-
http://occitanica.eu/files/original/9d1a7b83301c20bf76f4473611ce8056.JPG
11365405afd84e2014e00c7de2905915
http://occitanica.eu/files/original/27d2c42e00e492144f7fbf7e141c4c04.xml
a7de615e88d7dd0cfba606c76b91acf7
http://occitanica.eu/files/original/543c33c5157cbacc47bf8253b8ee1ec6.pdf
898f3dd09bfdf982ac648910370c2c29
PDF Text
Text
DORSIÈR
L'occitan dins
de l'estrangièr
LO DIARI
Lo magazine en linha
3QA
# 42 - Març / Abril de 2018 - 5€
Manu Théron
��© Pixabay
DIRECTEUR DE
PUBLICATION
Pierre Loubère
RÉDACTEUR EN CHEF
Sébastien Pugin
RÉDACTEURS
Silvan Chabaud
Caroline Dufau
MAQUETTISTE
Elodie Saulnier
IMPRESSION & ROUTAGE
P.R.D., Millau
PUBLICITÉS
publicitat@lodiari.com
Remerciements à nos partenaires,
relecteurs,contributeurs
et collaborateurs
Lise Gros, Sylvan Carrère,
Lili Pinçon, Miquèu Pujol,
Tristan Gahùs,Cathy Lacroix
Jacme Taupiac, Emilie Bosc,
Perrine Charteau, Elyse Ritchey
et Cécila Chapduelh.
Lo Diari et lodiari.com sont
des publications de
l’IEO Midi-Pyrénées,
association sise
11 rue Malcousinat
31000 Toulouse
ISSN : 2427–5735
Edito
Sébastien PUGIN
Cap Redactor
La cultura en occitan pertot,
Lo Diari tà tots.
Laguens un monde globalizat e interconnectat tot çò de qui existeish ei çò de
qui ei mediatizat. E dab la redefinicion actuau
deu pes deus diferents mèdias, la plaça deu
web ei primordiau.
Plan evidentament, la part de l’occitan peu
web n’ei pas grana. En occitan, la diversitat e la
quantitat de sites, de mèdias e d’informacions
ei plan mendre que tà ua lenga majoritària.
Totun, qu’ei de bon véger eth desvolopament
deus sites – mèdias occitanofònes d’interès.
Uei que podem trobar per Internet archius
numerics deu patrimòni en occitan
(Occitanica), ràdios, televisions, premsa
d’informacion, e d’ara enlà, un vertadèr site
de magazine culturau en occitan.
En efèit, que i podetz trobar-i peu site
lodiari.com tota l’actualitat de la version
gratuita, articles complementaris, rubricas
d’apregondiment a la version papèr, sons e
videos entà illustrar eths articles.
Fin finau, Lo Diari que s’i hè entà estar un
mèdia actuau, vegeder de pertot e portaire
d’ua Valor Ajustada Bruta navèra. lodiari.com
que vòu hèr baishar las frontèras e melhorar
la visibilitat de la cultura en occitan Occitania
e pertot!
�ABONATZ -VOS A
DORSIÈR
Nòrd-Occitan
RESCONTRE
Julian Pochelon
3QA
Malika Verlaguet
LO DIARI
1 AN
6 NUMEROS
Vos cal decopar e tornar amb vòstre pagament a :
# 41 - Genièr / Febrièr de 2018 - 5€
IEO MP - Lo Diari
11, rue Malcousinat
31000 Toulouse
abonatz - vos en linha 1
www.lodiari.com/le-magazine
M.
24 €
6
NUMÈR
Code Postal :
Mme.
2
OS
1
AN
Nom - Structure :
Prénom - Contact :
Adresse :
Ville :
Date et signature :
Pays :
N° Tél :
E-mail :
Souhaite souscrire
abonnement(s) à 24€ l’un, servi en zone2
réglés par chèque à l’ordre de « IEO MP »
soit
€ de port, soit un total de
€
Je m'inscris à la newsletter du magazine Lo Diari.
Les informations recueillies à partir de ce formulaire font l’objet d’un traitement informatique destiné à l’IEO Midi-Pyrénées – Lo Diari.
Conformément à la loi « informatique et libertés » du 6 janvier 1978 modifiée, vous disposez d’un droit d’accès et de rectification aux
informations qui vous concernent.
L’abonnement est valable pour six numéros à compter de la réception du paiement. Tout nouvel abonnement reçu immédiatement avant ou
après le bouclage du numéro en cours pourra être reporté en conséquence.
1 - Abonnements Zone 1 uniquement (paiement par carte bancaire)
2 - Zone 1 : France Métropolitaine, frais de port inclus ; Zone 2 : DOM-TOM, Union Européenne et Suisse, 4 € de frais de port par an ;
Zone 3 : Reste du Monde (hors Union européenne et Suisse), 6 € de port par an.
�Dins una situacion complicada
de transmission e de subrevida
d’una cultura millenària, es temps,
mai que jamai, de far petar las
barrièras, d’escapar a las frontièras
divèrsas que nos embarran [...]
18
L'OCCITAN DINS
DE L'ESTRANGIÈR
DORSIÈR
Manu Théron es cantaire e creator
dau grope Lo Còr de la Plana, es un
actor màger de la musica actuala
occitana. Son experiéncia dins lo
domeni de la polifonia e dau cant
corau lo menèt sus lei camins dau
monde entièr.
MANU THÉRON
6 • Fotomatòn
7 • Novèlas
• Mon volontariat
14 • Libe Joens
• L'occitan blos
15 • D'escart e de talvera
8 • Lo magazine
en linha
16 • 3QA
10 • Musica
18 • Dorsièr
- La Mal Coiffée
- Bourrasque
12 • Lo Scopitòne
13 • Per la veirina
entredubèrta
Manu Théron
- L'occitan dins de l'estrangièr
- Cronicas de viatge, S. Labatut
- Entrevista : Presidenta de l'AIEO
- Los estudiants en occitan
fòra país
PAGINA
PAGINA
Somari
3QA
16
26 • Clic & Scrol
27 • Barrutlatges
La Bastida Clarença
28 • Tresaur en lum
30 • Tòca Maneta
31 • TV
32 • Edicions
33 • Diariscòpi
34 • Agenda
�25-26-27 DE MAI
CORRUDA PER LA LENGA OCCITANA
ORGANIZATORS DE LA PASSEM
ASSOCIACION LIGAMS
Fotomatòn
Presentatz-nse lo projècte LA
PASSEM, portat per la vòsta
associacion.
C : Ligams qu’organiza la corruda
La Passem tà deféner e har vàler
la lenga occitana, inspirada de la
Korrika basca e de la Redadeg
bretona. Que s’i va córrer a contunh,
sus 400 km enter Bidaishe e Pau,
pendent 3 jornadas e 2 nueits, deu
divés 25 dinc au dimenge 27 de mai.
Los corredors que’s van har passar lo
senhau, aperat ligam, e har avançà’u.
Los quilomètres que son botats « en
venta » tà amassar sòus e finançar
projèctes. Se fonciona, que s’i
tornaram tots dus ans en adaptar lo
trajècte.
Çò qu’ei lo prètzhèit d’ua tau
accion ?
C : Dejà, qu’ei botar en ligam las
iniciativas e accions qui existeishen
peu territòri. Puish, har avançar la
lenga. Lo messatge b’ei clar. Ne
passa pas en dusau, a l’endarrèr
d’animacions culturaus, per exemple.
V : Se lo monde emplegan l’occitan
entà har vàler un produit, ua practica,
ganhà’s la vita en l’ensenhar, que vòu
díser que la lenga e’us hè servici. Dab
La Passem, que pòden dar las tornas.
A mantuns, en córrer un sengle
quilomètre, que s’i podem escàder tà
miar lo projècte dinc au cap.
C : En cada endret on passam, que
6 – Lo Diari
prenem contact dab las comunas e
intercomunalitats entaus informar e
incitar a desvolopar la transmission
de la lenga nosta. L’arribada a Pau
que’s harà au quartièr deu Hedàs.
La vila qu’a per projècte de’n har
un navèth quartièr occitan. Que
responem presents dab la Passem,
entà marcar lo còp.
Quin participar ?
C : Cadun que i pòt participar a
la soa escala. Sol o en grop, en
associacions, dab collègas de
tribalh... N’ei pas reservat au monde
qui an ua practica esportiu. Cadun
que s’ac vira dab los sons mejans e
a la soa vitessa. Que s’i pòt córrer,
har kayak, skateboard, çò que
volhim ! Mes se vòs préner lo ligam
en man e hà’u avançar, que cau
crompar lo quilomètre.
Los qui van córrer que son dejà, per
la màger part, benevòles engatjats
qui balhan en temps, en energia, e
a còps, en moneda ! E son eths qui
van enqüèra botar sòus ?
V : Non, justament, ne volem pas
demorar enter occitanistas e har
circular la moneda d’ua associacion
a l’auta. Que sollicitam associacions,
comitats de las hèstas, clubs
esportius, enterpresas, comerçants
e collectivitats hòra deu hialat
dejà implicat. Lo but qu’ei de tocar
personas en mei que las qui tocam
tostemps. Los bascos per exemple,
que hèn lo quilomètre deus politics.
Nosauts que volerém de segur s’i
escàder tà har córrer los maires, los
deputats.
C : Tà har víver la lenga qu’avem
besonh sòus. Qu’ei aqueth
messatge qui deu passar tanben.
La moneda qu’ei completament
necessària tà aviar projèctes
constructius. Que cau investir tà har
víver la lenga.
100 € per quilomètre ,donc 40
000 € se tot e’s passa plan. Un
còp lo budget d’organizacion
remborsat, qué har deus
beneficis ?
CM : La grana question ! N’i
podem pas respóner adara.
L’associacion Ligams que va lançar
un aperet a projèctes en favor de
la transmission de la lenga. Shens
remplaçar los subvencionaires,
qu’ajudarà a desvolopar iniciativas
e accions concretas.
Caroline Dufau
Entresenhas e contact :
ligamsligams@gmail.com • lapassem.com
�Novèlas
Un site navèth
tà l’IEO Occitania / Pirenèas – Mediterranèa
Eth hialat de l’IEO OPM que
perpausa activitats culturaus tà
desvolopar l’usatge de l’occitan.
Dab las suas activitats regularas,
mes de 2000 personas qu’aprenen,
que parlan e que’s hèn plaser
en occitan dab l’IEO en Region
Occitania.
Ara, s’ac voletz saber tot deu
principau hialat culturau occitan
de la Region Occitania / Pireneas
– Mediterranea, qu’ei simple.
Que’vs sufeish d’anar per Internet
a l’adreça ieo-opm.com. Que i
trobaratz eth catalògue de l’IEO
OPM, que presenta per cada
associacion afiliada a l’IEO de
la Region, activitats regularas
perpausadas au public (cors
d’occitan e talhèrs culturaus en
occitan), hons a dispausicion deu
public, eveniments organizats,
contacts, etc). Tanben que i
poderatz trobar aisidament la lista
deus cors d’occitan deu hialat
regionau e l’ensem de las activitats
culturaus que’vs permeteràn
d’emplegar la lenga. Entà v’aidar
ena vòsta recèrca d’informacions
qu’auratz la possibilitat de cercar
per departament e tipe d’activitat.
Enfin, eth site de l’IEO OPM que’vs
permeterà de trobar l’agenda deus
eveniments organizats per las
nostas 34 associacions afiliadas a
l’IEO laguens la Region Occitania.
Ara n’avetz pas mes nada
excusa! Nani, qu’ei possible de’vs
perfeccionar o de parlar la lenga
aon que siatz en Occitania /
Pireneas – Mediterranea.
S.P.
