http://occitanica.eu/files/original/4b39ef941353a4089ba82401df38c795.JPG c088583b51509c91be33cbfbe29332cd http://occitanica.eu/files/original/365c88a35f8665ab3857b394b6ec7e84.pdf 6b65206f5941f9d453951322c2274228 PDF Text Text JUTJAMENT DE LA BÈLA ELENA JUTJAMENT DEL CARNAVAL DE LIMÓS DE 1990 Publicat amb l'aimabla autorizacion de La Beluga de Limós Edicion electronica : CIRDÒC (ed.). Jutjament de la Bèla Elena. Ed. numerica, revista e corregida [en ligne]. Béziers : CIRDOC, 2018. (Occitanica/Tèxtes occitans. Jutjaments de carnaval). 12 p. Edicion originala : Jutjament de la Bèla Elena. La Beluga de Limós, 2nd trimèstre de 1990, n° 65, p. 1-11. Reutilizacion liura jos condicions : Atribucion (citar l'autor) – Pas de modificacion - Pas d'utilizacion comerciala �Composicion del Tribunal Le Jutge : Ongan es cambiat coma totis les ans, nos ven de la confrariá de las Tastamongetas, es Picatiol La Defensa : Mèstre Margamassa de Font Trebola L'Acusacion : Mèstre Trescolhons de l'Aragon, diplomat de Taich 1 �LE JUTGE Pòble de Limós, de Cornanel, de Piussa, de Taich, de Malràs, d'Ajac, de Paulinha, de Cepia... L’ACUSACION I anatz passar tota la França ? LE JUTGE E perqué pas ? Pòble de Limós, ieu, jutge Picatiol de Bramafam, ieu que vos aimi autant que la blanqueta, ieu que som decorat del las palmas del 51, ieu que veni uèi aquí per jutjar una tan polideta femneta qu'a fait virar le cap a tant d'òmes, ne som tot vergonhós. LA DEFENSA Ò ! Ò ! Siatz jutge aquí o avocat ? Per anar plaidejar per la bèla Elena. E de qué me demorarà a dire a ieu per defendre aquela tan polideta perlòta, la mai bèla de totas. L’ACUSACION L'as plan gaitada ? L'as plan fintada ? O siás lusc. E gara ! Tenes pas aquí la famosa Elena que fosquèt l'encausa de la famosa guèrra de Troie dels tempses pro ben ancians. Tenes aquí un exemplar d'una famosa gomarra als cotilhons totjorn levats per far véser son tafanari. LE JUTGE Mèstre Trescolhons de l'Aragon, vos prègui per avança de pas èsser grossièr coma un garrabièr a l'encontra d'aquela brava femna. LA DEFENSA I demandatz la luna, Mossur le Jutge Picatiol de Bramafam. Es coma si demandàvetz a un ase de vos cantar le Veni Creator. Pòt pas dire dos mots sens que n'i aja tres de grossièrs. LE JUTGE Vos grandmercègi plan de me ba dire. Me tendrai sus mas gardas. Que aquí sus aquesta plaça de Limós vòli pas ausir un sol mot de grossièr, macarèl ! L’ACUSACION 2 �Tu, Margamassa de Font Trebola, te caldrà metre un tap al cuol que quand dorbisses la boca fa corrents d'aire e pudís. LA DEFENSA Canta, cocut, t'aponchi un bròc. Mossur le Jutge Picatiol la femna que vos vòli presentar es una plan brava femna. Es ela que le mes de març passat nos fasquèt elegir coma conse, un jove òme, plan agradiu : Joan Paul Dupré e es un plan polit present que fasquèt als Limosencs. L’ACUSACION L'as vist, tu, ambe una carabèna a la man e una masca sus la cara ? Ten páur de poder pas mai la tirar. Sa tan gentilha femna ten páur qu'aquesta Elena ne l'embrèisse e que te le fasquèsse venir sec coma una sarda de barral. LA DEFENSA La bèla Elena es pas brica brèissa e vòl pas far cap de mal a degun de Limós. L’ACUSACION De qué ? Vòl pas far cap de mal e per de qué alavetz se coitèt de far córrer la polícia per tuar le President de las Fecas, le Vincent Perez. LE JUTGE Qu'es aquò ? Qué voletz dire, mèstre Trescolhons ? L’ACUSACION Tot bonament, vos ba vau dire coma se passèt de fial en cordura. Se teniá al musèu Petiet una exposicion de las raubas del carnaval de la