http://occitanica.eu/files/original/1b187f51427e01b632cc6eb1a1f862e9.jpg e887ffb4a8740c0d594e483eb6e12ec5 http://occitanica.eu/files/original/9baa27faf363f164cf6943301de41c7c.pdf 3ffcac268018c3a8af8afb340656c561 PDF Text Text --- 18 de mai ---de 1995 20 95 10 F JORNAU OCCITAN D'INFORMACJONS President: l'un se'n va l'ante arriba Per benastrugar « La Setmana ,, Una " Setmana » se durbîs. Una ~ Setmana ,1 que nos vôl recampar. Quan se sap que çô mai que nos manca es la sentida de nôstra unitat. Son ciment n'es la lenga. E mai s'es desparièra, d'aqui d'alai, dins sas formas mai qu'en son fons. E coma podria n'estre diferentament fôra de tota unitat d'ensenhament ? Entre que res s'es pas opausat a l'espelison de faussas diferéncias que ne mascaran l'unitat fonsuda. Lo centralisme a bufat sus aquela brasa per faire espelir dins l'ime des Occitans, un ime de vincut. A capitat mai d'un côp, e los Occitans, primièrs, mancavan pas de joslinhar aquelas mancas e de las pausar corn negacion, per d'avança, de tota identitat occitana. E pamens se comprenem totes. Fasem pas qu 'un pôble. Que son arma es la lenga. La lenga sola. Equ'es rie d'una cultura immensa de mai de sèt cents ans. Pôble que,d'ont mai vai, d'ont mai, subretot per lo trabalh d'ensenhament que s'i complîs de longa, ne pren la consciéncia. E escampa la vergonha qu 'au front i avian apegada Lo temps es vengut de negar las garolhas qu'avem la tissa d'enterténer per la grand patz de Paris. De remandar a las escobilhas tot çô que nos pôt despartir.E de nos agachar enfin en delai das confins cantonals. E de daissar c6rrer largament lo grand vent que nos portarà, a cadun, la votz e l'arma das autres. E qu'enfin recampats retraparem nôstre nombre, nôstra fàrça e nàstre vam. · Saludi lo perfach que se balla La Setmana. Per un agach total de l'Occitania tota, dins sa vida al quotidian. E jos la lutz de çà que se fai defôra dins l'Euràpa e lo mond. E nàstre astre ne depend. Cal a l'esfôrç qu'aici s·entemena uoi lo côp d'espatla de totes. Aquel grand pas en davant se deu pas arrestar a mieg camin. Aqui mon vôt per durbir una • Setmana • que deu durar d'ans e d'ans. Se nos volem tirar de l'ombra ont poirissem. MAX ROQUETA Jacques Chirac a la presidéncia de la Republic.a francesa '? N'ei pas ua suspresa. Los occitans tanben que l'an elegit. Sus las regions occitanas sola Miejorn Pireneus votè Jospin en majoritat. E è>c, los occitans tanben qu'an elegit a un è>mi qui ei Maire de Parfs. Quin simbèu per los qui estud ian l'evolucion de la decentralisacion ! Ne haram pas lista de tots los problèmas que lo govèrn presidit per Jacques Chirac deverà essajar de resôlver, caumatge, securitat sociau, praubèr e autes. Mes se hèm un bilanç de las annadas Mitterrand (cf p. 3, 4, 5) a perpaus de la question lingüistica que ns'acontentaram de questionar l'aviéner dab los elemen ts deu present e deu passat qui avem en man, pr'amor sus la question lingüistica Jacques Chirac n'a pas dit arren dens la campanha electorau.Que sabem que los sons amies serén meilèu contra un estatut tà las lengas minorisa- das . A. Juppé qu'est6 adversari de la Carta Europea, Ph. Seguin qu'a ua vision meilèu jacobina de l'Estat e la concepcion de la decentralisacion de l'equipa Chirac qu'ei meilèu la deconcentracion. Totun, un adjunt au Maire de Paris. Claude Goasgen, deputat que depausè ua perpausicion de lei sus las lengas regionaus au purmèr trimestre de 1995. Lo President de la Republic.a navèth qu'a donc collaborators interessats per la question. Se vôu que poderà har quauquarren. Se vôu ! E aus qui poderén pensar que d'evocar la question lingüistica ei ua reivindicacion shens importància au par deus poblèmas grans, que responerèi que los occitans, en mei de non pas estar reconeguts lingüisticament que son mei sovent que los autes shens tribalh (cf estatistîcas ofidaus) que Jas despensas socir111s son mP.i hortas a noste, los sala- ris mei baishs en mejana, eca ... (Véder en pagina 2 /'analisi deu vote). Las annadas Mitterrand e la lenga occitana Lo bilanç lingüistic de quatorze annadas de mitterrandisme. Las promessas, las realisacions, los espers e las decepcions. L'estatut tan esperat, ne l'avem pas avut. E calè esperar vertaderament lo 10 de mai de 1981 ? Segur l'occitanisme que i credè. Las promessas, las declaracions qu'èran claras e lo Partit Socialista qu'avèva miat ua vertadèra reflexion sus la question lingüistica. Au mensh qu'avèva sabut integrar la reivindicacion lingüistica en la soa marcha de cap au poder. 