Totas las informacions que hèn
necèras e son vegederas au site :
ieo-opm.com
Mon volontariat :
Emilie Bosc
IEO OPM
Dempuèi 2015, seguissi la licéncia
d’Occitan a l’Universitat Joan Jaurés de
Tolosa. Comencèri de m’interessar de
prèp a l’occitan pendent mon mastèr
en Creacion Numerica en 2014, aprèp
aver passat 3 ans a estudiar l’art e
la comunicacion visuala. Dempuèi
pichona, ausissiái la lenga que
parlavan mos grands, mas la podiái
pas parlar, nimai escriure. E ongan,
acabi ma segonda licéncia e, a l’encòp,
soi volontària en servici civic a l’IEO
Occitània - Pirenèus Mediterranèa.
Mas missions consistisson a participar
al desvolopament e a la difusion de
la lenga e cultura occitanas, a travèrs
divèrses biaisses, e a la mediacion. Per
exemple, pensèri puèi creèri, lo site
internet novèl de l’IEO per que siague
tan plan estetic coma foncional, pel
public e pels cercles. Es un utís que
permet de comunicar e d’informar
rapidament e aisidament.
Participèri tanben a l’organizacion de
l’Amassada Generala e a la Jornada
de Reflexion del 18 de novembre a
Albi. Amai, me carguèri del mandadís
e de la seguida d’un questionari per
Lo Diari, per favorizar una interaccion
entre los legidors e la còla de la
revista. Ara, comenci de trabalhar amb
las associacions a l’organizacion dels
eveniments de Total Festum. D’un
autre costat, un autre aspècte que
m’agrada plan, es d’aver l’escasença de
poder escriure qualques articles per la
revista, e pels sites en linha.
Aprèp mon servici civic, m’agradariá
de contunhar de trabalhar dins aquel
univèrs, o sus de projèctes culturals
ligats a la difusion de las lengas e
culturas. E perqué pas, mesclar mon
interès per la comunicacion, grafica e
numerica, amb l’occitan.
Emilie Bosc
Lo Diari – 7
�Lo Diari fa la sua (r)evolucion en linha
Autor : Perrine Charteau
Res arrèsta pas pus la
transformacion del Diari : rubricas
e contributors novèls, mesa en
pagina e grafisme modernizats...
e qué encara ? Un site internet
mai practic e agradiu ? Es fach !
Podètz d’ara enlà vos passejar
dins vòstre magazina sus Internet
per descobrir articles actualizats,
contenguts inedits e foncionalitats
novèlas per vos facilitar la descobèrta de l’actualitat culturala
occitana.
UNA NAVIGACION MAI DINAMICA
Tre la pagina d’acuèlh, retrobatz les
articles botats en avant seleccionats per la
còla del Diari. Podètz tanben navigar coma
volètz demest les darrièrs articles o causir
de furgar dins una tematica en particular. Vos
agrada la literatura ? Alavetz clicatz sus la
categoria e retrobatz totes les articles ligats
a l’actualitat e la critica literàrias.
Preferissètz la musica e sètz especialament fans del Scopitone ? Pas cap de
problèma, es ara possible de retrobar les
articles d’una rubrica del magazina papièr
sus la meteissa pagina !
Avètz vòstre contributor preferit ? Es
parièr, i a pas qu’a clicar sus un nom e totes
les articles de l’autor s’aficharàn. Emai
poiretz conéisser melhor les contributors
mercés a la lor petita descripcion que
s’aficharà en clicar sul nom mes tanben en
les seguissent dirèctament sus lor site web
o las rets socialas.
E si malgrat tot aquò, trobatz pas çò que
cercatz, le motor de recèrca vos ajudarà,
per exemple, a retrobar totes les articles
qu’i es question de gats : i a pas qu’a picar
«gat» e verificar que van efectivament lèu
contrarotlar le monde.
Pel que lor agraden melhor las marcas
visualas, un sistèma d’icònas permet de s’i
retrobar en identificant cada article segon la
rubrica del magazina e un sistèma de colors
ajuda, el, a classificar les articles segon la
categoria (literatura, musica, jovent, tecno,
mèdias etc.)
ACTUALITAT EDITORIALA E ABONAMENT :
MODULS NOVÈLS PER MAI DE SERVICIS
Las avançadas tecnicas del site novèl
nos permeton ara de vos prepausar mai de
servicis. Los allergics als papièrs e cisèls
seràn per exemple uroses de se poder abonar
en linha amb una carta blua. Le pagament
es securizat e tot se fa automaticament.
8 – Lo Diari
Poiretz a tèrme tanben causir l’abonament
a la revista en linha e accedir a contenguts
reservats en accès Premium.
Pels que lor agrada la lectura de la version
gratuita del magazina numerizat en linha,
la foncionalitat es totjorn disponibla amb
una milhora lisibilitat e la possibilitat de
recercar expressions o mots isolats demest
lo magazina.
Sèm tanben uroses de vos poder prepausar
un modul dedicat a l’actualitat editoriala.
Sus la pagina d’acuèlh, d’un agait, retrobatz
las darrièras parucions libres, CD e DVD !
Dempuèi la ficha d’una òbra, poiretz clicar sus
le nom d’un autor per retrobar totas las suas
produccions. E si un producte vos interèssa,
un ligam cap a la botiga en linha de l’editor
vos permetrà de retrobar las informacions
per ac crompar.
ARTICLES INEDITS E MULTIMÈDIA :
GARDATZ L’UÈLH SUS L’ACTU !
Enfin, d’un biais general, la linha editoriala
del site novèl accentua la preséncia de
l’imatge mes tanben de la vidèo e del son
per une experiéncia mai complèta. Serà per
exemple possible de consultar un clip que,
benlèu, n’èra pas question dins le darrièr
Diari. De fait, le site permetrà una melhora
reactivitat fàcia a una produccion culturala
occitana plan dinamica ! A costat, d’articles
que tròban pas lor plaça dins le magazina
poiràn èsser publicats en linha unicament. Per
vos ajudar a pas res mancar, una newsletter
vos serà mandada sus inscripcion que vos
senhalarà les darrièrs articles pareguts.
E coma le site s’adapta a tot tipe de supòrt
de consultacion, seguissètz l’actu culturala
dempuèi vòstre telefonet o vòstra tauleta.
Navigacion mai aisida e complèta, interfàcia
intuitiva, mai de contenguts multimèdia e
foncionalitats mai avançadas contribuisson
a far del site del Diari una veirina dinamica e
agradiva de la cultura occitana d’uèi !
�Lo magazine en linha
CAP ALS NUMERÒS ANCIANS
LO CALENDIARI
Març
de 2018
L
M
M
J
V
S
D
1
2
3
4
5
6
7
11
12
13
14
8
9
10
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
3
4
29
30
31
1
2
Mai qu’un calendièr... un CalenDiari !
De notar tanben la novèla presentacion de l’agendà, nommat per
l’ocasion lo CalenDiari. Disponible dempuèi totas las paginas, un
petit calendièr vos prepausa de retrobar les eveniments culturals
occitans venents organizats sul territòri. La pagina dedicada vos
permet de recercar d’eveniments en foncion de vòstres centres
d’interès o de vòstra localizacion. Le formulari de recèrca permet
de retrobar d’eveniments segon lo departament e l’organizator, per
exemple. Es complètament possible de cercar çò que se passarà en
occitan pendent vòstra dimenjada a Tolosa coma de saber si a Tarba,
i aurà una exposicion dins les meses venents. Una visualizacion
cartografica vos facilita la recèrca per un apercebut d’ont se passan
les eveniments.
E si volètz, es possible d’enregistrar un o mai d’un eveniments
dins lo vòstre agendà personal. I a pas qu’a clicar sul boton «iCal».
Le CalenDiari es complètament interoperable e pòt èsser recuperat
sul vòstre site web mercés a la generacion del flux iCal. Se volètz
beneficiar d’una melhora integracion de las dadas, nos podètz
contactar e vos ajudarem.
Emai, avètz un eveniment a senhalar ? L’agendà del Diari es ara
complètament participatiu amb un accès a un formulari per dintrar las
informacions ligadas al vòstre eveniment e la vòstra estructura ! Plan
simple d’utilizacion, auretz pas qu’a picar un còp las informacions sus
la vòstra estructura e sas activitats per poder, per la seguida, figurar
demest les organizators e, atal, vos balhar mai de visibilitat. Mèfi
que d’unes organizators coma les cercles occitans e las seccions
departamentalas de l’IEO son ja dintradas : verificatz qu’i figuratz pas
ja. Vòstre eveniment serà publicat dirèctament ! Si per cas devètz
modificar una informacion del vòstre eveniment, sufís de vos tornar
connectar al vòstre compte.
Lo Diari – 9
�Musica
La Mal Coiffée
Dejà que’n parlèvam preu Diari de l’estiu passat,
d’aquera experiéncia navèra suu camin de la Mal
Cofada. Après un enregistrament a l’escurada
d’un estúdio au primtemps de 2017, ua virada
devath las lutz d’emponts estivencs, los leons tan
esperats que’s desentutan. A la tota debuta de
heurèr de 2018, qu’an pres la fòrma d’un discraconte, companhat d’un liberet de 48 pajas,
titolat ...E los leons. Inspirat de la nòva Diotime
et les lions1 de l’escrivan bèlga Henry Bauchau,
las cantairas e percussionistas de la Mal Coiffée
que’ns liuran un poèma narratiu escriut e botat
en musica per Laurenç Cavalié.
Espròvas que’n deu passar, la joena hembla, enter
paur e desir, plaser e orror, escur e lutz. En aqueth
raconte, nada leçon suu ben o suu mau : que
s’urbeishen tralhas d’imaginari suu passatge d’ua
generacion a l’auta, sus aqueth hiu prim enter vita
e mòrt. Los quitas moments explorats que pòden
estar violents, sanglants, inquietants. Alargant
marmolhs, crits e gorgolhs, cants de batalha, auròsts
e cantas lugrejairas, que s’acabarà dab l’amor e la
lutz en permèra linha. L’univèrs sonòr hèit de votz
e percussions, meilèu minimalista, que s’i escad tà
explorar dab ua grana intensitat l’intima deus sentits
tau com la pregondor d’enjòcs universaus.
Tot lo prètzhèit d’aquera creacion qu’ei miar un
raconte, cantat d’un cap a l’aute. Las cantas que s’i
hèn a la coda l’i sèga en un seguici mistic. Que conta
lo camin esmavent d’ua gojata, au demiei deu clan
son, on los òmis an per tradicion d’afrontar los leons,
ajòus d’un temps passat. Los òmis, e sonque. Mes
era tanben, que senteish l’aperet de la batalha. Que
vien segotir los interdits pausats per la tradicion. « - I
vòli anar ! - I aniràs pas », çò ditz lo jòc sonòr a tu a jo
enter mair e hilha. Los dus clans, bèstias e òmis, que
son gessits de la mesclanha celebrada per la « dança
dal temps barrejat ». Finaument, la mair protectora
passaira de vita que la i dèisha anar. E shisclan los
crits de vita, e shisclan los crits de mòrt. Atau que
son explorats los moments de traca, los rebats enter
monde mascle e monde maire. Dab « lo viure e lo
morir pausats sus la balança », l’afrontament que’s
hè enter lo vielh e lo nau, l’uman e lo herum.
Los moments-clau deu raconte que son empunhats
per unissons poderós, o botats en exèrgue per
vutz solistas a capella. Un còp la frasa soada, un
còp l’imatge liurat, la mestior sonòra armonica e
poliritmica que pren lo relai, entà har víver dab poesia
e finessa çò qui vien d’estar pintrat. Los personatges
que son a còps descriuts, d’ua postura de contaira
enlà, a còps incarnats. Las cantairas que’s sòrten
lo herum e lo sauvatge de las vutz. Que ganhan
en corporalitat tà portar lo raconte, de la ruglada
enti’au chuchurei. Que’ns hèn la suspresa de navèras
sonoritats, percussius, dab un espèctre mei espandit
preus grèus com preus aguts. La justa alquimia de
mots, de sons e de ritmes, que hè respirar l’accion
e l’imaginari. Ua permèra escota entà’s dessenhar
lo paisatge, ua dusau escota entà entrar a de bonas
hens l’istuèra... e los « sons e ressons » deus leons
que’vs demoraràn preu cap.