banda de las femnas. LA DEFENSA Èra polit a fèt e es la bèla Elena que l'aviá faita montar. L’ACUSACION Me daissaràs parlar, borriquet ? Adonc, mossur Picatiol, una femna de Limós qu'aviá balhat son vestit per l'exposicion se’n va trapar Vincent Perez e t'i ditz que sa rauba de l'exposicion t'i fasiá de besonh e que se l'anèsse quèrre. Le President de las Fecas fa pas ni una ni doás, se’n va al musèu, pardí e dintra. Macarèl de macarèl, gara-te aquí que l'alarma se fot a bramar coma un budèl que s'escana. Vincent pren la rauba e se coita per 3 �tornar tampar la pòrta e atudar l'alarma. Agèt pas temps. Cinc policièrs dels joves, dels novèls que coneissián pas le Vincent t'i fotèron las mitralhetas sul ventre e sul pitre. Se’n manquèt de res que l'estrissèsson, perque l'avián pres per un volur. Mas tot aquò s'adobèt al comissariat. I escapèt per miracle. E venètz pas contradire, es aquela putassièra de femna qu'aviá tirat sus l'alarma per far venir la polícia e far tuar le President de las Fecas. LA DEFENSA Es ela, al contrari, que durbisquèt les uèlhs dels policièrs e que salvèt le Vincent. Siquenon, l'afar se seriá terminada per un aigat de sang dins las carrièras de Limós. LE JUTGE Tant qu'aquò ? Un aigat de sang ? Me sembla, mèstre Margamassa que cachatz un brave pauc. LA DEFENSA A Limós se fa pas res a mitat. Un aigat, vos disi, coma Aude. L’ACUSACION Pietat ! Un aigat coma raja Aude ? Un escopit dins un veirat. Se parla coma cal a la Comuna de despalhar les tres ponts que servisson pas a res. Se pòt anar de la vila a l'Aragon sens se banhar un artelh. Una misèria. E de las pèiras plan carradas se poirà bastir autra causa. LA DEFENSA Coma les Ancians una muralhassa sus la plaça de la Republica que ne'n vendián totis les calhaus. L’ACUSACION Vòlon far pariu ambe las pèiras dels tres ponts e mème las pèiras del cloquièr de Sant Martin. La pèira ten pas de prètz. LE JUTGE Mas son capbords ! E de que serà Limós sens les tres ponts e sens le cloquièr ? L’ACUSACION Es la bèla Elena qu'i ba bufèt dins les ausidors, aquela mandrassa. Vos ba disi dins le secret, ba cal pas repetir, m'an dit que de totas aquelas pèiras se’n anava bastir una famosa cantina de blanqueta ambe un restaurant dins le tap. 4 �LA DEFENSA Me sembla aver ausit aquò l'an passat. Una cantina de 40 mètres de naut. LE JUTGE N'avèm parlat l'an passat. I tornem pas. L’ACUSACION I tornem pas ! I tornem pas ! Tant plan que tot aquò se farà coma la piscina cobèrta si le jove Delprat vòl plan s'i metre. LA DEFENSA Delprat ? E qui es aquel ara ? L’ACUSACION Delprat o Dupré es çò mème capbordàs ! LA DEFENSA Un ase e tu fasètz le parelh, paure conard. L’ACUSACION Mossur Picatiol de Bramafam, vos fau plan remarcar que es aquel mistofla qu'a debutat a me dire causas que sonan pas aicí e que ne vòli reparacion. LE JUTGE Avètz plan rason, mèstre Trescolhons de l'Aragon. Mèstre Margamassa vos cal pesar e tornar pesar subre les platèus de la Justícia las paraulas qu'anatz dire. L’ACUSACION Aquela te ba tampa, tròç d'amòrri. LA DEFENSA Òc-ben ! Aquesta empega ! Ieu que totas mas paraulas son pesadas coma le pan dels fornièrs de la vila. Que le pan d'un quilò te pesa tot just sèt cent gramas e encara quand siás plan servit. Ieu que las mieunas paraulas son pesugas coma le bon pan. 5 �L’ACUSACION Tiò ! Tas paraulas son talament pesugas que le pichon vent de marin te las pren coma confetis. LE JUTGE E tant plan que le cèrç a bravament bufat aquesta passada. Mèstre Trescolhons de l'Aragon ne vegèri passar