1 E hasèva partida d'ua estrategia maquiavelica? En plaçar en clavant interlocutors competents e convençuts corn Louis Le Pensec. lo deputat breton, lo Partit Socialista qu'èra deviengut lo 1, partit de l'idenditat regionau >I. (Seguida p. 3, 4 e 5). La Setmana n° 1 Ad lo N" 1 de La Setmana. Que l'avem bastit corn èra previst : en lenga nosta, de bon léger, simple mes en presa dab l'actualitat. Que l'avem volut a l'imatge de l'Occitania, dab la soa diversitat e la soa unitat. Qu'ei lo purmèr setmanèr occitan e qu'ei en si medish un eveniment, mes ne seré pas pro se n'èra pas independent e pluralista. Mercés a tots los qui son dejà abonats e qui nos envièn letras d'encoratjamenj . La Setmana qu'a d'estar mei coneguda enqüèra. Que comptan dab vos ! . LA REDACCLON �La Setmana 2 - t.;:______:=- -- -~ ·--- Eleccion presidenciau en duas cartas ESTAT ESPANHOU Cada region qu'a la soa personalitat politica. Aquera personalitat que s'exprimeish perla faiçon d'arcuélher las andadas qui segoteishen l'exagàne sia en amplificar, sia en acompanhar. sia en amortir los pos de frèbe. Qu'ei çà qu'amuishan aquestas duas cartas. Eleccions autonomicas e • • mun1c1paus Le Pen : mel que la soa mejana exagonau (15.2 jj,I. L'andada deu Front Nacionau qu'amuisha ua fractura èst/oest de la França. Las regions mei sensibilisadas que son lo Nord e l'Èst, la coroa parisenca. l'èish rodanenc e l'arc mediterranèu. Au contra, las regions qui amorteishen lo pos que son tota la cara atlantica (Bretanha e Aquitània), lo centre e la maja part deu Massis occitan. N'i a pas nat explic simple: - Ua reaccion xenofè>be de cap a l'imigracion ? Aquô que convieneré a la vath deu Rose, a la region de ·Marselha, a la Costa provençau ... mes alavetz perqué los bons resultats de Le Pen en Lèira Hauta e la lor mediocritat clens las vilas de Nantas e Bordèu,? - Ua reaccion nacionalista francesa de cap a l'obertura de las termièras (sindrome anti-Maestricht) ? Mes l'Alsaça qui envia los sons obrèrs ganhar moneda en Alemanha qu'ei beneficiària d'aquera obertura. - Un besonh d'ordi e d'autoritat? Cèrtas, la Provença qu'est6 lo paîs deus fondators de (< l'Action Française • : Carl es Maurràs e Leon Daudet. Mes que demoraré a explicar perqué los percentatges mei petits deu Front Nacionau se rencontran justament dens la catolica Bretanha eau Pais basco. La copad ura èst/oest de la França que's per!onga en Occitania on ei enqüèra mei marcada : los percentatges deu F. N. son los mei horts en Proveoça e en D Chir.ic : me, que la soa mejana exagonau (52,7 %). - Jospin mei que la soa meiana exagonau (47. 3 %). aumentacion quan en Aquitània e son los mei flacs e en diminucion ! Aquesta carta que hè aparéisher clarament: - Que las regions de l'amplitud rnei grana de l'andada chiraquiana son las regions tradicionaument a dreta. A saber : la conca parisenca (triangle Reims, Orleans, Alençon), l'arc de cèrc Contentin-Vendèa, l'Alsaça, la region Rose-Aups (Isèra exceptada), ua partida deu Massfs occitan, la Corsa, lo Bascoat, la Costa provençau. Lo cas de las Bocasdau-Rose qui son de tradicion d'esquèrra e qui an votat Chirac aqueste cop que demanderé un examen mei fin. - Que las regions qui amorteishen l'andada chiraquiana son la regions tradicionaument d'esquèrra. A saber : l'Aquitània, lo Lengadoc-Rosselhon (Losèra exc ludida), las Charentas, lo bloc Nôrd-Picardia ... e sustot la region Mieidia-Pirenèus qui ei la sola region occitana a balhar mei deu 50 % a Jospin (Avairon exceptat). - Que lo comportament de la Lorèna qu'ei hèra diferent deu de l'Alsaça. - Que lïdea arrecebuda que la Bretanha e seré la region mei a dreta de l'exagône qu'ei ua peguessa. Arremarquem enfin que quauques parçans e son vertadèrs moles qui resisteishen a totas las ventôrlas d'on que vengan : Vendèa e Maièna entà la dreta, Arièja e Vinhana Hauta entà l'esquèrra. MIQUÈU GROSCLAUDE Lo 28 de mai los ciutadans espanhôus qu'averàn de renovelar los conselhs rnunicipaus. Que serà lo parat de véder quin resistirà lo Partit Socialista de Felipe Gonzalez aus escandales qui segoteishen lo govèrn desempuish un an. Corrupcion e tanben responsabilîtat deu govèrn en la creacion deu G.A.L. qui tuè mei de vint e cinc personas en Euskadi-Nàrd en territàri de l'Estat francés-enter 1982 e 1987. Las victimas qu'est6n d'abord refugiats bascos. Cada setmana un element mei que vien ahortir lo tesa segon laquau lo G.A.L. ei ua c reacion deu govèrn es pan hou. Aqueth dossier pesarà en las eleccions shens deishar de costal lo caumatge e los problemas sociaus. Pesarà tanben l'imatge de J.M. Aznar, capdau deu Partit Popular, recentament victima d'un atemptat de E.T.A. deu quau e sorti shens domaus. Eleccions autonomicas que's debanaràn mes solament en las autonornias leugèras (que disèn autes cops las descafeïnadas) a saber que los catalans los bascos los galicians e los andalôs ne son pas pertocats per aqueras eleccions. Mentavem que las autonomias " leugèras » ne permeten pas a l'executiu de la region pertocada de dissôlver la soa crampa deus deputats qu'ei un calendari fixat per Madrid. Conselh Generau d'Aran Per lo segond côp los aranés qu·averàn d'elegir lo lor Conselh Generau. La recuperacion de l'autonomia aranesa que's has6 en 1991 e desempuish lo Conselh Generau que negocia dab la Generalitat de Catalonha lo transferiment de las competéocias. Un procèssus qui's hè !entament.En Aragon tanben las eleccions que reglaràn dilhèu la question de la maroritat fragila deu P.S.O.E. obtienguda a miei camin de la legislatura mercés a un deputat qui cambiè de ca mp. Lo Partit Aragonés (d reta) que perd6 lavetz la presidéncia. -1 �• La Setmana • Lenga : bilanç de 14 annadas Mitterrand Desempuish 1974 lo P.S. qu'avèva clepausat perpausicions de lei de grana qualîtat e lo tot que s'acabè dab 1< La France au pluriel ,, un recuelh de tot çà qui a l'epôca e podèvan reivindicar los defensors e promotors de las lengas de França. Mes au cap de quatorze