Caroline Dufau
1 - Edicions Actes Sud/Babel
La Mal Coiffée
... E los leons
10 – Lo Diari
Photo : © Jacob Redman
... e los leons
�bourrasque
Musica
Vent de nautat preus bals occitans
Que son joenas, talentuosas, vitècas e inventivas.
E qu’an de segur quauquarren a portar aus
emponts e parquets de bals. E pas sonque.
Bourrasque qu’ei l’encontre de duas musicairas
- Elisa Trebouville e Marthe Tourret - au vriolon,
banjo, pifres e vutz, atraçant au demiei de las
borrèias de casa, repertòri de las montanhas
Apalaches e de Loïsiana. Que’s sòrten lo permèr
disc lo 13 de mai de 2018 a Tolosa, e arrapatzve, qu’an seguida en las ideas e un aviéner
prometedís.
Tot encontre frutèc que s’amerita ua introduccion
sus la genèsi que’u hasó vàder : Marthe Tourret qu’ei
ua joena vriolonaira deu Massiu Centrau. Elisa, multiinstrumentista, que sòrt de’s formar dab Xavièr
Vidal au DEM1 de Tolosa. Au cors d’un encontre
d’estudiants en musicas tradicionaus a Lemòtges,
las duas joenas hemblas que s’i hèn a musiquejar
amassa, en tot preparar un programa cortet de bal
entà la restitucion de la jornada : que’s causishen
ua melodia deus Apalaches, un tròç cadien2 e ua
borrèia nòrd-occitana. Atau qu’aubiran ja çò qui
vaderà quauques mes mei tard, un còp Marthe
installada a Tolosa, lo duò Bourrasque : Elisa aus
pifres e au banjo, Marthe au vriolon e aus pès, e
totas duas a la canta.
Tau repertòri deu disc, que seleccionan ua seguida
de borrèias deu Sejaleir (Auvèrnhe), mantuns aires
deu Cantal, de Corresa, o enqüèra ua marcha de
nòça de Bretanha baisha. Que’s hèn mei ençà en
préner un tradicionau cadien, o en adobar ua polkà
de l’Artensa a la mòda old-time nòrd-americana, dab
Sail away Ladies de las Apalaches en dusau partida,
melodia cuelhuda peu site slippery-hill.com. E òc,
l’internet que desvolopa l’accès au patrimòni orau,
e qu’aida a’n har lo ben de tots. Preu disc, que s’i
audeish a un pifre d’ebèn, au jòc incisiu inspirat de
la cabreta. Puish que passam au pifre de canavèra,
au son mei boesat, dab un jòc colat pròche deu
vriolon de l’Artensa. Las Bourrasque qu’assuman un
discors musicau vertadèr, ancorat, tot en nuança e
finessa, susprenent de simplicitat e de sinceritat. E
que soa, aquò solide.
Aqueth disc qu’ei lo parat de collaboracions, permèr
dab François Dumeaux qui a enregistrat e pòstprodusit lo disc. Entà Pa’Janvier, tradicionau cadien,
Bourrasque qu’envita a Noëllie Nioulou (Poufs à
Cordes, Aronde). Que liuran ua version instrumentau
d’aquera canta, au vriolon, banjo e vrioloncèla. En
partint de la version de Leyla McCalla & Cedric
Watson3, los glissandis melancolics de Loïsiana que
hèn plaça a ua masurca a l’occitana mei enairejada.
Entau tròç cantat Quand lo mèstre ven del mercat,
las pistas sonòras apieladas que plean l’espaci e
balhan un espessor qui hica en valor la beutat de
la melodia. Preus dialògues de còrdas, de timbres
e de repertòris, que pausan las basas de relacions
musicaus neuridoras e inspiratoras.
Caroline Dufau
Bourrasque
Elisa Trebouville : banjo, pifres, cant
Marthe Tourret : vriulon, pès, cant
Actualitats a seguir sus :
facebook.com/bourrasqueduo
1 - Diplòm d’estudis musicaus
2 - Cadien o cajun, designa la populacion canadiana-francofòna
de Loïsiana
3 - Ligam youtube : youtu.be/Tzjxs9FC1ZI
Lo Diari – 11
�Lo Scopitòne
NATSEIPAS...
VOTZ DE MONTANHA,
VOTZ DE VITA
Quauque còps, qu’encontras personas de qui’t mèrcan
pregondament. Jan-Loís de Mondòt que hé partida d’aquestes
de qui hén las causas dab lo còr, sense ensajar de tuar l’aute,
sense ensajar d’umiliar a tot prètz.
Votz de montanha? Completament dongas e qu’anirèi mes
luenh ena mia reflexion : non cau pas forçadament espiar deu
costat de las Americas entà trobar lo blues, pr’amor lo noste
blues pirenenc qu’ei aquiu, portat per las votz d’aulhèrs de qui
cridan l’amor d’un país en perdicion, e la solitud de cap a un
territòri de mes en mes abandonat.
E quin díser de la version Amor d’Assau, dab aquera votz hauta
de qui’t trauca lo vente ?
Sense adobament artificiau, lo prumèr disc de Natseipas que
balha un tròç de vertat. La loa vertat. S’aimatz la canta polifonica
e la montanha, aqueth disc qu’ei indispensable ena vòsta
discotèca.
Sol, que soi sol... Pas tan qu’aquò, ben, Jan-Loís, non caminatz
pas solet.
Silvan Carrère
Siti : natseipas.jimdo.com
Que podetz arretrobar las cronicas
de Silvan Carrère sus Ràdio País : radiopais.fr
12 – Lo Diari
VOTZ D
EM
ON
TA
N
De cap a la libertat que mescla euskara e gascon entà
arrevendicar lo ligam hòrt entre las duas entitats. Qu’arretrobam
tanben cantas coneishudas com lo famós Aulhèrs de l’arregretat
Jean-Claude Coudouy, o enqüera los hilhs de la montanha
signat d’Alexis Arette : las votz que’t tiran las lagremas pr’amor
Natseipas non recita pas un tèxte, qu’interprèta, e aquò qu’ei
l’essença d’aqueth grop de la tasca, estacat de faiçon viscerau a
la montanha.
.
.
.
s
a
p
i
e
s
t
a
Lo disc que comença dab un branle cantat En tot caçar la lèbe,
de qui hica au còr de la tradicion d’Aussau e d’Ouzoum aquera
produccion discografica.
A
N
Que pòdes imaginar lo plaser de qui èi avut a escotar lo
prumèr disc de Natseipas, on participa Jan-Loís dab los sons
amics Jan-Luc Arròs, Lucien Fréchède, Christian Loustau, Michel
Feugas e Jan-Francés Casassus.
H
Jan-Loís qu’ei un senhor sense at saber, eth, lo crabèr
d’Ouzoum, amic de Denís de Pecassou e cantaire de petit enlà.
La passion au còr, aquiu lo camin d’aqueth òme.
�Un còp èra…
Una idèa que m’es demorada
al legir de « Lingüistica e
renaissentisme occitan » de Joan
Thomàs es l’idèa contradictòria que
l’identitat occitana se bastís tròp
sovent per rapòrt a son dominant
mai pròche, mas d’un autre costat
qu’« exprimís la volontat de
demorar en defòra de tot contacte
amb çò que se fa endacòm mai ».
Doas idèas antagonistas qu’aquel
cercaire qualifica de « patologicas »
e que me semblan un bon biais
d’acabar de dintrar dins la tematica
d’aquel present numèro del Diari.
La volontat purista e/o de noncontaminacion fa que, encara ara,
l’occitanisme a de mal d’acceptar çò
qu’es pas nascut al rajòl de la popa,
mas pr’aquò crida a la glòria quand
una sommitat unanimament e
internacionalament reconeguda se
vòl plan interessar a la riquesa d’òc.
Aquela tissa de recercar l’origina
de las originas per una creacion a
cent del cent occitana tòca totes
los camps de la creacion occitana.
Aquel de la lingüistica dont parla
Joan Thomàs, aquel de la musica
dita tradicionala. E per la literatura ?
Pel libre ? Anam pas tornar far
Per la veirina entredubèrta
lo libre d’artista
l’istòria de la literatura occitana e
de sas influéncias. Pr’aquò aviái
enveja de parlar un pauc del libre
d’artista. L’idèa del libre que sortís
de cap en cima del cervèl e de las
mans de son autor, dempuèi lo
contengut fins al contenent. Las
intervencions exterioras aquí son
mandres, e aquí… cocanha ! L’art
total, lo libre que cal aver, lo libre
que passarà benlèu inapercebut
a sa sortida mas que passarà a la
posteritat entre colleccionaires e
cercaires afogats.
Bèl temps a, aviam parlat aquí
de Valère Bernard en evocant al
passatge lo libre postume Joan de
l’Ors sortit primièr jol títol de La
legenda d’Esclarmonda, reeditat
amb de gravaduras de l’autor, es
portaire d’una emocion sarranta.
Un libre d’artista que se vend suls
sites especializats (per una soma
pas modica) desbarrassat de tota
recèrca de purisme anti-francimand
o d’enveja de jogar dins la cort dels
grands, l’artista es autonòm. Apòrta
plenament sa creativitat quand
justament a pas res a provar tot en
agent a dire. Ne cal pas dire tant,
perque fariá rogir Sophie Vissière
del libre que vòli parlar ara. Un
libre d’artista, que s’amerita plan
aquel qualificatiu tanben e que soi
urosa d’aver dins ma bibliotèca,
encara mai ara qu’ai conscientizat
çò que representava per ieu lo
libre d’artista. Vòli parlar de « Las
tres pomas d’irange », un conte
escrit per Andriu Lagarda e illustrat,
calligrafiat, estampat e faiçonat per
Sophie Vissière, doncas, felena del
grand monsur.
« Coneisseràs pas ni patz ni repaus
dins aqueste monde que non
ajas trobat l’amor de las pomas
d’irange », una injoncion, un conte
de fada, una istòria d’amor emai
una òbra d’art. Aquí la benda
anóncia del libre ideal. Lo libre que
se legís, que se finta, que se tòca
e que se dobrís ceremoniosament.
A vosautres de furnar per pescar
aquela pèrla o una autra pèrla,
pr’amor qu’après lo lemosin friendly
que foncionèt e qu’encoratja a
contunhar de blagassar suls libres,
vaquí lo #adòptaunlibredartista !
Cecila Chapduelh
riu Lagarda
onte d’And
irange, C
’
d
s
t de 2010
a
s
o
g
m
A
Vissière res po
merotats
u
Sophie
Las t
n
s
r
r
a
e
l
p
p
m
t
e
a
- 114 ex
Illustr
5
A
t
a
Form
48 p.
www
.sop
hi ev
issie
re.c
o
m
Lo Diari – 13
�Libe Joens
Lo trabalh de doblatge en lenga
nòstra entreprés per l’associacion
Conta’m s’interèssa aqueste còp a
Heidi, lo roman escrit per la femna de
letras soïssa alemanica Johanna Spyri,
publicat en 1880.
Son eroïna, una jove orfanèla, es
devenguda un personatge mitic de
Soïssa e lo roman fa partida dels racontes los mai celèbres de la literatura d’enfança e de joinessa.