un vòl de paraulas, un fum coma les estornèls. Sabi pas d’ont venián. L’ACUSACION Qualque deputat que deviá charrar dins les cantons. LA DEFENSA Es pas la bèla Elena. Ambe son acolit son muts e chuts. L’ACUSACION Si es muda de la boca, n'es pas autant del tafanari. Mossur le jutge, aquel cèrç que bufet a tot arrancat ; teules, antenas de television, arbres. Tot çò que fosquèt escampilhat, pel campèstre, aquel cèrç falsièr veniá d'aquela campardina qu'aviá tròp chapat de mongetas al freginat de la plaça e que posquèt pas s'arrestar de petar. E quunis pets ! Arribèron fins a la mar. Pudissián pas, nani, mas una fòrça que deu aver le tafanari solide. E aquela petarrada perdurèt al mens una brava setmana. LA DEFENSA Cossí volètz que ma clienta posquèsse petar atal. E ieu som plan brave disi que si es ela, la planhissi fèrme per la bona rason que deviá aver la pèl del ventre tibada coma le tambor de Philippe. L’ACUSACION Aviá pas qu'a chapar coma una maura. LE JUTGE Le freginat èra plan bon. I èri. LA DEFENSA 6 �E avètz pas brica petat. LE JUTGE Aquò si te ba demandan, diràs que ne sabes pas res. Som un òme coma cal, ieu. Me sabi reténer. Pr'aquò te vau dire que ne daissèri escapar de plan polits. L’ACUSACION E avètz pas tot estrissat coma aquela gròssa puta negra. Tanben ongan n'avèm chapat d'aquel marinàs que depend cossí se virava. Setmanas entièras. Es ela que bufava e coma diriá la grand poèta Omèra : Vent de grèc... LE JUTGE Pluèja al bèc ! L’ACUSACION Vai te far véser ! Pas cap de pluèja tan pauc que tot es assecat. Aude raja plan mens que le Coganh. Las truitas badalhan e les calhaus son secs. Una secada que nos ven de la bèla Elena. Les pets pòrtan pas aiga, mas... LA DEFENSA E te planhisses que fasque bèl ? Ieu, m'estimi mai le solelh que la pluèja o la nèu. L’ACUSACION La nèu ? A Camurac o a Font Romeu cal que se la fasquen ambe canons qu'assecan totis les rius de la montanha. E de qué beurem. L'aiga d'Alet serà plan lèu contaminada. LA DEFENSA Daissatz les malurs de costat. Mossur Picatiol de Bramafam, aquela bèla Elena nos fasquèt aver al mes de mai passat las mai polidas fèstas que se posquèsson véser sus las ribas d'Aude per l'anniversari de la Revolucion Francesa. LE JUTGE Ba sabi plan pron. Se’n parlèt a la television e Limós fosquèt le centre de las conversacions dins le monde... Coma per la musica de la Lira. Tot le monde ne'n parla. L’ACUSACION 7 �Pr'aquò ba disètz pas que dins aquela fèsta aquela mandrassa aviá capvirat les fialses e les tres quarts de la populacion posquèt pas res ausir. Quun damatge ! Que le Joan Ribas i aviá susat mai d'una nuèit coma un prètzfaitièr. E dins aquò les Francas1 de Ninauta venguèron ambe un tropelat de buòus e de vacas e un trentenat de cavals. Era polit a fèt si aquela mandrassa les aviá pas fissat coma les forselons a las pèrnas. Passèron coma un laucet dins una bruma. LA DEFENSA Pòts pas dire contra que le fòc d'artifici pagat per la Comuna fosquèt le pus bèl desempuèi trenta ans. L’ACUSACION E que fosquèron plan obligats de cavar un canelet per far passar les kayaks. LE JUTGE Me daissèri dire que fosquèt mai polit que le de Carcassona. LA DEFENSA Tant plan coma les lotòs dins les cafès. Totas las quinas fosquèron ganhantas e bèlas. L’ACUSACION E gaitatz-le l'amòrri ! Avètz vist una quina perdenta ? LE JUTGE Arrestatz. Siam pas aquí per far le jutjament de las quinas. L’ACUSACION E aquí nos i cal venir pr'aquò. Mossur Picatiol de Bramafam, quand le primièr ministre, le President del Conselh