ans que manca l'element màger de çô qui bastiva l'imatge deu candidat Mitterrand <;lUprès cc ••• deus occitanistas, a saber l'estatut. la lei que poderàn tostemps reflechir au 1981 : Fr. Mitterrand qu'ei elegit Presi- camin hèit enter 1981 e l'article 2 de la Constitucion qui, est6 reformat. La Republica de Mitterrand que saludava atau la França de François Ier en boclar 1982 : mei de 450 ans de politica lingüistica. Mitterrand e las lengas : i a aqui tot lo mistèri de França ditz Robèrt Lafont. Per ieu i a pas ges de jutjament sus Francés Mitterrand clins sa relacion amb l'occitanisme en defôra de qualques referéncias d 'un caractèr persona! (coma informacions) e istoric (coma reflexion). Lo conegueri en abril de 1964 a la fondacion de la Convencion de las lnstituc ions Republicanas. Començava sa segonda carrieira. Èri a la Comission de las conclusions. Fagueri passar dos articles. S'i opausèt pas : començava de pensar seriosament que la descentralizacion es necessària a la democracia. En 1967 fasiâ l egir a sos entorns La Révolution régionaliste. A ma conoissença fasiâ pas ges de critica de fons. En 1974, quand fogueri qualques jorns candidat a la Presidéncia, i aguèt contacte immediat amb sa candidatura. Quand lo Conselh Constitucional m'invalîdèt, me marquèt en Bretanha la simpatia publica. Es alara que prenguèt al sieu compte lo fam6s 11 drech a la diferéncia "· Quand foguèt elegit, en 1981, son primier viatge foguèt per la Cartrosa de Vilanàva d'Avinhon. 1 eri per l'aculhir. 1 aviâ amb el Jack Lang, amb quai me metegueri d'acàrdi sus la comanda de raport que passèt a l'Enric Giordan. Lo President me demandèt d'anar lo veire a l'Eliseu. Çà que fagueri, en li portant un ensems de proposicions sus la lenga e la cultura. En una orada de dialôg agueri pas l'impression que i aguès cap de tancatge. Tot deviâ seguir, aviâ pres de notas per sos ministres. La seguida se faguèt esperar, mas lo Ministre Savary aviâ pres lo relais per l'ensenhament. 1 aguèt d'acamps de discussion amb l o persona! del Ministeri ont èrem un bon pro d'occitanistas , e la Circulara. l aguèt tanplan la preparacion de las leis Defferre. Es clins los ren contres d'aquel temps que pogueri Calendari qui devèva oficialisar la lenga. Los qui creden que l 'lstôria ne sap pas ironisar » mesurar la distància ciels fonccionaris e de la pensada presidenciala ( o ministeriala). Sabi de directors qu'estoferon los projèctes tant coma pogueron. Fagueri a la prima de 83 una virada alprep de mos amies qu'ocupavan alara de postes claus. L'istària virava. L'Esquerra èra presa pel sistèma capitalista e la novacion institucionala aplantada per la continuitat de l'Estat. Mon analisi foguèt radicala e pessimista. Venguèron los tempses de la coabitacion e del retorn de l'Esquerra. Oins lo Conselh de las Lengas regionalas los Primièrs Ministres successius tengueron, just abans las eleccions, Jo meteis lengatge prometeire e bufec, foguesson de drecha e d'esquerra. Del temps de Miquel Rocard, semblèt de s'avançar d'un pas, mas en Conselh dels Ministres Mitterrand s'opausèt a la nàva apelacion que prepausàvem, de « Langues de France », per se'n tenir a 11 langues régionales ». Quand tornèrem puei parlar un momenton a Montpelhièr ont fasiâ vesita, me diguèt exactament : « Vous le savez, il y a dans l'administration des résistances difficilement contournables ». Me diguèt pas de o pas repetir. A mon idea, era sincer : i a aquf, dins lo prepaus d'un President, tot lo mistèri de França. Publicament, aquel jom s'aparèt de la revindicacion que portava lo President Capdeville, de la Region de Lengacloc-Rosselhon, amb lo taus terriblament bas de las escotas d'emissions en lenga bretona. Fau pas la psicologia d'un President qu'aurai un pauc conogut. Pensi clar que i a dins l'epôca Mitterrand una grand virada : sas opinions ne son, probable, una part. ROBERT LAFONT 1984 : 1985: 1986 : 1989 : 1990 : 1992: 1993 : dent de la Republica francesa. Au mes de març a Lorient qu ·avèva prometut " un estatut per las lengas de França • Circulària Savary. lnstallacion oficiau de las emissions en occitan a la television a Marselha e Tolosa. Lo Partit Socialista que depausa ua navèra perpausicion de lei qui ne serà pas jamei discutida. A J'estiu Jack Lang anôncia la creacion deu Conselh nacionau de las lengas de França. Ne foncionarà pas jamei. Lo C.D.S. que depausa ua perpausicion de lei. Ne serà pas discutida tanpauc. Calandreta que signa un purmèr acôrd dab lo ministèri de l'Educacion a quauques dias de las eleccions legislativas. La França que resèrva la soa signatura a perpaus de l'article de la Convencion internacionau deus Drets deus Mainatges qui pertôca a las lengas minoritàrias. Calandreta signa ua convencion per 3 ans dab l'Estat qui pren en carga lo salari de quauques regents. L'article 2 de la Constitucion qu'ei adobat • La langue de la République est le français ,,. La França ne vôu pas signar la Carta europea de las lengas minoritàrias. Creacion deu CAPES d'occitan. Jack Lang signa un acôrd transitôri dab las Calandretas. Lo Ministre de l'Educacion Fr. Bayrou que participa au Congrès de las Calandreta e que ditz quauques setmanas après : • lo temps de la vergonha qu'ei acabat "· 1994 : La govèrn Balladur ne vôu pas signar la Carta europea de las lengas minoritàrias. Lei Toubon sus la proteccion de la lenga francesa. Signatura de l'acôrd enter l'Estat e las escôlas occitanas Calandreta a Pau dab Fr. Bayrou. �.;. - _ _ _ _ - - r ~ : --!