Heidi se’n va viure a l’ostal de son
paire-grand, en dessús de Maienfeld,
dins lo canton dels Grisons dins
los Aups soïsses. D’en primièr es espaurugada pel vièlh solitari que viu
coma un ermita dins son maset, mas
lèu se met a l’aimar. Amb son novèl
amic Peter, lo pichon cabrièr esmalit amb l’escòla, descobrís la beutat
dels alpatges. Mas la tanta d’Heidi,
qu’estima qu’aquela educacion es
HEIDI
Realizat per Alain Gsponer
Segon l’òbra de Johanna Spyri
Doblatge en lenga occitana : Conta’m
pas coma se deu, lòga la drolleta
dins una rica familha de la vila, a
Francfort-sur-le-Main en Alemanha,
ont deu tenir companhiá e ajudar
Clara, una drolleta paralisada. Mas
Heidi se sentís plan nostalgica dins sa
novèla vida, luènh de la montanha e
sòmia pas qu’a una sola causa, se’n
tòrna en çò del grand ...
Lo contèxte istoric, que pausa los
borroladisses socials de l’èra industriala, participèt del succès d’aqueles
romans bastits sus la confrontacion
entre un univèrs alpèstre natural e
san, e una vida ciutadina en plena
mutacion industriala a la quala es associadas la malautiá e l’indiferéncia.
Daissatz-vos pertocar per aquel viatge
dins lo passat e descobrissètz la vida
dins los Aups soïsses del sègle XIX.
Lili Pinçon
Disponible en DVD e DCP
L'occitan blos
Loperiò
de
Loís Alibèrt ditz que dins un occitan plan codificat cal metre la letra -e
finala de supòrt dins de mots sabents coma lo catòde, lo periòde.
(Gramatica occitana, 1935, p. 377.)
Degun non remet aquela nòrma en
causa. La fòrma lo periòde se tròba
dins los diccionaris de R. Barta (1980),
C. Laus (2001), Fettuciari-Martin-Pietri
(2003), Cantalausa (Diccionari, 2003, pagina
737), C. Rapin (2006), Andrieu Lagarda
(2013).
Dins L’occitan modèrne, libre sortit en
2001, pòrti exactament la meteissa
nòrma, emai doni una lista dels mots
qu’an la meteissa finala -òde : l’anòde,
lo catòde, comòde, l’electròde, l’exòde,
lo gasteropòde, incomòde, l’iòde, lo
metòde, lo mòde, lo periòde. (Pagina
109.) S’i pòt ajustar : l’artropòde, lo
braquiopòde, lo cefalopòde, lo diòde,
lo miriapòde, lo rapsòde, lo sinòde.
14 – Lo Diari
Tot aquò son de mots recents, de
formacion sabenta. Dins los mots
d’aquela mena i a una fòrta tendéncia
a aver la -e finala de supòrt. Per
exemple, a partir de l’etime latin
volumen , lo mot de formacion
populara un volum (de quicòm) vòl
dire siá « un pilòt, un paquetàs (de
quicòm) », siá « un grand nombre, una
multitud (de bèstias o de personas) ».
Son de senses plan concrèts. Per
contra, lo mot de formacion sabenta
lo volume a lo sens abstrach de
« l’espaci ocupat per un còs ».
Coma lo volume, los mots sabents e
recents en -òde an la -e finala de supòrt,
tant en occitan coma en catalan
(l’ànode, el càtode, còmode, l’elèctrode,
l’èxode, el gasteròpode, incòmode,
l’iode, el mètode, el mode, el període)
mas, en catalan, l’accent es sovent tres
sillabas abans la fin del mot.
Dins la pròsa occitana actuala se
tròba pas pus lo francisme la periòda
e es una bona causa. Mas, i a sovent
l’ipercorreccion lo periòd que se
pronóncia [lu perjòt] e rima ambe lo
canhòt, lo vielhòt : es una farlabica
òrra ! La sola bona fòrma es lo periòde.
Jacme Taupiac
�D'escart e de talvera
GARONA PER ARAN
BRAMANT ;
NOUGUÈRA PER ALOUS
TOUT DOUS...
Condo Sambeat, eth gran poète
aranés, que fè cantar Garona e era
sièva bessoa espanhòla Nouguèra
en dus mervelhosi poèmes, atau
qu’amassa e descriu eths nosti
países d’endeçà e d’enderà eth
Calhau pirenenc en ua sinfonia
de 46 estròfas de 8 octosillabes,
19 coplets pera Garona, 27 pera
Nouguèra, e doncas eth repic
aicinaut que torna 2 còps pera
Garona e 5 còps peth riu espanhòu,
e da son unitat ath ensem, quate
linhas leugèras, ua antitèsi que ditz
dus caractèrs, dus países, encòp
amics e opausats. Condo n’inventa
pas ren, era geografia que parla.
Eths rius que son personas, qu’eth
poète dèisha parlar, sofrir, cridar,
aver paur, e tanplan aver plaser,
aimar, passar per tots eths sentits
d’ua persona, vergonha, orgulh,
tristessa de quitar era patria
e estrambòrd quan enten
parlar gascon :
« Quan et Pont det Réi trauessi
Que’n so desesperada
En bede-me destarrada
Dera mia nacioun !...
Mes de-cop me rebiscoli,
Recupèri’alegria
E me trobi en casa mia
En sente a parlà gascoun. »
Que compreneratz que vos parle
d’aqueth abat-poète, qu’avia
escrivut en prumèr en catalan enas
parròquias deth Pallars on èra
estat nomat, e que tornèc préner
a de bon, e de quina manièra !
eth aranés, quan tornèc en país
on èra nascut en 1905, coma ac
avia esperat eth comengés Bernat
Sarrieu, mes sustot coma l’ac
comandavan eth cap e eth còr, de
tant tenguia ad aquera tèrra. S’era
Vath d’Aran a uei ua lenga dont
pòt èster fièra, qu’ei a un Condo
entre tots qu’ac dèu. Que tròbi en
sièu exemple çò que fèm de melhor
quan fèm un usatge que’s vòu
un chic literari deth parlar noste,
comengés o coseranés, tant pròishi
deth dit aranés. Sarrieu qu’avia
plan comprés aquò : era recèrca
d’ua normalitat dera lenga non
s’a pas d’a fèr ath despens deth
parlar prumèr, « naturau », mes en
s’apuant sus eth. Condo que nos
en balha ua plan polida illustracion
dab aqueth cant deras bessoas que
dan era sièva energia aths nosti
países vesins, ua energia que pòrta
eths vèrses, a votz bramanta o
doça, dab ua precision e ua alegria
que vos estonaràn, se voletz getar
un uelh deth costat d’aqueth libe
compausat per Llorenç Sanchez i
Vilanova, edicion Historia i cultura
del Pallars, Mn. Josep Condo
Sambeat, una figura destacada de
la cultura aranesa.
« Garona per Aran
Bramant ;
Nouguèra per Alous
Tout dous... »
Miquèu Pujòl
Lo Diari – 15
�3 Questions a...
Manu théron
Manu Théron es cantaire
e creator dau grope
Lo Còr de la Plana, es un
actor màger de la musica
actuala occitana. Son
experiéncia dins lo domeni
de la polifonia e dau cant
corau lo menèt sus lei
camins dau monde entièr.
Sortís, en 2018, un disque
nòu ambé lo projècte
Polifonic System. Tòrna
d’una virada en America
e nos parla de la vision de
sa musica a l’estrangièr.
-1-
-2-
Coma trabalhatz per poder virar
a l’estrangièr, onte jogatz mai
que mai ?
Es çò que disiáu : es un trabalh
lòng. Dètz ans fa ! Fau obrar en
amont per crear de contactes e
lei mantenir. Se podèm virar a
l’estrangièr es subretot perque se
siam bolegats per téisser tot un
malhum. Jogam fòrça en America,
en Asia, au Magrèb. Avèm virat
au Japon, a Taiwan, en Malàisia,
Singapor… Çò segur es que
devèm ren ai Instituts Francés e
ais Aliganças Francesas, avèm tot
montat solets.
-3-
Lo Còr de la Plana es anat cantar
a New York, en novembre de
2017, contatz-nos un pauc, coma
comencèt aquela istòria ?
D’onte ven aquel interès per
vòstra musica a l’estrangièr ? E
vos : que vos pòrtan, en retorn,
aquelei viatges ?
Es una istòria que comença en
2007, jogueriam a Sevilha au
festenau dau Womex qu’es un
pauc una veirina dei musicas
dau monde. I rescontreriam una
americana que s’entreva d’una ret
dei musicas dau monde, de l’autra
mand d’Atlantica. Nos propausèt
una virada. I aneriam en 2008,
puèi en 2009. Agueriam un polit
article dins lo New York Times,
fagueriam un fube ? d’Estats. Puèi
avèm entretengut lo liame ambé
nòstra Companhia dau Lamparò.
Canteriam ansin au Carnegie Hall
en 2012, dins d’universitats, en
Colómbia britanica, a Vancouver,
au Brasiu…
Es avant tota causa un interès
musicau. Lei gents nos fan venir
perque son curiós d’entendre
nòstre biais d’abordar lo cant
corau, cèrcan d’ausir de vòtz, que
que ne siágue la lenga. L’occitan,
devi confessar que se’n chautan.
Après, n’autrei, sus scèna fasèm
de pedagogia. Segur que nòstre
trabalh vai en delai de la musica,
siam dins un projècte culturau.
16 – Lo Diari
Portam nòstre regard
« occitanista ». Nos pausam la
question culturala e linguistica, d’en
pertot. Es una debuta d’explicacion
de çò que fasèm. Anar a l’estrangièr
nos fa comprene çò que volèm faire
a travèrs la musica. Siam atentius
au tractament dei minoritats,
assajam de ne parlar ; au Japon,
per exemple, en evocant leis
aborigènas Aïnous. Siáu espantat
de veire que la màger part deis
americans se trufan completament
dei lengas amerindianas mentre
qu’es una part granda de sa cultura,
a totei. Aquela problematica es
universala. Es l’interès de virar a
l’estrangièr : anar au rescòntre
d’aquelei realitats.
Silvan Chabaud
�Lo Diari – 17
��Lo Diari – 19
�20 – Lo Diari
�Lo Diari – 21
�22 – Lo Diari
�Lo Diari – 23
�Dorsièr
LOS ESTUDIANTS
EN OCCITAN FÒRA PAÍS
ELYSE RITCHEY
El
d o c t o y s e R it c
h
ra
e Lite nta en Le ey
n ga s
r a t ur
as ro
mana
s
T’exprimisses perfièchament en francés, tant a l’oral
coma per escriure. Çaquelà, parlas l’occitan tanben?
Malurosament pas encara! Pòdi legir l’occitan mai
o mens corrèctament, mas o parli pas. Compreni a
quicòm prèp la mitat de çò que se ditz baste que
siague pas tròp complicat. Levat lo cors d’occitan que
seguiguèri a Tolosa [fa doas annadas], ai pas encara
agut l’escasença d’estudiar formalament la lenga. Mas
ai una còpia d’Òc-ben! e espèri i consacrar de temps
en 2018.
Cossí as descobèrta la lenga?
La descobriguèri mai d’un còp. En 2003, demorèri
a Ais-de-Provença pendent un semèstre. Alai, me
trachèri qu’i aviá tota una riquesa linguistica pròpria
a França e que la lenga occitana (provençala) èra
totjorn viva. Aprèp, pendent mon mastèr en francés,
m’interessèri a l’istòria de las lengas de França e
subretot cossí la lenga francesa venguèt lenga
dominanta. Puèi, l’estudi de las lengas minoritàrias
es fòrça fascinant, e dins mon universitat es una
especializacion comuna dins lo departament de
linguistica, doncas tròbi fòrça sosten aicí.
Elyse ven dels Estats Units. Es doctoranta
en Lengas e Literaturas romanas, amb una
especializacion en sociolinguistica e lengas
menaçadas, a l’Universitat de California a
Berkeley. En 2003, passèt qualques meses
a Ais-de-Provença, ont aguèt son primièr
contacte amb la lenga. D’annadas aprèp,
es tornada en França per aprigondir sas
recèrcas sus l’occitan per sa tèsi, dins las
vilas de Vilafranca de Roergue e Caramauç.
