa en
francés. De son vivent, publiquèt
tres obratges : las Poésies diverses,
Patoises & Françoises (1774), en
occitan e en francés, Les Quatre
Saisons, ou les Géorgiques patoises
(1781), en occitan, e las Œuvres
diverses en vers et en prose (1788),
en francés. Aqueles tres libres amb
las Œuvres patoises de Claude Peyrot
(1805), que balhan qualques poèmas
postumes, contenon l’essencial de
son òbra.
L’òbra poetica occitana de Peiròt se
compausa de poèmas de societat,
de poèmas politics e de poèmas
georgics. Los poèmas de societat
tractan amb leugieretat de pichons
eveniments. Los poèmas politics
concernisson lo periòde revolucionari.
La poesia georgica, amb « La Primo
rouergasso » (1774) e Les Quatre
Saisons, ou les Géorgiques patoises,
es la part mai coneguda de l’òbra de
Peiròt. Dins aqueles tèxtes, lo poèta
descriu amb precision la vida dels
paisans roergasses al fial de l’annada.
Las Poésies diverses, Patoises &
Françoises e Les Quatre Saisons, ou les
Géorgiques patoises son los primièrs
tèxtes literaris occitans publicats
en Roergue (a Vilafranca) e podèm
considerar que Peiròt es lo fondator
de la literatura occitana roergassa
modèrna. Sas òbras occitanas, que
foguèron regularament publicadas al
sègle XIX, pareguèron integralament
pel darrièr còp en 1909 amb l’edicion
de Léopold Constans. Dempuèi,
foguèron pas publicats que de
tròces causits. Propausam duèi una
novèla edicion de las òbras occitanas
complètas de Peiròt dins lor grafia
originala : Claude Peyrot, Œuvre
occitane complète, Édition critique
avec une introduction, une traduction
française et des notes par David
Fabié (Toulouse, Section française de
l’Association internationale d’études
occitanes, 2016).
David Fabié
�DJÉ BALÈTI
« MANDA LO BATÈU » !
Lo trio ròck tolosan Djé Balèti,
fondat peu cantaire « espinaire »
Jérémy Couraut, que'ns propulsa
en l'annada navèra dab Moko, un
album a l'energia dionisiaca, en
occitan e en francés de Nissa la bèla.
Aquera òda au gran Cogordon,
« frut endemica de pertot »,
que hesteja aus dius pagans
arcaïcs, gessits d'un imaginari
mediterranean. Un disc catartic,
revoltat, amorós e saunejaire.
MOKO
Djé Balèti
Cant, espina : Jérémy Couraut
Bateria : Antoine Perdriolle
Baisha : Sophie Ramia Medina
Sirventés / L’Autre distribution
12 títols
Dempuish tres decennias dedicadas
a la musica, lo Jérémy Couraut que
s'a dessenhat ua dralha au miei d'un
camin eclectic. Originari de Nissa,
que passa per París, puish Tolosa, on
torna encontrar a l'occitan mercés a
las Bombas de Bal. Dejà que's cèrca
a musas popularas, dançairas,
paganas, carnavalèras. Que horuca
per inspiracions qui'u semblarén,
ad eth, lo nissart exotic neurit
d'un occitanisme multiculturau.
Atau que vad la recèpta infernau
deu triò Djé Balèti, a l'imatge
de Nissa, cairehorc de culturas
europeanas e mediterraneanas.
Atau que s'an inventat un son
prestit de ritmes caribeans, de
tarentèla italiana, de transa
d'Africa deu nòrd, carrejant tèxtes
au còp percussius e pertocants.
Lo títol de l'album Moko que vien
de l'expression « amb aquò »,
vadut onomatopèa e chafre deu
monde deu « midi », deu Sud de
la França. Lo triò qu'obreish lo bal,
lo « moko balèti », un moment
de hèsta populara pingorlada de
mòkos mieijornaus de tota traca.
Atau tretze tròç tà tòrcer lo còth
aus etnotipes, se n'arríder, se'n
revoltar, e s'amusar hens aquera
epuga d'Alí Babà, conhida de
tesaurs esmiraglants talhats en la
complexitat identitari e culturau.
Per pròva, l'explosiu e atendrissent
« Elvis Camping » que canta quin
volem semblar a l'America de
Hollywood, quin aqueras estelas
deu western o deu ròck'n'ròll e hèn
passar de mòda la cultura nosta.
Mei corrosiu, la cançon « Blanc
bleu rouge » que hè referéncia a
las colors deu drapèu francés, e
las de las gòmas d'escolans, qui
esfaçan un passat colonialista
sanglant. Lo ritme escandit de
« Gâté » (arren a véder dab la
calinada!) que hè lo portrèit
deus nostes pòbles occidentaus
guastats, egoïstas e individualistas
a de bonas. Un reclam frement
contre la societat de consomacion,
qui aishoala la susmauta en
auherir presents made in China.