_~ La Setmana Lenga : bilanç de 14 annadas Mitterrand Entervista: Ives Dollo Ives Dollo qu'ei adara conselhèr regionau de Bretanha e adjunt deu maire de Saint-Brieuc. Qu'est6 deputat socialista dine a 1993. Que depausè ua perpausicion de lei en 1984 qui jamei ne pod6 arribar en discussion. Ne hè pas un bilanç negatiu de las annadas Mitterrand en mestior de lengas, mes que reconeish que çè> d'anonciat e de prometut ne's concretisè pas tostemps. La Setmana. - En mestior de lengos los onnadas Mitten-und que presentan un bilanç negatiu o positiu ? La Setmana. - Un consensus flac ? La Setmana. - Esus l'article 2 de Ill Constitucion, avetz cambial d'analisi. Ives Dollo. - Se voletz, mes que's trobavan mescladas la volentat clara e comparai dab çà qui pensàvatz au moment de la reforma ? Ives Dollo. - Qu'ei un mescla deus hôrta deus uns e lïndefiréncia quita- dus. Çô de positiu qu'ei que mercés a la ment positiva deus autes. N'encontrèi Ives Dollo. - Qu'ei plan aunestament decentralisacion iniciativas qu'est6n pas quasi arrés qui es tosse contra la e en tota consciéncia que cligôi a l'epôca liberadas en las regions. reconeishença de las lengas. Mes plan qu'aqueste article n'èra pas un dangièr. de collègas n'èran pas contrariats de Dab la medisha aunestetat. disi adara vèder que n'anàvam pas endavant. qu"èi lo sentiment que i av6 ua engana L'accion per la reconeishença deus diplômas universîtaris qu·est6 aviada torrectament, per exemple qu'avem lo Capes de breton e quau4ues avançadas qui ne son pas de negligir. Lo breton ei deviengut ua lenga ensenhada a l'Universitat e reconeguda. E açô que vau per sus los motius avançats. Efectivament La Setmana. - Ne pensatz pas d'aver hèît un berài present a François Bayrou en lo deishar signar la convencion dab globau ei, segon jo, insufisent. La Setmana. - Qui porta la fauta, lo govèrn, lo President de la Republica o l'administracion ? retz poduda signar? Açô dit qu'èi viscut - quan vol6i har avançar la perpausicion de lei qui avf redigit- los blocatges de mantuns foncc.ionaris hauts. Mes la volentat politica seré estada Se la volentat politica existeish l'inter- Ives Dollo. - Qu'ei un present, a gra- cap de problèma. Se la volentat politica tis. Que soi d'acôrd sus l'idea que blo- non i ei, vertat qu·aqueths qui son opau- catges quî existivan a l'epoca an empa- sats au desvolopament de las lengas chat la realisacion d'actes simples. Que i regionaus se'n pôden servir. a aqueste mes que i a tanben la signatuQu'ei un rapôrt de forças. Cau que los defensors de las lengas regionaus consti- Ives Dollo. - Èi tostemps quauque quan las caréncias son las deus politics. causas. pretacion de l'article 2 ne pauserà pas ra de la Carta europea. reticéncia a incriminar l'administracion sèn l'article 2 per complicar enqüèra las Seaska. Diwan e Calandreta. Que l'ave- totas las regions ; qu'ei positiu. Mes que disi clarament que lo bilanç daubuns se poden servir e tanben utili- De mei, la redaccion d'aquera Carta tuissin ( o tornan constituir) fôrças qui Europea que permetè ua signatura mini- intervienen auprès deus deputats. Açô. mau. Que sabetz que i avèva mantuas ce'm sembla, que s'ei aflaquit. perpausicions, setanta en t ot. e qu'èra pro de n'acceptar un trentenat per estar signatari, e que sus aqueth trentenat ua partida qu'èra ja realisada. E ço qui'm hè plaser qu'ei que quan l'esquèrra ei au poder lo monde semblan esperar mei que quan i ei la dreta. L'esquèrra a cl'estar mei performanta mei hôrta que serem arribats au cap. Que pensavi, a la fin de 1992 e a la Que crèi que suus principis que i avè un debuta de 1993 qu'anàvam passar tots consensus, qui èra cl'ua natura particula- los obstacles. Qu'èri anat pleitejar dine a ra. Que i avè lo sostien de tots los qui, l'Elysée e qu'anàvam de cap a la signatu- com jo, combatèn per la reconeishença ra. Tots los ministèris qu'èran cl'acôrd, i de las lengas e culturas regionaus, e en comprés lo de Roland Dumas, mes fin çô deus autes hèra pauc afirrnavan la !or finala qu'encontrèm l'opausicion deu opausicion, qu'èra meilèu indiferéncia. Ministre de la Justicia. sus aqueth subjècte. Que hes6 hôrt de causas. Qu'avem progressat. Qu'averi volut que mei estosse hèit. >) Perpaus cuelhuts per 0AV1D Gt!OSCLAUDE �La Setmana 5 Lenga : bilanç de ·14 annadas Mitterrand Centralisme Article 2: l'argument finau Quin classar, en la question lingüistica, la decentralisacion ? E i averé avut progrès shens lo petit poder deus conselhs regionaus e deus conselhs generaus ? Daubuns diseràn que non. Que hicaràn en davant tau departament o tau region qui a, au dia de uei, un budget especific « Ienga e cultura occitanas ». D'autes responeràn que los ciutadans francés d'identitat ( o de nacionalitat) occitana pagan dus càps per la cultura. Un cop a l'Estat e un cop a la Region o au Departament qui tots dus son plan obligats de finançar la for politica culturau. Ço de negatiu, qu'ei segur l'article 2 de la Constitucion. Qu'ei l'arma qui pôden adara