Se parla pas encara l’occitan, s’i interèssa
de prèp, dins sos estudis mas tanben d’un
punt de vista personal.
E d’ont ven aquel interès per la lenga d’òc?
Perqué t’agrada tant?
Personalament, lo projècte occitan m’atrai, es
a dire l’idèa qu’una lenga e una cultura pòscan
èsser vertadièrament modèrnas e dubèrtas mas a
l’encòp fòrça ancoradas dins un terrador. Al nivèl
escolar, lo cas de l’occitan es interessant gràcias a sa
granda istòria escricha e a la dinamica de las lengas
minoritàrias en França, que presenta tan de dificultats
mas qu’inspira las associacions e lo monde a trabalhar
per tornar far viure lor lenga.
Ara, quals son tos projèctes ?
Escriguèri un pichon article sul multiculturalisme
dins lo moviment occitan a Tolosa [ en anglés aquí:
“Multiculturalism from the inside out: Occitan and
Toulouse”1. Mon projècte central, es ma tèsi que tracta
de l’imaginari de l’occitan dins los discorses publics
que circulan dins doas vilas, Caramauç e Vilafranca de
Roergue. Aprèp aver acabada ma tèsi, desiri perseguir
aquela question en apondent un aspècte comparatiu.
Mon objectiu aquí es de reprodusir ma metodologia
dins d’autras vilas que se situan dins d’autras regions
occitanofònas, e per que pas d’escriure un libre sus
aquel subjècte.
Fin finala, quicòm que t’agrada en occitan?
Aimi Nadau per çò que lor musica es tan polida e
poderosa. M’agrada tanben lo grop La Mal Coiffée,
aprèp mon sejorn a Tolosa, m’agrada plan lo cant
polifonic occitan!
Emilie Bosc e Elyse Ritchey
24 – Lo Diari
1 - http://cms.arizona.edu/index.php/multilingual/article/view/94/202
�Lo Diari – 25
�Clic & Scroll
CEPD’ÒC
CENTRE D’ESTUDIS DE LA PARAULA D’ÒC
LA PARAULA E L’IMATGE
Jónher la paraula a l’acte es bensai jónher la
paraula a l’imatge, en tot cas podriá èstre lo
credò dau Cepd’òc, una associacion creada
a l’iniciativa dei tres movements principaus
de defensa e de promocion de la lenga
d’òc en Provença : lo Felibritge, l’Institut
d’estudis occitans e Parlaren. Dins un monde
d’uèi onte tot passa mai que mai per lo
visuau, la vidèo, l’accion d’aquel organisme
es essenciala e benvenguda, son chantier :
immense. Prenètz adonc temps d’anar
vos passejar sus la pagina web :
www.cepd-oc.fr, i trobaretz de tresaurs
e seguiretz l’actualitat de l’audiovisuau
occitan en Provença.
Lo Cepd’òc se dona quatre tòcas màgers : la
formacion deis actors de la lenga d’òc dins
lei varietats de Provença (provençau, niçard
e vivaroaupenc) ais aisinas audiovisualas,
lo collectatge de la paraula d’òc dins la
diversitat d’aquelei varietats, la publicacion
de documents audiovisuaus (dvd-cd) a
destinacion deis ensenhaires, la mesa
a disposicion dei documents via lo siti
internet e l’organizacion de projeccions, de
conferéncias e d’exposicions. Lo Cepd’òc
fuguèt per exemple present au festenau de
la BD d’Ais de Provença, en 2017, i presentèt
una taula redonda a l’entorn de la question
de la revirada dei bendas dessenhas en
occitan. Es tanben l’an passat qu’organizèt
lo ClipClap d’ÒC, rescontres a l’entorn dau
cinemà provençau onte fuguèron presentats
d’extrachs de Malatèrra de Felip Carrèse,
una difusion de dos episòdes de La Seria
d’Amic Bedel, entre autre. Son de moments
rares de reflexion sus una dimension sovent
delaissada e mauconeguda de la cultura d’òc
e pasmens cruciala per son avenir. L’audiovisuau permete de jogar sus dos nivèus : a
l’encòp la sauvagarda e la transmission, e la
creacion totala, l’invencion, l’innovacion…
Una granda causida de vidèos es propausada
en linha sus lo site dau Cepd’òc, i trobaretz
justament de collectatges, de testimoniatges
requists de locutors naturaus de lenga
d’òc tant coma d’entrevistas o de pichòts
reportatges sus l’actualitat de la cultura
occitana en Provença. Per perseguir lo viatge,
podètz retrobar l’immensitat de la colleccion
audiovisuala de l’associacion a la mediatèca
sestiana dau COL’ÒC que fuguèt encargada
de la conservacion d’aquèu patrimòni. Lo
Cepd’òc es sostengut per l’Estat, la Region
Provença, lo Despartament dei Bocas dau
Ròse e la comuna d’Ais, mas es subretot
en liame permanent ambé d’associacions e
d’actors au nivèu locau que bastisson tot un
malhum, una ret umana aqueste còp que ten
tota la riquesa de la cultura d’òc en Provença.
Clicatz : click, click and scroll ! Mai per anar
en delai deis escrans e viatjar dins lo fabulós
continent escondut de la cultura occitana,
au còr de Provença, en son, en lutz e
en imatges.
Silvan Chabaud
© Freepik
www.cepd-oc.fr
coloc.aixenprovence.fr
26 – Lo Diari
�Barrutlatges
LA BASTIDA CLARENÇA
Lo vilatge de La Bastida Clarença que’s situa en ua zòna de contact
enter Baish Ador, Labòrd e Navarra baisha en Bascoat, entornejat per
las comunas de Bardòs, Hazpar, Aiherra e Oregue. Qu’a la particularitat
d’estar ua enclavada gascona, au miei d’un parçan bascofòna, vesin deu
país « sharnego ». Aquò dit, aqueth vilatge classat com un deus mei
bròis de França que graseish d’ua politica de renavida e mesa en valor
deu son patrimòni.
© Guillermo Santoma
© Yvan Bareyre
Un còp passat la plana verdoliva,
qu’arribam au pè de la carrèra principau
qui poja de cap tà la glèisa. Tot lo long
d’aquera via, los ostaus que’s sarran en
aquera partida urbanizada deu borg.
Au pè d’aqueths ostaus blancs a las
colonas de colors, ua seria d’arcadas
que corren e senhan la plaça principau.
Qu’auhereishen terrassas, espacis taus
artisans, restaurants, boticas, e autes
endrets de passatge de bon estancà’s.
Aquò qu’ei l’imatge mei coneishut, la
veirina de la Bastida : aqueras parets
de davant blancas rajadas de verd o de
roi a la mòda basca, ua plaça de mercat
conhida de vacancèrs a l’estiu, fòrt mei
calma en l’annada. Mes la Bastida b’ei
grana e espandida. Los quartièrs que
s’apèran Pessaro, la Còsta, la Capèra...
Los bastidòts que’s saben sus ua
medisha comuna, totun, tot quartièr
qu’a la soa hèsta, e bèth temps a, que
i avè duas escòlas. La comuna de la
Bastida qu’ei compausada de sèrras
verdas, endrets boscós e bòrdas
esparriscladas. Que poja, que devara,
que hè vira-plècs... tà finaument revelar
punts de vista esmiraglants. Deu camin
de Pessaro enlà, que s’i ved a l’Ursuià, la
hautor de Hazpar a 679 m, enqüèra la
Baïgorà, los tucs de Bonlòc e Izturitz. E
per temps clar tiò la Runa, parièr ! Avetz
arremarcat los toponimes deu relèu tot
pròche qui soan fòrt mei basco ? Quan
los bastidòts an francament ua gaina
gascona ? Los camins Branar, Castelan,
las Saumas, Taishoèras, la maison
de retirada Bèra vista, los quartièrs
l’Escapat, Anhescos, la Sarrada...
L’enclavada gascona, quina hèita !
Segon çò qui’s sap de las originas,
aquera bastida qu’estó fondada per
Clara de Rabastens, e reconeishuda
per Louis Ièr de Navarra en 1312. Ua
vila hòrta pròcha de la mar grana que
hasó besonh en Navarra. Familhas
de Bigòrra que vienón poblar la
bastida, en tot mià’s lo parlar occitan.
Uei enqüèra, las familhas ancianas
qu’an per idiòma l’occitan gascon. La
varianta b’ei sabrosa, mesclanha de
gascon de parlar clar (quan los parlars
deu Baish Ador vesin neguejan dejà),
de quauquas damoras bigordanas,
ua « r » apicau despareishuda e ua
prosodia basca a còps. Au quartièr
La Còsta, un ostau que s’apèra Casso
Petit : lo nom de la familha qu’i
damora qu’ei basco, lo nom d’ostau
e lo parlar de casa que son gascons.
Lo quartièr aqueste que bordeja
la comuna d’Hazpar (Hazparne en
basco, Hasparren en francés), on las
permèras bòrdas e son sharneguas
tanben : la lenca de casa qu’ei lo
gascon, sus ua comuna bascofòna.
Ua operacion de collectatge sonòr
que hè la sauvaguarda de l’occitan
de la Bastida, aviada per la comuna
e miada per l’associacion Memòria
Viva , mercés a la collaboracion
deus informators locaus. Mantuns
testimònis qu’estón filmats tanben,
en l’encastre de collèctas suu tèma
de las hèstas, comandat preu servici
d’arquius deu Conselh Departamentau
deus Pirenèus Atlantics e gavidat per
l’Institut Occitan. Que’ns tarda, au
Diari, d’escotar e visionar tot aqueth
hons, e bahida, de tornar passejà’s a
la Bastida tà parlar occitan per carrèra.
Caroline Dufau
Lo Diari – 27
© Guillermo Santoma
�Illust
r
Incipit acion
BM O du fragme
rleans
n
- ms4 t du Boeci
44 - p
.269
e
ilosophia
n
latione Ph
Illustracio ce dans le Conso
è
o
B
m
Zoo
erl1_f12v
BNF - Né
�Tresaurs en lum amb lo CIRDÒC - Mediatèca occitana
LO
BOÈCI
L’EMERGÉNCIA DE L’OCCITAN LITERARI
Lo « Boèci » es la version occitana
de la Lo « Boèci » : l’emergéncia
de l’occitan literari.
Lo « Boèci » es la version occitana
de la Consolatio philosophiae,
òbra morala del filosòf e òme
politic latin Boèci (480?-524). Aquel
tèxte es estat compausat per un
clergue lemosin pròche de l’abadiá
Sant Marçal de Lemòtges, un dels
brèces de la « scripta » occitana
qu’espelís a l’entorn de l’An Mil. Es
uèi considerat coma lo mai ancian
monument literari de la lenga d’òc.
Es conegut per un unenc manuscrit
de 258 vèrses decasillabs contengut
al dintre d’un recuèlh de manuscrits
religioses del fons ancian de la
Bibliothèque d’Orléans (manuscrit
444). Son passatge del Lemosin cap
a Orleans data de la Revolucion
Francesa ont, coma mai de 210
manuscrits de l’abadiá Sant Marçal
de Lemòtges, es estat confiscat.
Vengut proprietat de l’Estat es
estat fisat a la vila d’Orleans que
n’assegura uèi la conservacion.
Lo tèxte conegut uèi es pas qu’un
fragment de l’òbra originala,
debuta a la pagina 269 del
manuscrit e s’arrèsta a la pagina
275 sus un mot troncat. Evòca
l’empresonament de Boèci per lo
rei Teodoric lo Grand (455-526)
a la debuta de la « Consolatio
Philisophae » e constituís probable
lo començament d’una òbra mai
voluminosa que son ambicion
literària despassava lo quadre de la
simpla traduccion del latin cap
a l’occitan. La version occitana
del tèxte compren per exemple
de notacions que venon de las
legendas popularas de la vida del
sant. L’autor se permet tanben de
libertats literàrias coma dins son
biais de descriure los vestits de
Dòna filosofia al moment de son
rescontre amb Boèci.