venguèt a Limós per nos rendre una visita plan aimabla se trapèt pas una taula dins Limós per le far dinnar. Se’n anèt a Cepia. A Cepia, vos disi, e aquí chapèron en petit comitat : un trentenat. LA DEFENSA 1 « La Fédération nationale des Francas est un mouvement d'éducation populaire créé en 1944 (FFC, Mouvement des Francs et Franches Camarades)1 par des militants provenant des Éclaireuses éclaireurs de France, des Ceméa et des Auberges de Jeunesse. » (sources : http://www.francas.asso.fr/ ; https://fr.wikipedia.org/wiki/F%C3%A9d %C3%A9ration_nationale_des_Francas) 8 �Voliás pas que t'invitèsson a tu, pal mal vestit ? L’ACUSACION Solament le Delprat auriá poscut i préner la siuna femna. La bèla Elena i la fasquèt desbrembar aquí a la blanqueta ambe un fum de monde. LA DEFENSA Èra un dinnar d'afars, i valiá mai préner sa secretària la Gisèla que la pauròta se’n seriá plan passada . LE JUTGE I som pas brica, es la Gisèla o la bèla Elena ? L’ACUSACION I las podètz metre totas doás dins la mèma saca. Es plan vertat qu'ambe fetge d'auca coma un pam de man, un rostit coma d'aiga, un formatge que pudissiá e la blanqueta deguèt se’n dire entre dos mossecs que faràn plan de ben a la vila de Limós per la bona rason que le Rocard se desplaça pas sens biscuits. LA DEFENSA A çò que m'an dit... Le Rocard prendriá a París coma capmèstre de son cabinet le director de l'A.S.M. ; se'n partiriá d'aquí a la fin del mes. LE JUTGE De qu'es aquò l'A.S.M. ? L’ACUSACION Un teule vos es pas tombat sul cap ambe aquela ventòrla ? L'A.S.M. es Limós ; si i a pas mai d'A.S.M. i a pas mai de Limós ; per tot dire es l'espital dels fats. LE JUTGE Vos remercegi plan de me b'aver dit. Cresiá que voliá dire Associacion Sens Malícia o Associacion Sens Mascles. L’ACUSACION Viètdase que non. Que mascles i n'i a ! E dels bons. 9 �LE JUTGE Venètz pas de dire qu'es de la fauta de la Bèla Elena ? LA DEFENSA Avètz pas encara comprés que vos cal pas creire la mai pichona paraula de tot çò que vos ditz ? Es un mentur coma un arrancaire de dents. L’ACUSACION Mentur ieu ? D'espina negra. Mentur ieu quand disi que le rugbi ongan a fait una maissanta sason ? Mentur ieu quand disi qu'un dimenge i agèt sus la plaça un accident d'auto a tot petar que tot flambava e que la polícia e les conductors èran tibats coma còrdas de violons e coflats coma bodegas ? Mentur ieu, quand disi que la musica municipala e la Lyra menats per André Cuxac e Charles Bac son les pus fòrts de tot le Miègjorn ? Mentur ieu, quand disi que la Bèla Elena vòl far de Limós un país desèrt ont demorarà que la Beluga ? Mentur ieu ? LA DEFENSA Un país desèrt ambe una recòlta de blanqueta a far badar que pren totis les prèmis al Salon de l'Agricultura ambe les vins de Robert de Piussa. Paure capbordàs, repàpias complètament coma l'ase de Berge. La bèla Elena nos aportèt la fortuna. Per pròva, totas las carrièras de Limós seràn pavadas coma le carrieron que passa darrièr la jos-prefectura ambe rajòlas de totas las colors. E mai que se son enganats : an fotut una crotz de Malta en lòc de la crotz del Lengadòc. Se poirà lèu manjar pel sòl. L’ACUSACION Mossur Picatiol de Bramafam, vòli pas mai dire res sus aquela gomarra de m'as colhonat quand t'ai vist e de son acolit. Tant que demoraràn a pr'aquí e que rondinejaràn a l’entorn de Limós, totis les malurs desempuèi la picòta fins a l’aigat d'Aude, totis les malurs plouràn sus nòstra tant polideta vila. Vos les cal forabandir o les cremar. LA DEFENSA E quuna rason balharàs per les