emplegar shens nat complèxe los opausants a tota evolucion Jingüistica. Las lengas regionaus que son, segon lo tèxte, hbra la lei, anticonstitucionaus e quasi anti-republicanas. Lo present de Mitterrand Qu'ei un curi6s present qui nos has6 abans de partir Fr. Mitterrand . Que nomè a la presidéncia deu Conselh Constitucionau a Roland Dumas. L'ômi qu ' ei respectable mes qu ' empleguè shens vergonha l'argument de l'article 2 de la Constitucion per justificar la nonsignatura per la França de la Carta europea de la lengas regionaus. Que preng6 corn dusau argument l'Edicte de VillersCotterêt ! Dejà en 1984 Se l'article 2 de la Constitucion est6 lo !rut d'un acord enter Ios gropes a l'Assemblada nacionau en 1984, en la perpausicion de lei socialista sus las lengas, qu'èra mentavuda l'oficialitat <leu francés corn lenga de la Republica. Qu'èra l'article purmèr deu tèxte. lronia ! Qu'èra sonque dens l'article 2 qui's trobava la lista de las Iengas de França. Qu'averem avut peu prumèr cop l'oficialisacion <leu francés corn lenga de la Republica en ua lei qui dava un estatut oficiau a las autas lengas de França. Las • ôbras granas » de las annadas Mitterrand sus Paris. DAVID GROSCLAUDE • ,, Le Grand Louvre", 5,7 miliards de francs. • La Vilette (Ciutat de las sciéncias e ciutat de la musica), 7 ,6 miliards. 11 de març de 1981 Aqueth 11 de març, a penas sortit de la ploja miuta de Brest, que desbarcavi a la gara de Kemperle. Que m'i esperava Louis le Pensec, lo qui avè dat au P.S. en quauques annadas ua doctrina en mestior de lengas. Perpausicions de lei, intervencions en los congrès, creacion d'ua comission especifica hens lo partit: qu'èra açô lo son bilanç. La discussion qui avom en lo son burèu de la Mairia de Mellac, la sinceritat de las responsas e la coneishença deu dossièr que davan esper. « Se Mitterrand ei elegit au mensh que i averà monde competents tà'u conselhar » ce'm pensavi. - Excusatz-me mes qu'èi de vos deishar ce dig6 l'ômi, sus mieidia, qu'èi un rendetz-vos e après qu'èi d'acabar d'escriver lo discors qui <• J'ai mis le paquet ,,. Qu'ei çô qui declarava Fr. Mitterrand enço de Bernard Pivot sus France 2 en comentar l'acabament de la <• Bibliothèque Nationale de France » de Parîs. Ne hasèva pas besonh d'ac diser, qu'ac avèvam arremarcat puishque qu'averà calut 7,2 miliards de francs entà bastir e equipar aquera bibliotèca. Dab 1,3 miliards de francs de foncionament la << Bibliothèque Nationale de France " que costarà tot an l'equivalent d'un budget d'un departament de 300 000 poblans (l'equivalent deu budget deu departament deus Hauts-Pirenèus per exemple). Arrès ne pot pas contestar la necèra de conservar libes e revistas e de dar aus cercaires un utis de qualitat, mes ço qui ei contestable qu'ei la centralisacion de la causa. harà Fr. Mitterrand a Lorient, d'aci tres dias, lo 14. Que m'amuishè un pialôt de huelhas. Que'm portè a la gara. Lo 14 de març Fr. Mitterrand que dig6 que calè « enfin dar un estatut a las lengas regionaus ». • Bercy, 2,9 miliards. • Arca de la Defensa, 3,5 miliards. • Operà Bastille, 2,8 miliards. • Bibliotèca nacionau, 7,2 miliards. Sia un totau de 30 miliards de francs investits sus Paris. D. G. Citacions « Tot ço de dit dins aquestes documents m'engatja per los aver signats ». François Mitterrand . Letra a l'i. E. O. 8 d'abriu de 1981 pertocant a las perpausicions de lei deu Partit Socialista. << Qu'ei interessant de véder que dens la grana quantitat de moviments regionaus qui compta lo noste pais, quasi tots qu'aperèn a votar François Mitterrand au dusau torn de l'eleccion presidenciau e segur los tres quarts qu'ac hes6n au l"' torn ». Christian Laurrissergues cargat de las identitats regionaus au Partit Socialista en 1981. (La rose au poing, seteme de 1981). �La Setmana - BRETANHA Las escèlas bretonas, en dificultat desempuish dus ans, que deveràn pagar ua partida deus deutes sons. Lo sostien de la Region e deus departaments. L'Urssa( qu'acceptè de deishar las penalitats de retard sus las cotisas çô qui hè baishar los deutes de 2 milions de francs. Lo tise eth qu'acceptè d'abandonar lo 80 'X, de ço qui reclamava. Diwan que deu enqüèra 4,7 milions de francs. La Region e los quate departaments de Bretanha qu·an decidit de pagar los dus tèrçs deus deutes e Diwan que prenerà en carga lo darrèr tèrç. Que deverà sortir 350 000 F per an per un periôde de dètz ans. De cap ans vint ans ! Los responsables de Diwan que son plan ur6s d'aver reglat aqueth problèma qui emposonava J'activitat de las escôlas bretonas desempuish mei d'un an e miei. Subertot que s·aprèstan a saludar los vint ans de l'ensenhament en breton dab la creacion en 1977 de la prumèra Diwan. Mentavem tanbe11 que lo Tribunau de Kemper qu'escrivè en lo son rapôrt que: ,, l'interès de l'activitat de Diwan non pocleré estar contestat » e que disè mei luenh qu'aquera activitat ne's poderà perseguir shens : ,, un sostien important de l'Estat e de las collectivitats territoriaus bretonas "· Diwan: -1200 escolans - 120 salariats - classas prîmàrias -collégis - 1 licèu CATALO HA Eth parlament de Catalonha reclama, per unanimitat, ua solucion entà es independentistes. Toti es grops deth parlament catalan, Partit Popular comprès. votèn eth