Totun, en saunejaire revoltat, Djé
Balèti que canta un ròck d'espèr on
« la cançon pòt cambiar lo monde».
Cercaire en rituaus catartics e
inventaire de tradicions, lo triò
qu'envita a las trompas de la « Vespa
Cougourdon Ourchestra », banda
mitica e mistica qui arreviscolà
las Vespas nissardas de Carnaval.
Drònes e timbres, tot de cogordons
hèits, que balhan tau terçat ganhant
espina (cogordon a còrdas electroacostic)-baisha-bateria ua clamor
animau deu mei hons deus atges.
A còps, la votz cauda e epurada que
dessenha caras o paisatges, d'un
trèit doç, pres suu viu. Lo pintraire de
son, lo griòt nissart, qu'acaba lo son
conte dab ua devocion amorosa a
Artémis. E cric e crac, « lo carnavale
es acabat », en deishar lo reclam
deus ritmes e arrepics installà's a
plaser, peus nostes còs dançants.
Caroline Dufau
Lo Diari – 21
�Critica
Una lenga, paraulas
Publicar un atlàs lingüistic uèi es un pariatge. Es pas un libre de lectura aisida,
se pòt discutir tanben son aspècte divertissent. Aquò dit, se vòstre servidor ne parla
uèi, es que n'a, fin finala, una opinion positiva.
Çò primièr, una evidéncia : le libre es una
mina d’informacions lingüisticas, etnolingüisticas
e culturalas. Pensatz benlèu que sufís pas e òc,
per la majoritat dels lectors, sufís pas. Se me
sembla tant interessant qu’aquò, es tanben que
pausa una question fondamentala per la cultura e
la lenga occitanas : la de la muséification de son
patrimòni lingüistic e cultural. Pels qu’an pas jamai
ausit cossí se far un atlàs lingüistic, repausa sus
enquèstas de terren, entretens amb personas de
referéncia per bastir una comparason dels biaisses
de díser, de las variantas d’un conte o d’una cançon.
Simplifiqui, plan segur, mas aquò es l’idèa. Parlar
de museification es díser qu’aquel collectatge
calha faits (la lenga e la cultura) normalament en
movement. D’unis pensan que un còp conservadas
dins las paginas d’un libre coma dins las veirinas
d’un musèu, aquelas practicas son plan atal, que
ne podèm pas far mai que passejar de temps en
temps e, benlèu, ne tirar un pauc la polsa. Sus la
linha de tension entre cultura (viva) e patrimòni
(calhat) òm pòt pensar que l’atlàs lingüistic seriá del
marrit costat. Es oblidar le contèxte un pauc lèu. I a
un aspècte de conservacion que l’estat de la lenga
e cultura occitanas nos permet pas d’ignorar. Los
qu’an totjorn parlat la lenga, los primo-locutors
son de mens en mens nombroses. « Ces témoins,
pour la plupart, sont morts aujourd’hui, emportant
avec eux le trésor de tout un savoir linguistique
disparu à jamais, avec la mémoire de la société qui
avait cette langue pour expression » nòta Philippe
Martel dins le prefaci. Avèm doncas un besonh de
conservacion, de gardar una traça, de literalament,
salvagardar. Las enquèstas realizadas consèrvan. La
publicacion met a disposicion. Es atal que podèm
levar la question de la muséification : quina utilitat
per la conservacion ?
Far de musica tradicionala, tornar imprimir
tèxtes classics, manténer tradicions es una causa.
Pensi, per ieu, que sufís pas brica a assegurar la
vitalitat d’una cultura. Çò essencial es de far viure,
de balhar enveja, de crear. Atencion, som pas a dire
que crear implica de daissar le passat, al contrari
: per reïnterpretar, renovelar, cal, plan segur,
22 – Lo Diari
conéisser. Dins aquel moviment, la conservacion
del patrimòni e l’edicion d’aquel Atlàs lingüistic
de Provença tròban una legitimitat plena : la dels
que meton a disposicion. « L’Atlas permet d’aller
plus loin, plus profond » ajusta P. Martel. Permet
benlèu tanben d’anar mai davant, de far, per los que
n’an besonh, le punt entre abans e uèi. Una mesa a
disposicion del patrimòni prigond – encara mai vist
le prètz e le format d’aquela edicion – aquò la tòca
vertadièra d’un atlàs pel public.
A
quò dit, pòdi pas ignorar las questions
lingüisticas. La lenga occitana es, benlèu
dempuèi totjorn, en tension entre sa diversitat
e una normalizacion mai que mai pus comòda.