Annèxe : Lo tèxte occitan
mai ancian conegut... mas
probablament pas lo primièr
de l’istòria
Los divèrs elements aponduts per
l’autor del « Boèci » rapòrt a l’òbra
originala e l’atencion portada
a la forma del recit dins aquela
nòva lenga escricha daissa tanben
pensar que s’agís pas d’una òbra
lingüisticament isolada mas que
pren plenament sa plaça dins una
produccion literària occitana rica.
L’autor emplega tròp finament las
subtilitats permesas per la literatura
per èsser considerat sonque coma
un simple clergue qu’emplenariá
una simpla tasca de traduccion,
es mai segurament un poèta de
mestièr ancorat dins una literatura
occitana ja vivaça. L’occitan
s’impausa aital tre son aparicion
coma una lenga d’innovacion
literària que prefigura l’aparicion
gaireben un sègle mai tard dels
primièrs trobadors, Guilhèm
IX d’abans.
• Per anar mai luènh :
Una presentacion en francés dels
manuscrits de la bibliotèca d’Orleans :
http://aurelia.orleans.fr/archiveset-manuscrit (presentacion del fons
d’archius e manuscrits)
• Accedir a la reproduccion numerica
del document :
http://occitanica.eu/omeka/items/
show/4328?lang=oc
Lo Diari – 29
�Tòca-Maneta
L’estonant revirament indie de Nintendo
Chaspaires de maneta, picanhaires de botons, balhaires de jòia a stick
e esportius de canapè, adiussiatz !
Es que cal presentar Nintendo ?
L’entrepresa japonesa es venguda un
simbòl del videojòc sus la planeta sancèra,
mai que mai per son imatge grand public.
E es vertat que del (o de la, tornarem pas
reviudar la batèsta) Game Boy a la Wii,
las consòlas sortidas per « Big N » son
conegudas dins l’istòria del mèdia per èsser
mai que mai centradas sul multijogaire,
sul fun immediat e de còps passadís. Çò
que valguèt d’alhors a la Wii en particular
d’èsser atencha del « sindròme de l’aparelh
a rascleta », aquela malautiá que tòca una
aisina presada mas rarament utilizada e
sonque dins un contèxte donat : cal aver
de monde a l’ostal, i cal pensar...
E ben aquesta posicion dominanta
dins çò que dison lo casual gaming (jòc
ocasional) seriá en trin de cambiar per
Nintendo, sens que se posca saber s’es
intencional de lor part o pas.
Aquela evolucion d’un posicionament
qu’existissiá dempuèi al mens 25 ans
coïncidís amb la sortida e l’espandiment
de la darrièra consòla nintedesca en data :
la plan nomenada Switch. Plan nomenada
(« to switch » vòl dire cambiar, escambiar,
mas tanben bascular, veire alucar...) per çò
qu’es plan nommada... e qu’es plan salon
tanben. Tauleta a pausar o a emportar, la
Switch es malleabla, cambiadissa, sopla,
modulabla, al grat de las envejas e del
contèxte. Sètz al lièch ? Dins lo mètro ?
Amb d’amics ? De dròlles ? La Switch
s’adapta e prepausa un biais de jogar per
cada situacion.
Sembla que Nintendo aja comprés e
aprés de sas errors passadas, en fasent
un necessari saut tecnologic. Son luènh
l’imprecision de las comandas per
deteccion de movement de la Wii e la
jogabilitat asimetrica mal emplegada de
la Wii U, ara la Switch tòrna a de basas
comunas a totes los constructors de
consòlas, en i apondent çaquelà son grun
de folia e d’innovacion.
Aquela soplesa, doblada d’una bèla
simplicitat e accessibilitat, fan que plan
d’editors independent se son ronçats en
çò de Nintendo, per tant d’acostuma plan
mai d’aise amb sas produccions pròpias.
De jòcs que fins aquí èran reservats a
d’afogats sus d’ordinators se tòrnan
ara trobar sus la tauleta movedissa de
l’especialista del jòc grand public. E
aquò fonciona, jols uèlhs estabosits dels
especialistas !
Aital Stardew Valley, simulacion poetica
e prenenta de vida paisana (e còp de còr
personal) arriba a son plen potencial sus
Switch, tant plan coma Shovel Knight
(plataforma), Steamworld Dig (plataforma),
Floor Kids (ritme), Golf Story (jòc de ròtle
esportiu), The Binding of Isaac (roguelike) e plan d’autres. Fonciona talament
plan qu’un jòc a pas forçadament besonh
d’èsser recent per èsser jogat e la Switch
es a mand d’acampar totes los jòcs
independents a succès de las 5 darrièras
annadas, al mens, en capitant de ne
vendre mai que totas sas concurrentas
amassadas.
A tal punt d’alhors qu’un « indiepocalypse » es ara redobtat : una
afluéncia tròp importanta de pichons
jòcs independents de tota mena, que
sabordariá lo catalòg e negariá lo jogaire...
En esperant aquel fenomèn anonciat,
Nintendo ofrís d’un autre costat una
tièra de produccions bèlas e « de l’ostal »,
encara redusida mas d’una qualitat que
los en pensàvem pas mai capables : lo
cap d’òbra Zelda : Breath of the Wild,
lo refrescant e magistral Super Mario
Odyssey, l’improbable mas pasmens
capitat Mario + The Lapins Crétins
Kingdom Battle, Splatoon, Mario Kart 8
Deluxe, Xenoblade Chronicles 2...
Compte tengut de las (relativas)
dificultats passadas de l’entrepresa, aquò
mòstra qu’es totjorn possible de ne gardar
jol coide !
Tristan Gahús
© 2018 Freepik.com
30 – Lo Diari
�TV
L’occitan a
CINEMED ?
La còla dau Cine club Jean Vigo,
a Montpelhièr, fondèt lo Festenau
dau Cinèma Miègterranenc en
1979. Aquela manifestacion
venguèt « Festival International
du Cinéma Méditerranéen de
Montpellier » en 1989 e inicièt
una seccion competicion.
L’amira dau festenau es la
coneissença dei cinèmas dau bassin
miègterranenc, de la Mar negra, de
Portugau e d’Armenia. Vòu facilitar
dins un esperit de tolerància, leis
escambis, lei collòquis e leis estudis
sus lei compausantas comunas
que religan entre elei aquelei
cinematografias.
Aquò’s possible amb la
participacion financièra de
Montpellier Méditerranée
Métropole, de la vila de
Montpelhièr, de la Region Occitània,
dau Ministèri de la Cultura e de
la Comunicacion, dau Centre
nacionau de la cinematografia e
de l’imatge animat, dau Ministèri
de l’Educacion nacionala e dau
Conselh Despartamentau d’Erau,
amb l’agradament de l’Educacion
nacionala.
En 2018 : CINEMED festejarà
sei 40 ans !
Dau 19 au 27 d’octòbre de 2018 son
mai de 200 films, amb un centenat
d’inedichs que seràn presentats
pendent una setmana. De corts e
longs metratges, documentaris,
cinèma experimentau e d’animacion
permetràn de rescontres amb lei
realizators e actors. I aurà tanben
de mòstras e de salons dei mestièrs
dau cinèma.
Autreis activitats
• Estagis pedagogics cinèma
dins l’encastre de la preparacion
au bachelierat dei classas opcion
cinèma-audiò visuau (400 liceans
per an)
• Jornada dau Salon dei mestièrs
dau cinèma e de l’audiovisuau, per
lei causidas d’orientacion
• Festenau dau public jove (20
sequéncias. 9000 plaças)
• Sason dau documentari amb la
Mediatèca Fellini : 4 rescontres
mensuaus amb lei realizators.
L’occitan a CINEMED
A l’iniciativa de Bruno Cecillon de
Ràdio Lenga d’òc, Matèu Poitavin,
professor d’occitan e de cinèma en
Aurenja, Tè Vé Òc, Laurenç Labadie
(Cie Lilô, per Skype) e lo Cirdoc
amb Benjamin Assié e Joana Maria
Vazelle se rescontrèron lo 17 de
genièr a Montpelhièr per envisatjar
lei condicions d’una participacion
dau cinèma occitan au Festenau.
De segur que la preséncia dau
cinèma occitan es vivament
sovetada a Cinemed per totei lei
productors, a condicion que lei
films prepausats siágan actuaus e
de qualitat granda. I a doncas una
necessitat d’arribar amb d’idèas
nòvas e de concèptes nòus dins
l’amira de tocar un public lo mai
larg possible. Per de qué pas
un cineconcèrt ? O encara un
interlocutor de tria, coma Philibert
per exemple ?
Lo CIRDOC prepausa d’organizar
dins l’annada, una jornada de
rescontre, de reflexion e d’escambis
permetent una mutualizacion dei
realizacions e dei mejans mes
en òbra. Permetriá a l’encòp
d’identificar lei realizacions e lei
besonhs. Laurenç Labadie i veiriá
ben un talhièr de realizacion per
obrar e crear.
La dralha es dubèrta. Res
empacha pas de prepausar de
filmòts a Cinemed e de chifrar en
aquelei prepausicions nascudas
de la soscadissa dau 17/01 e de
contunhar de menar la reflexion.
Lei prepausicions pòdon èstre tre
ara mandadas a Bruno Cecillon
(RLO)
« Sortir dau bocau » demòra mai
que mai d’actualitat amai se la tòca
es pas aisida !
Lisa Gròs
Presidenta de Tè Vé Òc
Lo Diari – 31
�Edicions
Nosautres de Evgueni Zamiatin
Evgueni Zamaitin escriguèt Nosautres, roman d'anticipacion visionari e fondator, dins los primièrs tempses
de l'Union Sovietica, d'annadas abans la parucion de 1984 d'Orwell. Sens jamai semblar un pamflet politic,
Zamiatin i denóncia l'orror de las societats totalitàrias que seguiràn. Presentat jos la forma de nòtas
jornalièras d'un engenhaire, D-503, lo roman conta sas interrogacions, escartairat entre sos sentiments
personals e la desumanizacion esglasianta e urosa mestrejada pel grand menaire de l'Estat Unic, lo
Benfactor. Seriá possible alara d'escapar al bonur impausat e obligatòri d'aqueles que dison obrar pel ben
màger de l'umanitat ?
Traduccion de Joan Ros
Editor : Letras d’Òc
15 x 21 cm - 240 paginas
23.00 €
Lo terrorisme explicat aus nostes dròlles de Tahar Ben Jelloun
Los joens que son los purmèrs sangtradits per la paur qui s’ei gahada au còr d’Euròpa, e en França
especiaument, despuish los darrèrs atemptats djihadistas. Quin ajudà’us a se’n des·har ? En hicar mots sus
las causas. En arretrobar l’istòria deu mot terrorisme e de las realitats qu’ensenha, despuish moments deus
mei crudèus de l’Istòria dinc a l’aviada actuau deu fondamentalisme islamista, au quau la màger part deu
dialògue ei consacrada. Enqu¨èra un còp, Tahar Ben Jelloun que s’explica ací dab la soa hilha. Escrivan,
romancèr, Tahar Ben Jelloun que recebó lo prèmi Goncourt en 1987 per La Nuit sacrée.