passat 27 d'abriu per demandar ar Estat espanhè>u ,, ua solucion " entàs independentistes encausadi, exilhadi o en prison. Eth Partit Popular votèc tanben per purmèr côp en favor d'ua tau resolucion, causa que permet6 d'aprovar era resolucion per unanimitat. Era proposicion a coma finalitat incorporar totes aquestes persones ara vita democratica. Cau brembà's qu'eths independen- - 1 PAÎS CATALAN Diwan poderà seguir las soas activitats. Lo tribunau de Kemper qu'a acceptat las perpausicions hèitas per los responsables de las escôlas bretonas Diwan qui desempuish 18 mes e riscavan la liquidacion judiciària dab cleutes qui èran de l'ordi de 9,5 mi lions de francs. Aqueths deutes que son d'abord constituits per cotisacions non pagadas aus URSSAF e per moneda devuda aus servicis fiscaus. - tistes catalans sigueron ctetingudi eth passat 1992 amb eth pretè>.1e dera seguretat en es jôcs olimpics. Es acusats denonciaren tortures per part dera 11 Guàrdia Civiu 11, que hasôn declaracions tostemps en catalan, i av6 enfrontaments verbaus entr e detingudi amb membres detl1 cos dera Guàrida Civiu ; arreconeishôn que lutan entar independéncia de Catalonha mès per mejans democratics e que n'an pas nada relacion amb era luta armada. Correspondéncia f'ERIUOI. MASIP « Ganhem lo futur lo crit deu pôble valencian per l'identitat » Lo dissable l"i de mai 160 000 personas de tot lo Pa[s valencian que participèn a ua istorica manifestacion en defensa de la !or identitat culturau. La manisfestacion qu'esto organisada peu ,, Bloc de Progrés Jaume 1 11 ent itat qu'aplega bèths grops qui tribalhan tà la lenga e lïdentitat catalanas (aperadas tanben valencianas) en Pais valencian. Las colors de la ,, senhera ,, (drapèu deus Paîs Catalans) qu'empHn las carrèras de Valéncia. Davant la manifestacion que' s podèva legir sus ua pancarta : " Guanyem el futur ,, . En la rnanifestacion qu'i participèn tanben famosas personalitats de la vita civiu e culturau. corn per exemple los rectors de las Universitats d'Alacant, Castello e Valéncia. La manisfestacion qu'èra encapçalada per dus cents cincanta musicians de " bandes ,, valencianas e tres cents « dolçainers ,,. Lo succès de la convocatôria que superèc tota prevision. Los assistents qu'arribavan de pertot deu Paîs valencian. Que calo organisar transports especiaus tà portar lo monde d'Alacant o Vinarè>s a Valéncia peu camin de hèr o per autobus. La manifestacion acabèc dab un castèth de huècs artificiaus, e culminèc dab lo ,, Cant de l'enyor ,, can tal per Lluis Llach e Marina Rossel!. Cadena umana per la lenga a Malhôrca A Malhôrca trenta mila personas que participèn a ua cadena umana per lo dia popular tà la cultura, identitat e lenga catalanas prè>pias de las Balearas organisada per l 'Ôbra Cu lturau Baleara . Lo pèble de Malhè>rca que visco ua jornada intensa que demostrèc l'estacament a la soa indentitat. Correspondéncia tERRIOI MASII' �~-- -.·-~ . -~- ---- ... La Setmana .. Viure al Pais » Lo dimenge de 12 ôras a 12 oras 45 « - El fil Vermell de Dani : Martina Camiada. - Indiana de Provença : Joan Francés Gueganno. - Projècte Academic Occitan IV : Joan Pèire Laval. - Poèta Païsan : David Grosclaude L'emissio n es realisada al centre de formacion dels regents de Calandreta a Capestanh e presentada per Maurici Andriu. Atencion : en rason d'un movement de grèva a F3, que·s poderé que l'emission c< Viure al pafs 11 tau corn ei prevista estosse cambiada e remplaçada per un programa mei leugèr. F3 Marselha « Vaqui » Lo dissabte a 13 ôras 30 a 14 ôras 10 Amb Miquèla Brameria. Lo programa precis es pas estat comunicat. Festival Audiovisual d'Aissa de Vinhana los 19, 20 e 21 de mai Diferentas culturas seràn aqui en Aissa per la seisena edicion del festivau per se far mai riches mu tu al ament e se far mièlhs conestre gràcia a la competicion de filmes ; de taulas redondas ; un espectacle amb la corala basca biez-bat », e la projeccion d'un filme de long metratge subre la problematica d'una cultur a minorisada. Tot aquo se farà al Centre Jacques-Prévert tota aquesta dimenjada a Aissa de Vinhana en Lemosin. •< solelh Cahiers de Tirant le Blanc Primièr nascut de la colleccion Racontes ij, Lo pè ranquet del solelh es una cronica familièra de las annadas quaranta en Arièja. Lo contaire entamena sa carrièra de regent , sus fons de propaganda de Vichy e de chantièrs de join es sa. Bona consciéncia ciels notables, proèsas d'una menina plena de vam, desparts al S.T.O., entradas dins l a clandestinitat, frairetat dels maquisards que vénon dels dos pams dels Pirenèus. Lo pè ranquet del solelh. Pèire Lagarda Edicions Ostal del libre, Colleccion << Racontes 1,, B. p. 602 15006 Orlhac Cedex 160 paginas 80 F (90 F francô). Lo primièr numèro d'aqueles quasèrns, redigit en francés e bailejat per Bernat Lesfargas, ven de sortir. Vesiadament presentat, sus papièr evôri e jos lampa verda d 'Arjomari. conten tres articles concernint lo famés roman escrit per Joanot MartoreJI e Martf Joan de Galba. Representan una primièra incitacion a legir aquel obratge fondamental non solament de la lit eratura c.:atalana mas tanben de la cultura europea. Cervantes disia d'el : u es ést e el mejor libr o del mundo 1,. Ôm pot s'abonar per 4 numèros per