Cossí partejar una compreneson sens negar le
caminament de la lenga, caminament atestat per
sas variantas ? Encara un còp : sabent d’ont venèm
per véser ont anam. L’atestacion scientifica, rigorosa
e documentada de la diversitat de la lenga parlada,
de la lenga tal que la parlam, compilada dins aquel
quatren volum del Atlas linguistique de la Provence
es una muralha contra l’uniformizacion aitant qu’una
aisina centrala per le bastiment pacient e respectuós
d’una lenga d’ensenhament, de comunicacion, que
siá pas hors-sol.
Disi pas que le vau gardar coma libre de
cabeç – me sembla pas que siá la tòca de l’editor
de tot biais – mas ai la conviccion que parièr libre fa
una òbra de memòria utila. Utila per rendre compte
de la realitat fondamentala de la lenga d’òc : una
lenga, paraulas.
Aldric Hagège
La langue d'oc telle qu'on la
parle, Atlas linguistique de la
Provence (volume IV) ;
Jean-Claude Bouvier, Claude
Martel amb la participacion de
Guylaine Brun-Trigaud
Les Alpes de Lumière, 2016.
322 p.
215x298mm
50 €
ISBN : 978-2-919435-07-4
�@
@
@
Un cambiament
valorizant e simple :
@
passar de Windows a@
Linux
Linux, aquò’s simple, aquò’s collaboratiu,
es la pòrta dobèrta sul digital (totas las aisinas
digitalas i foncionan dessús : intelligéncia artificiala,
blockchain…), aquò’s gratuit pels particulièrs e plan
mai economic per las entrepresas. Un ordenador
passat de Windows a Linux es mestrejat en qualques
minutas e òm compren çò qu’òm fa !
Çò melhor : es securizat e disponible en occitanlengadocian !
Jos Linux, podètz utilizar vòstre ordenador d’un biais
basic sens vos prene lo cap e avètz a vòstra disposicion
la capacitat de progressar en comprenent, segon
vòstre apròchi e filosofia. Res de complèxe.
En bònus, descobriretz de comunautats que vos
ajudan de manièra pertinenta o de prestataris
passionats que respondràn a vòstres besonhs !
Perqué passar de Windows a Linux ?
Aprèp qualques desenats d’installacions
d’OS Linux en çò d’amics o dins d’associacions
ont los Windows XP, Vista,7 ,W8 ,W8.1 o W10 èran
venguts lents, infestats de malware, virus, espias,
ransomware e autras barras de recèrca parasitas, los
vegèri se regalar e aver l’impression d’aver un ordi
tot nòu.
An pas reconegut lor ordi un còp passat d’un
Windows lent a Linux : aviada en mens d'una minuta,
surf ultrarapid e plan segur ordenador desbarrassat
dels malware e ransomware (qu’agantarà pas jamai
pus !)
Parallèlament, l’experiéncia de veire son ordi
s’exprimir en occitan, es totjorn fòrt plasenta !
Vos dòni del còp qualques suggestions que
permeton d’installar un sistèma operatiu GNU/Linux
sus vòstre ordenador.
- gratuitament
- en mens d'una ora
- amb autant, siquenon mai de foncionalitats
- amb una experiéncia d’utilizaire preservada
Auretz un ordenador non solament estable mas
rapid, gaireben insensible als virus, que s’aluca
en mens d'una minuta e que pòt donar qualques
annadas de mai de bons e leials servicis perque 3 ans
aprèp l’ordi es tan rapide coma o èra 3 ans abans,
e… la durada de vida de l’ordi es al mens doblada
Tecn’òc
@
(perque demòra tan performant e perque Ext4
fragmenta pas contràriament a Ntfs) :
Per XP, Vista e Windows 7 que son pas mantengudas,
i a una certana urgéncia a aquel remplaçament !
Per Windows 8,Windows 8.1 e Windows 10 lo
passatge a Linux aleugerís l’ordi e las despensas !
Costat Linux en entrepresa o associatiu, es bravament
avantatjós budgetàriament e sustot es una
informatica securizada e perfièchament adaptabla !
Passar a Linux es pro simple !
Per passar a Linux, auretz 3 etapas a seguir :
– Causir la distribucion o la varianta adaptada a
l’ordenador
– Salvar sas donadas
– Testar, installar, finalizar
L’usatge quotidian de l’ordenador es fòrça
semblant a lo que coneissiatz : la presa en man es
gaireben immediata.
De qué i a coma causidas sus Linux ?
Va caler d’en primièr determinar la
distribucion o varianta que serà la mai adaptada
a vòstre ordenador. Lo monde Linux es fòrça
ric e prepausa fòrça sistèmas operatius que
s’adaptan als gostes e besonhs de cadun. (a vòstra
filosofia tanben).