Editor : PER NOSTE
14 x 22 cm - 80 paginas
10.00 €
Un tant doç fogier de Joan Ganhaire
L’Espelida, brave pitit chasteu a la surtida de Maraval. Una quarantena d’endechats mentaus i menen una vita
suauda e protegida. Per lo mens zo deurián… La mòrt de Ludivina, dicha Lulu, manifestament assassinada,
ven far espetar l’eimatge immaculat de l’institucion… E quo es pas la mòrt violenta d’un daus educators los
mielhs aimats quauques jorns pus tard que vai ajudar lo trabalh dau comissari Darnaudguilhem e de sa fina
còla que van’nar d’orror en orror. L’Espelida, un tan doç fogier… ideco-dif.com
IEO Edicions / novelum – IEO 24
13.5 x 18 cm - 144 paginas
15.00 €
Gent qu'espleitas de Jan dau Melhau
Aprèp « Au naissent d'un trobaire », que tornava prene sas primièras cançons, escrichas entre 1972 e
1974, Jan Dau Melhau contunha de repensar sa memòria cançonièra amb aqueles setze retraches de gents
o… d'accessòris, faiçonats entre 1974 e 1986, per la màger part jamai cantats. Libret amb las paraulas en
occitan e una traduccion en francés.
Amb Chabalier Frédéric, Jan dau Melhau, Tixeuil Marianne
Editor : Lo Chamin de Sent Jaume
CD Occitan (lemosin)
18.00€
Lo mond perdut de Sir Arthur CONAN DOYLE
Traduccion occitana de l’anglés de Pèire Beziat
Degun crei pas lo Professor Challenger quand ditz qu’a vist en America del Sud quicòm de meravilhós. Las
pròvas ? Las a totas perdudas en camin, levat qualques unas que pareisson farlabicadas. En mai d’aquò i a
pas degun sus tèrra de mai rebelut e de mai violent. Lo jornalista Edward D. Malone ne sap quicòm, mas
se rebuta pas. Quand se parla d’amodar una expedicion scientifica per anar afortir o denegar los dires del
professor, se pòrta volontari per i anar. E los vaquí partits, dos professors, un nòble aventurièr e un jornalista
a la descobèrta d’un mond perdut. Mas serà pas tot planièr que lor caldrà far la contra a la natura, a las
bèstias salvatjas e mai a d’òmes-moninas. Sir Arthur Conan Doyle, lo paire de Sherlock Holmes, nos convida
a far una passejada dins un mond qu’òm auriá cregut avalit. Lo roman a influenciat mai d’una òbra literària
o cinematografica coma King Kong e Jurassic Park e es per quicòm dins la fòga populara pels dinosaures.
Espèri, doncas, qu’auretz aitant de plaser de legir aqueste libre coma ieu ai agut de lo revirar. ideco-dif.com
14 x 21 cm - 244 paginas
15.00 €
32 – Lo Diari
�Diariscòpi
PROVENÇA
« TRADI-MODERNITÉ
QU’ES ACO »
Lo 23 de març a Correns (83)
Musicològ, organològ, e grand colleccionaire,
André Gabriel es tanben professor de galobettamborin e de musica tradicionala. Amb sa
vèrbia sabenta e umoristica, l’artista presentarà
una conferéncia e un concèrt sul tèma de la
« tradi-modernitat », acompanhat per J. Garin,
M.Montanaro, e F.Tenaille.
Entresenhas : www.le-chantier.com
LENGADÒC
SETMANA OCCITANA
Del 9 al 14 d’abrial a Tolosa (31)
L’associacion dels estudiants occitans Òsca
organiza sa Setmana Occitana al mes d’abrial.
Al programa, de conferéncias, d’animacions
musicalas e jòcs tradicionals, una mòstra, e de
concèrts, al dintre de l’Universitat Joan Jaurés
mas tanben dins la vila de Tolosa.
Entresenhas: osca31.wordpress.com
LEMOSIN
L’ENCHANTADA,
10A JORNADA
DAU CHANT OCCITAN
Lo 14 d’abrial a Nontron (24)
L’Union Occitana Camila Chabaneu prepausa
per sa 10ena edicion, una jornada festiva, amb
una rencontre entre las coralas de la region, un
repais amb de productors locals, e un concèrtbalèti amb L’Escarbòt puèi Moizbat.
Entresenhas: ieo-lemosin.org
Lo Diari – 33
�AGENDA
MARÇ
01/03 a 14h30
Carnaval dels mainatges
Vilanòva les Besièrs (34) - Sala de las fèstas
01/03a 18h30
Conferéncia “L’accordéon diatonique
en Europe” amb JJ. Le Creurer
Gueret (23) - Bibliotèca Multimèdia
IEO Lemosin: http://ieo-lemosin.org/
02/03 a 20H30
La Mal Coiffée
Lavaur (81) - Halle aux grains
Calandreta del Pastèl de La Vaur
10/03
Rémi Geffroy ambe Tara’s Folk
Mons (31)
10/03 a 16h
Eslingada sus Marcèla Delpastre per
Jan Dau Melhau
Vicq-sur-Breuilh (87) - Musèu e Òrts
Cécile Sabourdy
IEO Lemosin: http://ieo-lemosin.org/
10/03 a 19h
02/03 a 20h30
Cocanhako
COMDT - Tolosa (31)
Serenada deambulatòria d’avant-concèrt
05 34 51 28 38 o a contact@comdt.org
02/03 a 21h
Nadau
Peyrehorade (40) - Sala d’Aspremont
05 58 73 02 31
03/03 a 21h
Hestiv’òc de nèu
Aigas Bonas (64)
http://hestivoc.com/
03/03 a 20h30
Goulamas’k
Ventenac (11)
Per la quinzenada occitana en Cabardès
Cocanha
Condat-sur-Vézère (24) - Sala de las fèstas
https://cocanha.net/
Nadau
Mirande (32) - Sala André Beaudran
05 62 66 68 10
Les diables de la Guarrigue
Puisserguier (34) - Sortida d’album
http://www.goulamas-k.com/
Los Pagalhós
Gabaston (64)
03/03 a 14h
Cocanha, estagi de cant e concèrt
Sant-Antonin-Noble-Val (82)
Love Love Bal - 07 60 67 62 25
16/03 a 21h
Del 16 al 18/03
17/03 a 21h
17/03 a 20h30
La Mal Coiffée
Samatan (32) - La Halle aux grains
https://www.halleauxgrainsamatan.com/
18/03 a 18h
06/03 a 19h
Aqueles
Saussan (34) - Centre Cultural
08/03 a 18h30
Esta
Goreta (64)
www.esta-bearn.fr
09/03 a 20h30
La Mal Coiffée
Royère de Vassivière (23)
Les Bistrots d’hivers - Asso. Pays’sage
http://www.pays-sage.net/
10/03 a 15h
Recuerdos / JM France
Merinhac (33)
http://www.lecamom.com/
La fanfare des Goulamas
Thoard (04) - Fèsta de la St Blasi
http://www.goulamas-k.com/
Conferéncia “L’accordéon diatonique
en Europe” amb JJ. Le Creurer
Felletin (23) - Espaci Tibord du Chalard
IEO Lemosin: http://ieo-lemosin.org/
Cineconcèrt Chronos, per Asuèlh
Sant-Africa (12) - Cinèma Le Modèrne
06 84 30 62 67 / polysons@gmail.com
Carnaval de las Calandretas
Besièrs (34)
Passa-carrièra, aperò, repais, amb Banzaï
e lo Grand Orquèstra dels GOULAMAS
10/03 a 21h
Nadau
Banhèras de Bigòrra (65) - Halle aux grains
05 62 91 19 95
34 – Lo Diari
18/03 a 17h
18/03 a 15h
19/03 a 10h
21/03 a 21h
Recuerdos / La retirada et l’exil
Aush (32) - Le dòma CIRCA
http://www.lecamom.com/
21/03 a 20h30
Arnaud Cance
Baraqueville (12) -Cinèma
23/03 a 19h
Conferéncia « Tradi-modernité
qu’es aco »
La Fraternelle - 83570 Correns (83)
Ambe André Gabriel
http://www.le-chantier.com/
23/03 a 20h30
La Mal Coiffée
St Symphorien-sur-Coise (69)
Prima dels poètas
24/03
Teatre de las originas
Lectura dins l’encastre de
MARS DES AUTEURS
Besièrs (34)
http://www.theatredesorigines.fr
24/03 a 20h30
Ardalh
Igon (64) - Per la Pastorala de Nay
24/03
Rémi Geoffroy e les Booze Brothers
Pavillon 108 - Fumèl (47)
24/03 a 21h
Punk Baz’art party,
amb los Goulamas’K
Chazelles-sur-Lyon (42)
29/03 a 20h30
Recuerdos / JM France
Fleury les aubrais (45)
30/03 a 19h
Moussu T e lei jovents
Sala de l’estela - Chateaurenard (13)
www.moussuteleijovents.com
30/03
Du Bartàs
MJC Douarnenez (29)
http://www.sirventes.com/
ABRIL
Del 1 al 08/04
Résidence de création
Conférence Burlesque d’Intérêt Occitan
“PCI qu’es aquò?”
Vitré (35) - Centre Francés del Patrimòni
Cultural Immaterial (CFPCI)
Ostal de las Culturas del Mond
Teatre de las originas
03/04 a 14h
“Pèire Petit” per La Rampa TIO
La Motte du Caire (04)
Sala polivalenta
http://www.larampe-tio.org/
�05/04 a 10h
“Pèire Petit” per La Rampa TIO
Annot (04) - Sala polivalenta
http://www.larampe-tio.org/
06/04 a 14h
“Pèire Petit” per La Rampa TIO
Montclar (04) - Sala polivalenta
http://www.larampe-tio.org/
06/04 a 21h
Nadau
Revèl (31) - Sala C.Nougaro
05 34 66 67 68
06/04 a 20h30
Arnaud Cance
Montrejau (31)
06 e 07/04
Festenal Montaud’Òc
Montaud (34)
Danças, teatre, conte, balètis amb
Castanha e Vinovèl e Cabr’e can
07/04 a 21h
Goulamas’k
Montbrison (42) - Festenal Soleil Levant
07/04 - 14h / 19h45
Jan Dau Melhau
legís Marcèla Delpastre
Lemòtges (87) - Bibliotèca Francofòna
Multimèdia - Musica amb Bernat Combi
IEO Lemosin: http://ieo-lemosin.org/
07/04 a 14h30
Rencontrada, “le petit festival des voix,
des oreilles et des pieds”
Saint-Auvent (87) - Sala de las fèstas
Estagi de cant e danças (Duo CorbefinMarsac), concèrt e musica (Chant’Òc
Greu, Benoît Ribière e Francis Gonza)
IEO Lemosin: http://ieo-lemosin.org/
07/04 a 20h30
La Mal Coiffée
St Pè de Leren (64)
07/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Aush (32) - CIRCA
http://www.lecamom.com/
08/04
Rencontres de chabretaires
Le Vigen (87) - Castèl de Ligoure
IEO Lemosin: http://ieo-lemosin.org/
09/04 a 9h
“Pèire Petit” per La Rampa TIO
Le Brusquet (04) - Sala polivalenta
http://www.larampe-tio.org/
Del 9 al 14/04
Setmana Occitana
Tolosa (31) - Universitat Joan Jaurés
e endacòm mai - Associacion dels
estudiants occitans Òsca
Conferéncia, animacions e concèrts
https://osca31.wordpress.com/
10/04 - 10h / 14h
“Pèire Petit” per La Rampa TIO
Forcalquier (04) - Bona Font
http://www.larampe-tio.org/
11/04
Remi Geffroy, concèrt amb los escolans
“Tradivarium”
Tolosa (31) - Le Bijou
12/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Vallet (44) - Le Champilhambart
12/04 - 10h / 14h
“Pèire Petit” per La Rampa TIO
Vilanòva (04) - Sala polivalenta
http://www.larampe-tio.org/
13/04 a 14h
“Pèire Petit” per La Rampa TIO
Orason (04) - Sala de l’Eden
http://www.larampe-tio.org/
13/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Queven (56) - Les Arcs
14/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Langueux (22) - Le Grand Prat
14/04
Remi Geffroy, estagi e bal solò
Gonfreville Caillot (76)
14/04 a 21h
Goulamas’k
St Marçal (11)
Cuvée Resisténcia
14/04 a 10h
L’Enchantada,
10ena Jornada dau Chant Occitan
Nontron (24)
IEO Lemosin: http://ieo-lemosin.org/
15/04 a 16h
Nadau
Leonhan (33)
05 57 96 01 30
22/04 a 9h30
Passejada dens los contes
Passejada biologica contada
Auros (33) - Gric de Prat
https://gricdeprat.com/
25/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Paris (75) - Le Trianon
26/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Peitieus (86) - La Blaiserie
27/04 a 20h
Lo Còr de la Plana
Sarlat (24) - Festenal Paratge
27/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Rouillac (16) - La Palène
28/04 a 21h
Nadau
Lavit de Lomanha (82) - Espaci Cultural
05 63 02 42 32
28/04 a 21h
Bal gascon amb Duo Vent
Labeyrie (64)
28/04 a 21h
Los de l’Ouroum
Ledeuix (64) - Amb Ràdio Auloron
www.ouzoum.com
28/04 a 21h
Esta - Festenal de las Valadas
Auloron (64)
www.esta-bearn.fr
29/04 a 20h30
La Mal Coiffée
Gerzat (63)
29/04 a 21h
Les Ogres de Barback & Le Bal
Brotto Lopez
Les Sables d’Olonnes (85)
Festenal Tous dans le Même Bateau
20/04 a 20H30
Polifonic System
Marselha (13) – Teatre del Merlan
04 91 11 19 20
21/04 a 20h30
La Mal Coiffée
St Andrieu de Ròcalonga (11)
21/04 a 21h
Nadau
Albi (81) - Sala Le Scenith
05 63 38 55 55
21/04 a 21h
Lo Bal del Lop
St Macaire (33)
http://www.lecamom.com/
Que voletz figurar
dens Lo Diari ?