la soma de 90 F, lo prètz d'un sol numèro estant de 25 F, adreça : Edicions Federôp 24400 Glèisa Nuèva d'lssac. •< 7 RUGBI Finala Tolosa-Castras : on va eth jôc ? Que non vos condarai pas era partida : que l'avetz tots vista ! Qu'avia atraçat Castras eths sièus 16 punts ara pausa, que'n maJquèt 25 Tolosa en second temps. Mes sus eths 31 punts tolzans, un sol ensai, un cèp de pè tombat, e... 7 penalitats. Sèt côps que provoquèren era fauta eths omes de Ciganhà, sèt côps que causiren era fauta eths de Rui tà estremar eth dangèr, sèt côps qu'envièc eth balon entre eras tancas eth Cristôfa. Aquô que vôu d[ser tanplan que sèt côps un moviment fuc arrestat qu'auria podut tontinuar duscas darrèr era linha. Mes que sembla que i aja uei tostemps per ua equipa dominacla eth parat de hèr ua fauta tà estauviar punts e tanplan per ua equipa que domina de cercar era fauta meslèu qu'un improbable ensai. Que poiriam dîser uei, se eth pè deth Deylaud avia tremolat ? Que's pot de mes en mes jogar ath rugbf sense hèr passas ! Que I ajèc un ensai dab ua passa, eth aute sense passa. Quan vié tant mauaisit o tan inutil de passà's eth balon, que i a quicom que truca 1 Quant ôm enten a l'entrenaire de Tolosa, explicar que eth mes important en aqueris matches dera fin qu'ei era defensiva, ôm se pot demandar on va eth jèc. MIQUEU PUJOL XIII L BES Lo pè ranquet del 1 -- # TELEVISION EN OC , F3Sud --- Setmana decisiva De segur. se jogaràn las doas finalas de las esprovas francesas : lo Campionat aqueste dissabte 20 a Narbona, dins l'encastre de Super-Xlll, e la Copa Lord Derby lo dissabte 27 a Perpinhan. Aprèp l'eliminacion del darrièr representant occitan Lim6s (desfacha fàcia a Pià, dimenge passat a Albf, 34-26), una sofa aficha per aquelas doas partidas : Sant-Esteve-Pià. Los dos vilatges-banlègas de Perpinhan se disputaràn la supremacia. Mas lo devenir del XIII se jogarà a Vilanova-d'Ôlt dijous 25 amb la presentacion oficiala de la France Rugby League, una competicion amicala de rugbf a Vil e las explicas del Jaume Forés sus la concretisacion de l'esprôva que ramosarà aqueste estiu uèit côlhas que seràn desvelaclas. Qunes quinzistas faràn lo pas, quai pagarà, quala cadena de TV darrèr ? Sortirem del fosc ent r etengut dempuèi l 'anéncia del projècte en novembre passat. ALAN Roci 1 T. V Rugbi : senhalem que la serada tematica d'Arte del dimenge 21 de mai serà consacrada al rugbi. �-~- - - ---- - 8 • La Setmana EN BRAC Demografia Lo departament de Losèra es en creissença demografica pel primièr côp dempuèi cent ans. Segon l'lnsee entre 1990 e 1993 lo departament a ganhat 275 estatjants. Es una creissença pichonela, mas simboli~a. Losèra compta ara 73 100 abitants. Demora lo departarnent occitan mens poblat. En cent ans aviâ perdut la mitat de sa poblacion. L'inversion de la tendéncia es devuda a una arribada de joves de vint e cinc a !renta cinc ans que trabalhan dins lo sector ciels servicis. Emplec Lo caumatge en França qu'ei en regression desempuish 6 mes segon las chifras deu Ministèri deu Tribalh. Mes aquera baisha ne sembla pas plan repartida. Atau per çô qu'ei de las regions on:ilanas sol lo Lemosin coneish ua baisha qualificada de • sensibla )1, per Auvernha qu'ei qualificada de • leugèra •. Per l'Aquitània e Miejorn-Pirenèus qu'ei l'estabilitat mentre que Lengadoc e Provença coneis hen tostemps ua progression deu nombre de personas en cèrcas d'emplec. Qu'ei tan ben lo cas de la Corsa. Prima de las lengas plaça del Capitoli Tolosa 21 de mai EN BRAC Baiona gascona Caumatge encara Las organisacions deu baish Ador qu'an decidit de s'aplegar entà se har enténer miélher. Qu·an causit d'aperar lo navèlh organisme: • Ligam •. E que volen har préner responsabilitats, aus cand idats a las rnunicipalas. A l'interior de la region i a dispari- Qu'an establit un petit questionari à tats, atal los percentatges pôdon l'usatge de totas las listas qui se prevariar dels 6,4 %per Losèra ais 18,4 % sentan a la municipalas, en demandar per Eraut. aus gabidaires de préner posicion sus un detzenat de questions : un Ostau Autres departaments occitans, Gascon, subvencions calculadas sus mas de Provença. fan de concuréncia la populacion (com per l'Institut cula aquel departament : Boca de Rôse turau basco), oras de ràdio. de telè. 17,8 \\', e Var 16.8 'A,. rubricas deus los jornaus escriuts. un professor d'occitan estacat à l'Universitat de Baïona, sinhalisacion, eca... Es la Region Lengadoc-Rosselhon qui, segon !'INSEE, es primièra per lo nombre de sens-emplec. Lo nivèl del caumal ge es de 16,7 %. Son quatre del cent de mai que la rnejana francesa. Las questions e las responsas seràn publicadas dens los meclias. Mèfi... secada , Las condicions climaticas son dificilas. Avèm pas gaire d'aiga en resèrva. Lo risc es vertadièrament important " çô ditz lo comandant Beneditti del centre operacional departarnental incendis e secors (CODIS) d'Aude. Ja, al mes d'abrial. lo fôc es arrihat dins las garrigas d'Ardec.ha, d'Aude e del Rosselhon. Dins aquelas regions i a pas agut de pluèjas dempuèi lo mes d'octobre de 1994. Alara, dins lo mitan agricôla, an pàur de n'arribar a una secada coma la de 1976. An pa rticipat a la redacclon d'aqueste n' 1 M1quèu Grosclaude. Robèrt Lafont. J.