N’ai testat bravament e ai finit per gardar,
dins lo monde Ubuntu una brava preferéncia per
Ubuntu e Xubuntu. E dins lo monde Arch Linux un
gost certan per Manjaro.
Tanben, ai utilizat amb bonur Lubuntu, Voyager e
dins lo monde Debian, HandyLinux.
Per las entrepresas e las associacions, i a de solucions
especificas : de Suse a Red Hat, òm i tròba çò que
respond als besonhs los mai complèxes ! (Google,
la Nasa, la banca ING o British Airways, l’escòla
Epitech, Kiabi o Office Depot e de milièrs de PME
se’n servisson !)
Cedric Valmary
L’installacion de Linux Ubuntu
Sul site de Tot en Òc :
https://totenoc.eu/?page_id=38
Lo Diari – 23
�@
TV
L’occitan dins lei Mèdias.
Quals enjòcs per deman ?
Es lo tèma de reflexion que
prepausèt lo Cafè Òc de dubertura
dei Trad’ivernalas de Somèires, lo
20 01 2017. Alentorn dau punt ràdio
dubert per tota la durada dei Trad’Iv,
Ràdio Lenga d'Òc (Bruno Cecillon), Tè
Vé Òc (Lisa Gròs e Miquèu Gravier)
avián sols respondut presents a
la convidacion, au regret grand
deis organizators.
Fuguèt l’escasença d’escambiar sus
la plaça de l’occitan dins nòstreis
espacis mediatics e dei condicions
per ensajar de melhorar la situacion.
La serada fuguèt animada per Danís
Galvier, musicaire de Coriandre, ben
conegut, e Benjamin Minimum, cap
redactor de Mondomix. Lo debat
fuguèt enregistrat e serà difusat
per mantunas ràdios. Farà tanben
partida d’una emission de Tè Vé Òc
sus lei Trad’Hivernales. Cada convidat
faguèt part de son experiéncia,
de sei causidas e de sei projèctes
e de sei questionaments.
@
Sabèm ben qu’a l’ora d’ara, lei
mèdias jògan un ròtle essenciau dins
la transmission deis informacions.
Una accion tant bèla e fondamentala
que siague, servirà pas de ren s’es
pas coneguda dau public grand e
deis institucionaus. La cultura e la
vida occitanas qu’an pas una plaça
importanta sus leis ondas e lei cadenas
TV « nacionalas », an vertadièrament
besonh d’i prene plaça tre ara.
Segur que lei mèdias occitans
existisson ja e òbran fòrça, mas coma
desvelopar aqueleis espleits de tria ?
Coma tanben faire dintrar mai
24 – Lo Diari
d’occitan dins lei mèdias en generau ?
Franck Tenaille faguèt part de son
experiéncia
dempuèi
d’annadas
e de la dificultat d’obténer, per
exemple, una pagina completa dins
un jornau important de Montpelhièr,
per cubrir l’eveniment Trad’hiv, sol
festenau d’ivèrn recampant mai
de 3000 personas !
A l’ora que lo net ten una plaça
granda dins l’informacion, es benlèu
temps de crear un Globau Mèdia que
recamparà premsa escricha, ràdios e
televisions occitanas. N’i a que son
a trabalhar sus aquel projècte que
metrà en evidéncia la realitat occitana
tant culturala coma economica.
Danís Galvier pausèt la question de
fons : coma aver mai d’occitan dins lei
mèdias en generau ? Lisa respondèt
que quand la volontat dau poder
es de pas reconéisser la legitimitat
de l’occitan, quand d’empachas
permanentas son mesas en travèrs
dau camin deis occitanistas, es
malaisit de prene plaça dins lei mèdias
locaus o nacionaus ? Fau a l'encòp
que lei mèdias occitans venguèsson
de mai en mai professionaus e que
contunhèsson de se batre per èstre
reconeguts e poder dintrar dins la ret
mediatica larga. I a encara un fum de
trabalh de faire !
Lisa Gròs
Presidenta de Tè Vé Òc
�Diariscope
+ L'Arbre florís cada annada a la Prima. ArPOèmesMediterranèa vos prepausa
Qu’es aquò Arbre de las Lengas ?
Una manifestacion culturala, a l'iniciativa de la lenga occitana per
crear de ligams entre los umans de totas las generacions, de totas
lengas, mercés a la poesia e l’Art. Es un Arbre que jardineja l'Espèr
e embelina tornamai unis moments de las Nòstras VIDAS.