condemnar ? L’ACUSACION Amòrri, una rason plan simpla. Es la fin del carnaval. LE JUTGE 10 �Mèstre Trescolhons de l'Aragon aquí reconeissi la valor de la vòstra argumentacion. Som plan tocat per totis les malurs qu'a fait tombar sus la vila. Vòli plan n'acceptar las rasons de la defensa. Mas i a qu'un mot que b'empòrta tot : es la fin del carnaval. Que la bèla Elena e le siu acolit mal fargat siaguen passats coma se deu pel fòc. Borrèu fòc aquí e l'aiga luènh E es pas un peis d'abril. Limós le 1èr d’abril de 1990 11 � Document Tout document ayant servi à la production d'un contenu (images d'expositions virtuelles etc.) et non destiné à la publication en tant qu'item sur Occitanica Variante Idiomatique Languedocien Région Administrative Languedoc-Roussillon Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Jutjament de la Bèla Elena / Beluga de Limós ; CIRDOC pour l'édition numérique Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Carnaval de Limoux 1990 : jugement de la Belle Hélène Carnaval de Limós de 1990 : jutjament de la Bèla Elena Subject The topic of the resource Carnavals -- Limoux (Aude) Limoux (Aude) -- Moeurs et coutumes Beluga de Limós Creator An entity primarily responsible for making the resource Beluga de Limós Publisher An entity responsible for making the resource available CIRDÒC-Mediatèca occitana Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1990 Date Issued Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource. 2018-11-20 P.A. Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Centre interrégional de développement de l'occitan (Béziers, Hérault). Éditeur scientifique Vernet, Florian (1941-....). Correcteur sur épreuves Rights Information about rights held in and over the resource Beluga de Limós License A legal document giving official permission to do something with the resource. Creative commons = BY - NC - ND Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. <a href="/items/show/19989" target="_blank" rel="noopener">Totes los jutjaments del Carnaval de Lim&oacute;s</a> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 vol. (12 p.) Language A language of the resource oci Type The nature or genre of the resource Text texte électronique Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://www.occitanica.eu/items/show/20074 Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant Limoux (Aude) Spatial Coverage Spatial characteristics of the resource. point(43.0538068,2.2176533) Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 19.. Description An account of the resource <div style="text-align: justify;">Tous les ans, apr&egrave;s presque trois mois de festivit&eacute;s toutes les fins de semaines, le carnaval de Limoux prend fin avec comme apog&eacute;e la nuit de la Blanquette. Ce dimanche-l&agrave; &agrave; minuit carnaval, qui a si&eacute;g&eacute; toutes ces semaines sur la place de la R&eacute;publique, est jug&eacute;.<br /><br /></div> <div style="text-align: justify;">Ces jugements permettent de r&eacute;gler en place publique tous les probl&egrave;mes de la soci&eacute;t&eacute; limouxine de l&rsquo;ann&eacute;e &eacute;coul&eacute;e. Parfois, il est compliqu&eacute; de comprendre et d&rsquo;expliquer les allusions, les noms de villages ou de personnes, car ils font r&eacute;f&eacute;rences &agrave; des lieux, des personnages ou des &eacute;v&eacute;nements locaux. Mais ces jugements permettent aussi de faire un r&eacute;capitulatif des &eacute;v&eacute;nements internationaux et nationaux majeurs de l&rsquo;ann&eacute;e.