N'esitetz pas a nos
comunicar las datas e las
informacions relativas aus
vòstes eveniments
dab l'adreça :
agenda.lodiari@gmail.com
Lo Diari – 35
�CONSEIL DÉPARTEMENTAL DE LA HAUTE-GARONNE
E X P O S I T I O N
Gamins
d’hier,
…
Ados
d’aujourd’hui
l’histoire
se raconte et
se transmet
Exposition
du Musée départemental
de la Résistance et
de la Déportation
52 allée des Demoiselles
31400 Toulouse
Entrée gratuite
Renseignements
05 61 14 80 40
haute-garonne.fr
Création CD31/18/01
Du 15 janvier au
29 septembre 2018
�
http://occitanica.eu/files/original/5a4aa82dd2ae9f47e988c158c4c277e2.jpg
c123899daddb0f1b271761a4ed65275b
http://occitanica.eu/files/original/9c5f9e4541eeb152fc1641215ce22b61.jpg
c9a482a6a4d59f449f81c21caaea2fd9
http://occitanica.eu/files/original/61eaf67d878cc69190f82a5ede43d719.jpg
4fcc4d1cf02eb019c503d0ad21ea32d3
http://occitanica.eu/files/original/eb608d7865788c41988419bae16b1d6a.jpg
6a08bf8e1d0e8cfa37b5d44f79e2502c
http://occitanica.eu/files/original/0f1783e7a8ce6b2e369ffc3d0d887e17.jpg
26fc1c3ae55d500407f5fb6fbd56656b
http://occitanica.eu/files/original/81e9202e0f6062c5529a8500434e36e7.jpg
4bef63b2cf0e83658da9c89db938804e
http://occitanica.eu/files/original/3b263bd65933ba9dfb67c2fa8e944809.jpg
695a6ffb27d1c1b792f96a3d447e35b2
http://occitanica.eu/files/original/304ff895f6d3468b19de56be02a63faa.jpg
bef8787e93b8375fb2212745eaa265ef
http://occitanica.eu/files/original/fcf20806a981b10f8bf9e59367eaa4be.jpg
4aeb9694a9e6be227bcd59baf375285c
http://occitanica.eu/files/original/c31f9c802afe85ce8c60d60afdc00afa.jpg
214f204dd872c32569b5e7c219c09f92
http://occitanica.eu/files/original/5a121f230fc8f62ed637297c759e198a.jpg
8ca6bee7e7df86ee57e89cd355417a1c
http://occitanica.eu/files/original/122f365bc486c8612ae52a9ca810594c.jpg
a133196c1f8e33a8ac9794edb1ba68bb
http://occitanica.eu/files/original/21ff5d042bbabf2a022cf5bbf9c38fc6.jpg
9ffbd84f9023eae177d322fdc0e656e0
http://occitanica.eu/files/original/09cab577afbd1bf655f3d440694916bd.jpg
0166fd27242bb564b334b6e0ec41bb2c
http://occitanica.eu/files/original/776f9c555d37963daa5706aeda4fc97f.jpg
a3411bba0d67162997ff140857b933d1
http://occitanica.eu/files/original/e181b9d326c83f35b086011910fb9a46.jpg
3693c883566c63b2c8bcb4ef5b82ef31
http://occitanica.eu/files/original/b371568a1d79aed523cdffa48557fd19.jpg
80fe9b57c2d23b2e54e2748dd6f75bb3
http://occitanica.eu/files/original/bc649e3982f101ec4d9b86335d1738d3.jpg
e6c1e61de36b77640f60148bdce7e649
http://occitanica.eu/files/original/950f609fc0d6f877035fb4a2c9be4773.jpg
fae86ebff1a7cd769a2c24034cc38b18
http://occitanica.eu/files/original/fba60e292c2c5083c1fcad317fffa53d.jpg
66bd6947fd3a0790c8d1757f15af8fcc
http://occitanica.eu/files/original/16c12ed4eed6e8aa6224895436d63284.jpg
6ac14cf4ce75c61cedaa0af9c8c23939
http://occitanica.eu/files/original/a6e5898a8eb3fb5f38c5c8e9bf27764e.jpg
f6c018af363727991a416fa3012f21f2
http://occitanica.eu/files/original/0f4ad29cf1fd16257c39c655b7f9b775.jpg
0e89d6a8c4dab4170ec5577b08290eec
http://occitanica.eu/files/original/ebc200f53c0595ab2c73b0a82e4fdbe5.jpg
4f39be6ab452195d59d36ca99909455f
http://occitanica.eu/files/original/cd28f4f0862ba1ad6447a5d16e9e4c66.jpg
be3bc284aa3aa841e8f0c2e4859ee44d
http://occitanica.eu/files/original/59dc8c84d0a536c0d367f9a6aee49138.jpg
b99e3fff69b1cec1ad0ba8e0922ade48
http://occitanica.eu/files/original/58e5c8f07740f76ccb7b00ef54ea933f.jpg
57335c0ef2d845f54c8ae506e5c35e2b
http://occitanica.eu/files/original/442364ac581c503abfd65821cbae5370.jpg
57b3b5205bd4bc4db42db127d50e2fff
http://occitanica.eu/files/original/7c4936199a9748b380f40e828ce72a51.jpg
c3551e2d655925232ff4e25f70c37b37
http://occitanica.eu/files/original/6398034ef79a0b4917f622d2ae927c47.jpg
e06ee24f43e87f2f659ba97dcc229844
http://occitanica.eu/files/original/8b426a2e6ed37991843dd1708c1d4ddf.jpg
84e99d657e5db771b05439be1cf995aa
http://occitanica.eu/files/original/a7b37380e36943c90df294862d6d18a7.jpg
bedb30c2a2432f706c4a2847842f6f61
http://occitanica.eu/files/original/b3df4366f8fe1333c5ca777be343d0df.jpg
0fd6bedc9a24705e58ad34e9aafa9623
http://occitanica.eu/files/original/40ebc3579b5c821dfed47f9b142cfd91.jpg
4f577473dba5094a341db904beffd62d
http://occitanica.eu/files/original/a6d4ed456191b83d17de412fb637b8ec.jpg
6687022e47a8716ba1fb56a3491a68cc
http://occitanica.eu/files/original/d9ccc86a7961b6292717170ecb2b8dcc.jpg
b8d2264708f5901954963d0832c5ba27
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Title
A name given to the resource
IEO Midi-Pyrénées
Description
An account of the resource
Institut d'estudis occitans de Miègjorn-Pirinèus
Revista
Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier
Type de périodique
Revistas literaràrias e artisticas = Revues littéraires et artistiques
Région Administrative
Midi-Pyrénées
Variante Idiomatique
Languedocien
Gascon
Graphie
Graphie classique / Grafia classica
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Title
A name given to the resource
Lo diari : La cultura, en occitan. - 2018, N°042 (Març-Abril)
Alternative Title
An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific.
Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus. - 2018, N°042 (Març-Abril)
Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus. - 2018, N°042 (Març-Abril)
Subject
The topic of the resource
Vie artistique
Occitanie -- Civilisation
Festivals -- Occitanie (France)
Culture -- Périodiques
Description
An account of the resource
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
</head>
<body>
<div style="text-align: justify;">Lo Diari contient des articles sur les événements passés ou à venir, des comptes rendus scientifiques, l’annonce des prochaines parutions, des entretiens avec les acteurs majeurs du monde culturel occitan et un agenda culturel. <br /><br />(Le temps de la publication papier du numéro de la revue, vous ne pouvez ici consulter que la version simple.)</div>
</body>
</html>
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
</head>
<body>
<div style="text-align: justify;"><em>Lo Diari</em> conten d'articles suls eveniments passats o de venir, de renduts comptes scientifics, d’anóncias de publicacions, d’entrevistas amb los actors magèrs del monde cultural occitan e un agendà cultural.<br /><br />(Lo temps de la publicacion sus papièr del numèro de la revista, podètz consultar aquí sonque la version simpla.)</div>
</body>
</html>
Creator
An entity primarily responsible for making the resource
Pugin, Sebastien
Source
A related resource from which the described resource is derived
Institut d'estudis occitans (Toulouse), 2018-03-04-n42_Lo-Diari
Publisher
An entity responsible for making the resource available
IEO Miègjorn-Pireneas (Toulouse)
Date
A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource
2018-03
2018-04
Date Issued
Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource.
2018-08-27 SG
Contributor
An entity responsible for making contributions to the resource
Dufau, Caroline
Chabaud, Silvan
Saulnier, Elodie
Centre interrégional de développement de l'occitan (Béziers, Hérault)
Taupiac, Jacme
Pujol, Miquèu
Chapduelh, Cecila
Bosc, Emilie
Gros, Lise
Carrère, Sylvan
Pinçon, Lili
Gahùs, Tristan
Lacroix, Cathy
Charteau, Perrine
Ritchey, Elyse
Rights
Information about rights held in and over the resource
IEO Miègjorn-Pireneas
Is Part Of
A related resource in which the described resource is physically or logically included.
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
</head>
<body>
<a href="http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/4323" target="_self">Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus</a>
</body>
</html>
Format
The file format, physical medium, or dimensions of the resource
application/pdf
1 vol. (36 p.) : ill. en coul.
Language
A language of the resource
oci
Type
The nature or genre of the resource
Text
publication en série
Identifier
An unambiguous reference to the resource within a given context
http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/19862
Temporal Coverage
Temporal characteristics of the resource.
20..
Relation
A related resource
Vignette : http://occitanica.eu/omeka/files/original/9d1a7b83301c20bf76f4473611ce8056.JPG
License
A legal document giving official permission to do something with the resource.
Certains droits réservés
Occitanica
Jeu de métadonnées internes a Occitanica
Portail
Le portail dans la typologie Occitanica
Mediatèca
Sous-Menu
Le sous-menu dans la typologie Occitanica
Bibliotèca
Type de Document
Le type dans la typologie Occitanica
Numéro de revue
Contributeur
Le contributeur à Occitanica
Lo Diari IEO MP
Catégorie
La catégorie dans la typologie Occitanica
Documents
Actualitat culturala = Actualité culturelle