En tres frasas per dintrar dins una resisténcia doça e de contunh
Mai de colors, mai de jòia ( per de carrièras ambe un biais de se vestir
ambe mai de colors que siaguèsse sonca una eissarpa )
Mai de lengas, mai d'escambis (lo concèpte fa que podèm demandar
la participacion a totis, quina lenga que siague )
Mai de POèmas, mai de VIDA...( una causida de vèrses per la beutat,
l'estrambòrd , la convivéncia, la jòia de viure)
Un Arbre de tres brancas que desbremba digús: un passapòrt cap
a totis per multiplicar la preséncia de la lenga nòstra.
Branca 1: POèma cortet òc, revirat fr, revirat dins una autra lenga
Branca 2: POèma cortet autra lenga ; fr, òc
Branca 3: POèma cortet en fr, òc, autra lenga
4 a 5 vèrses causits pas mai, cap a la beutat al positiu , e un montatge
lo mai artistic possible .
+ Eth Passa-Pòrts a Montrejau.
Enguan eth Passa-Pòrts, que’s passarà en tres temps.
Eth 11 de març : era 13au corsa a pè “Era Hlama Occitana”, coorganizada
dab eth ACM Running Club. Ua jornada d’espòrt (corsa de 7 o de 15 km)
en immersion.
Eth 31, jornada deths Gafets dab 400 collegians e liceans : La Rampa TIO,
quilhas e espectacles deths escolans (dab D’Arts et d’Òc). Ath ser, presentacion
dera metòda d'aboèses deras Piereneas, concèrt de P. Rouch e S. Llena e’ra
projeccion d'un cort-metratge sus eths vieulonaires dera vath deth Arbàs
e dera Vathlonga.
Eth 1èr d'abriu, de 10h00 a 16h30, estagis de cant, d'aboès, d’acordeon,
de dança deras Valadas Occitanas d'Italia (debutants o confirmats). A 18h00,
bal dab Lou Truc, seguit d'un aperitiu cantat animat per Adishatz deu
Manhoac, d'un arrepèish aprestat per productors locaus e d’un bal occitan
dab Espartenha e La Forcelle. Scèna dubèrta enà clavar.
contact@ostaucomenges.org
+ La Prima Occitana de l’IEO 12 se’n torna!
Del 3 al 31 de març, la Prima se’n tornarà amb
un programa ric ! De cants (al Vibal amb lo grope del
« Festenal de la Musa », de contes e d’exposicions per
las escòlas (lo 10 a Arvieu), una serada amb lo Teatre
de Pas Res (l’11 a 20h30 a Agen), un concèrt de la Beluga
(a Pont de Solars, lo 24 a 20h30), una serada de dança
tradicionala amb jogar trio (lo 31), una representacion
de Pòm pogodòm (lo 30 a 10h a Tremolhas) e plan
d’activitats pels mai grands e los mai pichons.
www.ieo12.org
Lo Diari – 25
�AGENDA
MARÇ
02 / 03
10 / 03
03 al 05 /03
Albi, Descobèrtas d’escrivans,
Evocacion biografica e bibliografica - lectura
causida d’un autor d’ara : Joan-Frederic Brun,
www.centre-occitan-rochegude.org
Contes del Placard de Florant Mercadier,
a Besièrs.
Dins lo quadre de CONT’O’FOLIES 2017,
18h30, al CIRDÒC, entrada gratuita
sus reservacion
secretariat@cirdoc.fr / 04.67.11.85.10
Estagi intensiu de lenga de la MARPOC,
Andusa (30)
Tèma : Parlar e cantar (formatritz
professionala per lo cant), inscripcion
rapida recomandada.
http://www.ieo30.org
04 / 03
Parladissa, Carbona
« Brèishas & co » per Camilha Bilhac, IEO 09.
(Mediatèca a 10h00)
Organizat pel Cercle Occitan
de Carbona.
Djé Balèti, Coisa (11)
Couiza (Les Prés en Bulles, 20h30)
Tifa-Tifa – Malika Verlaguet, acompanhada
per Frédo Mascaro, a Besièrs
A la MJC de Besièrs – Entrada paganta
(6€ aderents MJC / 7€ non-aderents)
Marie Coumes, – Aumont-Aubrac (48)
Contes et rencontres, 20h30
08 / 03
Rescontre de la Tuta, Tolosa
Francis Pornon nos ven presentar lo segond
libre de son triptic romanesc sus l’amor
en Occitània a l’edat Mejana, « La Dame
de Toulouse, Azalaïs de Burlatz » , que fa
seguida a « Les dames et les aventures du
troubadour Raimon de Miraval », roman
publicat en çò de TDO-Editions, en 2016.
Ostal d’Occitània (Sala Perbòsc), 18h30.
latutadoc@ieo31.com
09 / 03
Presentacion del libre « Belugas d’endacòm
mai - Etincelles pour un ailleurs » a Castras,
per l’autor «Claudi Assemat”de 18h30 fins
a 20h, a la mediatèca d’Aussilhon. Dintrada
liura e gratuita.