<br /><br />Carnaval est invariablement accus&eacute; de tous les maux, quel qu&rsquo;en soit le niveau, local, national ou international, jug&eacute; coupable et ex&eacute;cut&eacute;.<br /><br /> <div>En 1990 c'est la B&egrave;la Elena qui passe devant le Tribunal. Les principaux th&egrave;mes abord&eacute;s dans son jugement sont l'&eacute;lection de Jean-Paul Dupr&eacute; au poste de maire de Limoux, l'intervention polici&egrave;re qu'a subi le pr&eacute;sident du comit&eacute; de carnaval, Vincent P&eacute;rez, la s&eacute;cheresse, la venue du Premier Ministre, Michel Rocard, la mauvaise saison de l'&eacute;quipe de rugby, les probl&egrave;mes survenus lors de la c&eacute;l&eacute;bration du bicentenaire de la R&eacute;volution Fran&ccedil;aise, l'accident de voiture sur la place de la R&eacute;publique etc.</div> <div>Mais la B&egrave;la Elena est aussi accus&eacute;e de causer ce grand vent du Nord (cers) qui a souffl&eacute; pendant longtemps et tr&egrave;s fort. En effet, il serait d&ucirc; &agrave; ses flatulences car elle aurait mang&eacute; des haricots lingots.</div> </div> <div style="text-align: justify;">Cada an, apr&egrave;p gaireben tres meses de festivitats cada fin de setmana, lo carnaval de Lim&oacute;s s'acaba amb coma apog&egrave;u la nu&egrave;ch de la Blanqueta. Aquel dimenge a mi&egrave;janu&egrave;ch, carnaval, que demor&egrave;t totas aquelas setmanas sus la pla&ccedil;a de la Republica, es jutjat.<br /><br />Aquestes jutjaments permeton de reglar en pla&ccedil;a publica totes los probl&egrave;mas de la societat limosenca de l'annada passada. Qualques c&ograve;ps, es complicat de comprene e d'explicar las allusions, los noms de vilatges o de personas, per de que fan refer&eacute;ncia a de lu&ograve;cs, de personatges o d'eveniments locals. Mas aquestes jutjaments permeton tanben de faire un recapitulatiu dels eveniments internacionals e nacionals m&agrave;gers de l'annada.<br /><br />Carnaval es invariablament acusat de totes los mals, quin que ne si&aacute; lo niv&egrave;l, local, nacional o internacional, jutjat colpable e executat.<br /><br /> <div>En 1990 es la B&egrave;la Elena que passa davant lo Tribunal. Los principals t&egrave;mas abordats dins son jutjament son l'eleccion de Jean-Paul Dupr&eacute; al p&ograve;ste de conse de Lim&oacute;s, l'intervencion polici&egrave;ra que sofrigu&egrave;t lo president del comitat de carnaval, Vincent P&eacute;rez, la secada, la venguda del Primi&egrave;r Ministre, Michel Rocard, la marrida sason de l'equipa de rugbi, los probl&egrave;mas que i agu&egrave;t al moment de la celebracion del bicentenari de la Revolucion Francesa, l'accident de veitura sus la pla&ccedil;a de la Republica etc.</div> <div>Mas la B&egrave;la Elena es tanben acusada de causar aqueste grand vent del N&ograve;rd (c&egrave;r&ccedil;) que buf&egrave;t pendent longtemps e plan f&ograve;rt. En ef&egrave;cte, seri&aacute; degut a sas flatul&eacute;ncias per de que auri&aacute; manjat de mongetas.</div> </div> Relation A related resource Vignette : http://www.occitanica.eu/files/original/4b39ef941353a4089ba82401df38c795.JPG Source A related resource from which the described resource is derived Mediatèca occitana, CIRDOC-Béziers, BI 1 Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Texte electronique Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Contributeur Le contributeur à Occitanica CIRDOC - Institut occitan de cultura Jutjament de carnaval = Jugement de carnaval