- P. Laval , Ferriol Masip, Miquèu PUJOi, Cristlan Rapin, Alan Roch. Max Roqueta Estats generaus Los Estats generaus de la cultura bretona que's debanaràn a Kemper lo 27 de mai. Aqueths Estats Generaus qu'amassaràn representan ts associatius. politics e institucionaus. Los talhèrs permeteràn d'abordar tots los tèmas de la lenga au cinemà e au torisrne en passar per lo teatre, los jôcs tradicionaus e la poesia. lnformacions Conselh generau de Finistèrra : tel. 98 76 20 84. B. p, 86 - David Grosclaude Sus Per l'ensenhament en breton Una manifestacion per la defensa de l'ensenhament en breton dins los establiments publics es organisada lo 24 de mai a Rennes per liceans bretons. Amb lo sosten de l'Union dels ensehaires de breton e de I' associacion dels parents per l'ensenhament de la lenga bretona manifeslaràn per denonci ar la politica del Rectorat que suprimis ôras mentre que la demanda aumenta. Jocs Florals Se festejava ongan lo centen aniversari del res tabliment de la lenga d'Oc clins lo concors. Lo prèmi de prôsa es anat a Ramon Gogaud per un recuelh de novèlas • Tenguent tenguent ,,, Albert Peyrotel es tanben prerniat amb un recuelh de novèlas titolat ,, Miratge •. Premiat tanben lo D' Ensergueix per un tribalh de dialectologia sus l'Arièja. .loan-Pèire Cazalà, Frederic Alexandre. Joan Forièr, August Arrnengaud fan partida ciels laureats. Preïstoria Lo preïstorian carcassonés Joan Guillaine a prononciat son discors d'entrada al Collègi de França. aqueste divendres 12 de mai. La Setmana RESPONSABLE DE LA REDACCION Dempuèi 1984 numerosas regions d'Europa festejan las lengas • mens espandida •. Los occitanistas tolzans causiguèren de promocionar lor lenga en las festejant totas. Lo 21 de mai al c.apitôli, mai de trenta lengas se daissaràn descubrlr : un mirgalhadis de qualitat ambe animacions divèrsas (grèc. moderne, berbèr, chinés, esperanto...). Totas las associacions participairas adobaràn un estand cornun : un estand bèl. Dins la vesprada un r escontre excepcional entre Felix Castan, escrivan occitan e Henri Meschonnic, professor de lingüistica, agregat de letras e escrivan, de 16 a 17 ôras 30. Debat dab Calandreta, - classas bilingas, - Caireforc Naut Bernard, - Casai Catalan, - C.R.E.O .. - Collègi d'Occitania, - Esperanto Kultur Centro, - Conservatôri Occitan, Estèla d'Ôc, -1.E.O. Musica, - 1.E.O. Nauta-Garonna, -1.E.O. Jogl'Art, Mediterranea, - Radiô Occitania. Per tatas entresenhas telefône : 61 2:J 58 55, telecopia: 61 13 68 23. .. 64230 LESCAR Telefône: 59 68 66 79 Telecopia: 59 68 67 17 UA MAQUETA DE Crestian Lamaison C LAVI STA E SECRETARIAT IMPRIMARIA Set111anér occ,tan d'1nformacîon Pubhcat per la S. C. O. P - S. A R. L. VISTEDIT Las Campanhas 64150 SEUVALADA COVEDI. 2. av. des Marronniers 64000 PAU Director de la publicac,on : David Grosclaude Sandrina Micolon Abo a D D nts Que m'aboni per 1 an au prètz de 350 F. Que m'aboni per 6 mes au prètz de 200 F. Abonaments hôra Estat francés : C. E. E. 550 J7 - Autes pais 700 F. NOM e Petit nom Adreça Chècs a l'ordi de : VISTEDIT-la Setmana Adreça : VISTEDIT-la Setmana - B. p. 86 - 64230 LESCAR 1 � Revista Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier Type de périodique Premsa d’informacion generala = Presse d'information générale Région Administrative Languedoc-Roussillon Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource La Setmana. - Annada 01, n° 01, 18 de mai de 1995 Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. La Setmana. - Annada 01, n° 01, 18 de mai de 1995 Creator An entity primarily responsible for making the resource Grosclaude, David. Directeur de publication Publisher An entity responsible for making the resource available Vistedit (Lescar) Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1995-05 Date Issued Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource. 2019-06-14 FB License A legal document giving official permission to do something with the resource. Certains droits réservés Relation A related resource Vignette : https://occitanica.eu/files/original/1b187f51427e01b632cc6eb1a1f862e9.jpg http://www.sudoc.fr/040443965 Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. <a href="https://occitanica.eu/items/show/20909" target="_blank" rel="noopener">La Setmana</a> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 fasc. (8 p.) ; 30 cm Language A language of the resource fre Type The nature or genre of the resource Text publication en série imprimée Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 19.. Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://occitanica.eu/omeka/items/show/21348 CIRDOC_BJ03_1995-01 Subject The topic of the resource Périodiques occitans Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Rouquette, Max (1908-2005) Grosclaude, Michel (1926-2002) Lafont, Robert (1923-2009) Source A related resource from which the described resource is derived Mediatèca occitana, CIRDOC-Béziers, BJ 3 Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Numéro de revue Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Contributeur Le contributeur à Occitanica CIRDOC - Institut occitan de cultura Cultura occitana = Culture occitane Musica occitana = Musique occitane Occitanisme = occitanisme