Centre Occitan del País Castrés :
05 63 72 40 61
26 – Lo Diari
Pàmias, A l’Espaci occitan, a 18h30
Les Divendres de l’Espaci occitan :
conferéncia « La vida als sègles XVIII e XIX »
per Eric Fabre.
Organizat per l’IEO-Arièja.
11 / 03
Teatres, Agen d’Avairon
« Crimes à l’ancienne » pel Teatre de Pas Res,
a 20h30 a la sala de las fèstas.
Organizat per l’IEO 12,
13au corsa a pè “Era Hlama Occitana”,
Montrejau
Ua jornada d’espòrt (corsas de 7 o de 15 km)
tota en immersion.
contact@ostaucomenges.org
14 / 03
Florant Mercadier – Castras (81)
«Contes du placard» a 14h00.
16 de març,
La Rampa TIO, a Pesenàs (Théâtre historique
a 20h45)
20 / 03
Serada occitana, Rampons (46)
17h cors, 19h dança, 19h45 aperitiu e repais
(12 €), 21h Bal tradicional dels Barjacaires.
Inscripcions al 05 65 41 53 21.
22 / 03
Visite en occitan amb Pierre Santoul, La
Grillatié
cocsegala@gmail.com
24 /03
Concèrt de la Beluga « Du trobar au slam »,
Pont de Salars
Sala de las fèstas a 20 h 30,
Organizat per l’IEO 12
Teatre a Riscle, dab los escanacrabas (21h)
Alavetz
�25 / 03
Sortida occitana als Avalats (se plòu pas)
www.centre-occitan-rochegude.org
26 / 03
Yves Durand - Montauban
14h30, salle des fêtes de Falguières
Teatre : « La gata de la barona » a Pibrac.
Al Teatre Musical, a 15h00
30 de març,
Florant Mercadier, Tolosa
Ostal d’Occitània, 20h30
ABRIL
01 / 04
Arnaud Cance, Tolosa
Ostal d’Occitània, 17h00
Passa-pòrts, Montrejau
10h00 a 16h30, estagis de cant, d’aboès,
d’acordeon, de dança deras Valadas
Occitanas d’Itàlia (debutants o confirmats).
18h00, bal dab Lou Truc, seguit d’un aperitiu
cantat animat per Adishatz deu Manhoac,
d’un arrepèish (productors deth país) e d’un
bal occitan dab Espartenha e La Forcelle.
Scèna dubèrta enà clavar.
contact@ostaucomenges.org
Teatre : « Le canton de Josefina » per la
tropa Les Galejaires. Montaut (09) a 16h30
01 / 03 al 31 / 05
Mòstra : fotografias de Pierre Assemat, a
Albi« Un hiver rouge » Graulhet 1909-1910
Estrena lo 1èr d’abrial.
www.centre-occitan-rochegude.org
07 / 04
Concèrt de Pòm pogodòm, a Tremolhas,
10h00 sala de las fèstas
Organizat per l’IEO 12
31 / 03
Jornada deths Gafets, Montrejau.
Dab 400 collegians e liceans : teatre pera
Rampa TIO, quilhas e espectacles deths
escolans (dab D’Arts et d’Oc). Ath ser,
presentacion dera metòda d’aboèses deths
Pirenèus, concèrt dab P. Rouch e S. Llena
e’ra projeccion d’un cort-metratge sus eths
vieulonaires dera vath deth Arbàs e dera
Vathlonga.
contact@ostaucomenges.org
15 / 04
Serada de l’Ostal, Rampons (46) : teatre,
dança, repais, bal tradicional dels Barjacaires
Inscripcions al 05 65 41 53 21.
17 / 04
« La Fèsta dels reponchons », Albi
Al son de las campanas que tornaràn per
nosaus…. Reponchonada, Cant,
Teatre, Dança
www.centre-occitan-rochegude.org
19 / 04
Descobèrta d’una òbra, Rodés : «Divendres
o la vida salvatja» en preséncia de Sèrgi
Carles, autor de la revirada a l’occitan
Ostal de las associacions (pl Foch) a 18h,
Organizat per l’IEO 12
21 / 04
Les Divendres de l’Espaci occitan, Pàmias :
« Reviradas e Edicions » per Sèrgi Carles e
Joan Eygun. A 18h30.
Organizat per l’IEO-Arièja.
Repais balèti tradicional. Legavin
A la sala polivalenta. Repais (sus inscripcion) 22 / 04
a 19h00 seguit d’un baleti animat per Folc
Agach, Albi : Anna Castan e S. Labatut
e Pic a 21h00. Repais e balèti : 20 €, balèti
(escrivan) sus Felix Castan
8€.
www.centre-occitan-rochegude.org
ostausavatoch@orange.fr
08 / 04
Legavin
Mercat cobèrt PIQUOT de 10h00 cap a
18h00 (Entrada liura).
Exposicion fotografica (suls subjèctes de
charradissas del cèrcle) : colombièrs de la
comuna, los molins de vent e la revòlta dels
viticultors de 1907.
Mercat sus las tradicions dels país d’Òc.
Inauguracion de la prima d’ÒC a 17h30
ostausavatoch@orange.fr
28 al 30 /04
40au Hesteyade de Bigorre. Ibòs
www.hesteyadedebigorre.fr
30 / 04
Sortidas en òc au musèu Tolosa Lautrèc
d’Albi
www.centre-occitan-rochegude.org
Lo Diari – 27
�EXPOSITION
Objets en scène, Scènes d’Histoire
Venez écrire l’histoire
de la Résistance !
ENTRÉE GRATUITE
MUSÉE DÉPARTEMENTAL
DE LA RÉSISTANCE
ET DE LA DÉPORTATION
E
X
p
o
Et si vous remontiez le temps…
Du 30 janvier au 1er septembre 2017, le Musée départemental de la Résistance et de la Déportation
propose un retour dans le temps grâce à l’exposition Objets en scène, Scènes d’Histoire. À travers
8 objets issus de ses collections et mis en scène dans des décors retraçant l’histoire de la seconde
guerre mondiale, le visiteur est plongé 70 ans en arrière. Cette muséographie, inédite, offre une
nouvelle expérience de visite et interpelle sur le travail de l’historien et la construction de l’Histoire.
Une exposition à découvrir en famille.
Visualisez la vidéo de l’exposition
Musée départemental de la Résistance et de la Déportation
52 allée des Demoiselles - Toulouse
Ouvert du lundi au vendredi de 9h00 à 12h00 et de 13h30 à 17h30
Tél : 05 61 14 80 40 - musee-resistance@cd31.fr
30 jan
sept 01
�
http://occitanica.eu/files/original/15554f577cf1a27cd01b49c7fc7aaa0e.jpg
91ffdecce37c7d4e4413bacf32450c41
http://occitanica.eu/files/original/a3fc43f716cbe277a83b65178d168267.jpg
d61d41cb3c02b2bcd5ae1c3c52228ff7
http://occitanica.eu/files/original/5ec554bd60e411286bd1652ecb97b49f.jpg
f00081583a622f51d13b40af1a65b878
http://occitanica.eu/files/original/fafb76b6865d42f9be26da79bf1c770c.jpg
4bef07bcf3b04cf6a85d51591e987950
http://occitanica.eu/files/original/e81b94f3202fd1071daa8f11821952c8.jpg
08021cd674de898773179fbeaffbdd8e
http://occitanica.eu/files/original/906f34b2898fefd6aa127a54f195a5c9.jpg
287da9f01dbfaf08b5a024642dc6d955
http://occitanica.eu/files/original/aca25aeab842f60ee145b9a2a72e69c7.jpg
311da84af28d5e17d805d4ca2f3a128c
http://occitanica.eu/files/original/3cdec50a03eeec61232ac1aa1b0a0301.jpg
bbf1d6455c17355e0c3b91c707b8fbbb
http://occitanica.eu/files/original/a92c85b88842c11b4aa00531d0a2fcc9.jpg
03660201dee4ac4a19b6b6c7a0431677
http://occitanica.eu/files/original/18d9c1e7098493ef85118b85d4bd7914.jpg
57ac11b18c5560ad7c740576b8cf3750
http://occitanica.eu/files/original/643b97fb5afd488d8dba9c1abdd74c74.jpg
608d76e62e6ae738e280813455b3e10f
http://occitanica.eu/files/original/e42535ff819a514825b6fd2adc65ebf7.jpg
b3b0e4344bc2b1c06e1856649e964a43
http://occitanica.eu/files/original/58c947498c6f4e56a7d16b5751c3e0ad.jpg
03df19ec8a31b4c8d941bef128e1f398
http://occitanica.eu/files/original/5e20b40801acece75a2c26e1a295d890.jpg
29c13d96e0e8c856c87e2b5a6519edb4
http://occitanica.eu/files/original/a040344b762a1879b2437193a0ffb7f0.jpg
85e37c1341a410363b3a0bbd057ce439
http://occitanica.eu/files/original/8759333dde01af5506f68160b8e4075b.jpg
d6983b4d38ce3d49061e808905192f57
http://occitanica.eu/files/original/739f83a8f236fa47fd387df9fa91fb41.jpg
14f6fa19361113be2023d7535f889734
http://occitanica.eu/files/original/6185ecaa9e325ea06247e5278b60e025.jpg
86a9126328343c3ddc7b40f75ec5af78
http://occitanica.eu/files/original/809f71a688df9d22b5c1c0a012851d27.jpg
26c2e3bd3dfe1663c2812008e214b922
http://occitanica.eu/files/original/8b7532843301e43de35e190bd2b9d252.jpg
0d3336008347190a4b3978584af6d622
http://occitanica.eu/files/original/fad6703e88dad59166d2ef6361e02c3e.jpg
097af73cca41524831118214d76a81b9
http://occitanica.eu/files/original/90d342dba37da483a8be62e773ef7f04.jpg
e4c30b4db66d286906a08bd51ef4e627
http://occitanica.eu/files/original/d83263e98b4ea9c64f8582fb149dfd4f.jpg
b884cdf7285f5a67e39bc9b2c844314b
http://occitanica.eu/files/original/f2ff463ae2791712ed3835b6c214cb33.jpg
8695dda26df5aaedc4b39911d9d5eeb8
http://occitanica.eu/files/original/efe258672ab792d8a73cbd39d6f730f1.jpg
3a952bef6268f5bd9a7299b775f463cb
http://occitanica.eu/files/original/66e38818023eb1e7b6af45ecbc49916f.jpg
c1f001edf95b3cbd8df83c195d3cf728
http://occitanica.eu/files/original/820970226de0796045b79bc9168248da.jpg
7923e3e4613e2f892c6b322a1ffdb8e7
http://occitanica.eu/files/original/207d078c397160c96adc403d37ea7bb1.jpg
7eb12e637d701721a9db0673894dbcc4
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Title
A name given to the resource
IEO Midi-Pyrénées
Description
An account of the resource
Institut d'estudis occitans de Miègjorn-Pirinèus
Revista
Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier
Type de périodique
Revistas literaràrias e artisticas = Revues littéraires et artistiques
Région Administrative
Midi-Pyrénées
Variante Idiomatique
Languedocien
Gascon
Graphie
Graphie classique / Grafia classica
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Title
A name given to the resource
Lo diari : La cultura en occitan. - 2017, N°036 (Març-Abril)
Alternative Title
An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific.
Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus. - 2017, N°036 (Març-Abril)
Subject
The topic of the resource
Vie artistique
Occitanie -- Civilisation
Festivals -- Occitanie (France)
Culture -- Périodiques
Description
An account of the resource
<div style="text-align: justify;"><em>Lo Diari</em> contient des articles sur les événements passés ou à venir, des comptes rendus scientifiques, l’annonce des prochaines parutions, des entretiens avec les acteurs majeurs du monde culturel occitan et un agenda culturel.</div>
<div style="text-align: justify;"><em>Lo Diari</em> conten d'articles suls eveniments passats o de venir, de renduts comptes scientifics, d’anóncias de publicacions, d’entrevistas amb los actors magèrs del monde cultural occitan e un agendà cultural.</div>
Creator
An entity primarily responsible for making the resource
Pugin, Sebastien
Source
A related resource from which the described resource is derived
Institut d'estudis occitans (Toulouse), 2017-03-n036_Lo-Diari
Publisher
An entity responsible for making the resource available
IEO Miègjorn-Pireneas (Toulouse)
Date
A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource
2017-03
Date Issued
Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource.
2017-05-03 Françoise Bancarel
Contributor
An entity responsible for making contributions to the resource
Mulas, Giuliana
Centre interrégional de développement de l'occitan (Béziers, Hérault)
Gros, Lise
Pujòl, Miquèu
Hagège, Aldric
Rights
Information about rights held in and over the resource
© IEO Miègjorn-Pireneas
Relation
A related resource
Vignette : http://occitanica.eu/omeka/files/original/74cca17905f5be82b74d69dee093a658.jpg
Is Part Of
A related resource in which the described resource is physically or logically included.
<a href="http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/4323" target="_self">Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus</a>
Format
The file format, physical medium, or dimensions of the resource
application/pdf
1 pdf (32 p.)
Language
A language of the resource
oci
Type
The nature or genre of the resource
Text
publication en série imprimée
Identifier
An unambiguous reference to the resource within a given context
http://occitanica.eu/omeka/items/show/15612
Temporal Coverage
Temporal characteristics of the resource.
20..
19..
Occitanica
Jeu de métadonnées internes a Occitanica
Portail
Le portail dans la typologie Occitanica
Mediatèca
Sous-Menu
Le sous-menu dans la typologie Occitanica
Bibliotèca
Type de Document
Le type dans la typologie Occitanica
Numéro de revue
Contributeur
Le contributeur à Occitanica
Lo Diari IEO MP
Catégorie
La catégorie dans la typologie Occitanica
Documents
Actualitat culturala = Actualité culturelle