http://occitanica.eu/files/original/09417c3695c8d85b31711e850022a7b6.jpg 9f5831ffa0cbd71f5fca0984b483ea33 http://occitanica.eu/files/original/963b32e4745c3d9ff212eb63ea921cc7.pdf 8d2bc241892720628c3d0d0de73f635a PDF Text Text �VIURE REV1STA OCCITANA TRIMESTRALA SOMARI Comitat de Redaccion : Numéro 28. F. GARDY, Secretari, « Chantebrise C, 135 Av. de Lodèva, 34 MontpelhièrC Membres G. ESTIU DE 1972. : BASALGAS, Paginas J.-P. BRENGUIER, J.-L. GUIN, LAFONT, J. LARZAC, R. PECOT, R. ROCHA, I. ROQUETA. ★ PATRIC SUS ★ : La cançon occitana. 4 COMITAT OCCITAN LO D'ESTUDIS E D'ACCION -'-g , 1 EDITORIAL ★ R. ... 13 ' Abonament un per 20 F. ah Sosten . . Estrangièr . . . . , . . CALENDAR1 ★ 30 F. per 22 F. F. (250 ptas) Lo numéro Estrangièr . . C.C.P. BR1NGUIER, G. Basalgas, J.-P. Brenguièr, Gardy, R. Lafònt e I. Ro- 30 queta 6 F. ,7 F. Cubèrta A ! : : PATRIC. \ 1566-54, Montpellier. Estampariá BARNIER, Nimes. Eo Gerent : Joan-Pau BRENGUIER, Los 8, genier. Los fascicles ja pareguts seràn 34 - de la Sala-l'Avesque, Montpelhièr. car. Tel. 72-89-76 a abonaments los que parton d'ara en s'abonan dins lo cors lai del 1er de mandats de l'an. �Editorial societat deDinsl'exagôn LAd'engrunament. Jo moloncontunha dels signesson que procès o maquauques uns son exemplaris : Thionville, lo Français » a Sant Brieuc, lo Larzac. A Thionville (cauma de las emplegadas de las « Nouvelles Galeries ») foguèt l'escac de las revindicacions ; a la jovenesa de las manifestairas cal ajustar l'abséncia, entre autra, d'una ten¬ sion, diguem regionala, capabla de sosténer aquel movement. A Sant Brieuc, en contra, las dificultats dels emple- nifestan « Joint Joint Français » son las de Bretanha tota e la l'opinion, sens benlèu o justificar totjorn, o sentiguèron coma tal. Mas es al Larzac que lo talh entre la societat « integrada » e un larg movement de consciéncia politica occitana es lo mai vesible : passatge d'una presa de posicion categoriala o sectoriala a una presa de posicion globala sens donar presa a « l'esquerrisme » ; luenh s'en gats del premsa « e espandisson los ressons, sai que pas estrangièrs ni mai a çô que los viticultors de Lengadôc Bas preparèsson una festacion lo jorn de la dels païsans del Larzac (14 de julh). Es que amb los viticultors, Cointat représenta de mai en mai lo perilh neo-capitalista europenc e tecnocratica ; mas la tecnica i es pas per res — que totas las aquesicions de mani- �1907 son vengudas que apareisson per vanas ; e çô mai i a de causidas politicas justificar los rapôrts de que son : força économies —. O comença de veire Mafre-Beaugé, président de la Lôtja d'Agricultura de la Région LengadôcRosselhon, e mai el, gròs proprietari del bòrd d'Erau, a s'acarar a Eurôpa a travers lo « Grand Deltà » (veire en Calendari lo rendut-còmpte de son entrevista amb YExpressMédit erronée). * * * La sola responsa, a se dessenhar, es lara. la violéneia popu- E lo govèrn, el, de desamorçar las revindicacions per afavorizar las mutacions economicas « necessàrias », evitar los conflictes socials, las liquidacions que posquèsson se faire d'aise, per dobrir la plaça als pòls financiers amagats jos los mots de « productivitat/rendabilitat/competitivitat », lucha contra de molins de vent s'es pas pausada en termes de « quai aprofiecharà de la productivitat ? situa la productivitat ? » ; balanç de » Lo sas e l'entrepresa « rosegat per » e « ont se sabèm qu'es pas de cercar al : se fa pas pus de benefici, tôt es l'autofinançament... govèrn a donc de parar al pus cochós de reformas der central, a : travèrs Regionalizacion, la prene en man l'O.R.T.F. seleccion de promesper renfortir lo po- dels : notables ; tornar liberalizacion al nivèl dels principis — tan abstraches que son pas pus fisables — e al nivèl administratiu, direccion plan centralizada fizada a un sol ôme a la mercé de l'executiu ; mas mai que mai resquilhament de tôt çô rendable dels servicis : publics vers lo l'O.R.T.F. al nivèl d'una tresena cadena publicitària. Es lo cas pel telefòn, per las autostradas e, d'un biais général, la mesa en sòm dels servicis productius del ministèri de l'Equipament ; l'Universitat es en passa de se faire manjar ; sai que deman serà la Regia dels Tabats que, privatizada, liquidarà atal una de sector 2 privât : ja es estât pensât per �nòstras productions agricòlas. La desfonccionarizacion se jol cobèrt de la competitivitat per rendabilizar : lo passatge es aisit, l'anar e venir dels nauts-fonccionaris entre sector public e sector privât, i a ja de temps que se practica... fa politics del poder an de manobrar per la borgesiá nacionala que i son electoralament apiejats dessús, del temps que, a longa tirada, investisson sus Eurôpa. A aquel nivèl, solas tenon lo còp las economias fòrtas (Estats Units e Alemanha) ; o môstra plan lo problèma del flotejar de las monedas ; çò resta es de « polsa als uelhs ». Sols los òmes rassegurar Mas l'oposicion politica practica tanben son desamor- çatge ; se ditz Programa Comun Partit Comunista - Partit Socialista ; mai qu'un programa de govèrn, ten una visada electoralista, que la fondamenta n'es la nacionalizacion, que limitada, es a dire estatizacion, çô que significa usurpacion del trabalhaire ; s'agis en contra de définir l'estatut de l'entrepresa nova, autogerada, coma proprietat d'un grop donat de trabalhaires, amb una responsabilitat encara una vertadièra que Es encara garantis dins pas en res una l'estatizacion... perspectiva electoralista que se plaça la cauma rituala del 7 de junh de la C.G.T., del temps que, sortits dels gropusculs, d'unes partits jògan la carta electoralista (la Liga Comunista), d'autres espetan (lo P.S.U.), d'autres encara demôran marginals, sens presa dirècta sus l'anar social. va èstre la posicion del moviment occitan ? Es demorar sus un purisme doctrinal, o ben jogarà sul jôc de las contradictions — e mai lo de las élections — per denonciar lo sistèma, e de coma foncciona per integrar las forças centrifugas ? Ont sont las urgéncias ? De coma va se manifestar la violéncia de las massas ? Sus quai projècte politic ? Quala que va « VIURE ». 3 �PATRIC « : La cançon tôt a faire, e occitana lèu, per un A gaire de temps encara, los problèmas culturals se practicament dins tôt son ample en çò conversa amb Marti, publicada dins lo numéro pausavan nòstre 21 de : una Viure, pas laissava de caire la cantaire dins la societat occitana e question de la plaça del dins lo movement occi- tanista. Sembla qu'a l'ora d'ara aquela question siá per èstre pausada clarament. Que se trache del teatre (veire l'article d'Ives Roqueta en Calendari), del cinemà o, coma aici, de la cançon, es vengut de primièra urgéncia de pas amagar las interrogacions vertadièras. Que lo cantaire, trôba dins coma una coma lo militant del teatre occitan, se situacion especialament malaisida : pòt pas, d'unes que i tar sus un a (e lor en fasèm pas reprovièr...) compaparelh d'estat que li assegura de qué viure dins lo quite moment que mena ponch de vista l'universitari una accion occitanista. qu'ensenha fin finala pagat per aquò ocupa un luòc l'occitan D'aquel e qu'es privilégiât. Patrie, primièr de totes los cantaires occitans, prononcièt la paraula de professionalisme coma una solucion possibla ; n'i a qu'an sul còp fòrabandida la solucion 4 : avèm còp » �qu'aquò voliá dire la fin de la cançon miL'afaire, en fach, es força mai complicat. Cresèm que pòt permetre d'anar pro luenh dins la compreneson de çò que se passa uèi en Occitània. La convèrsa que seguis ensaja d'entemenar lo camin. Es pas que lo primièr moment d'una reflexion ara per ara necessària. La discutida es estada animada per Gaston Basalgas , Joan Pau Brenguièr, Felip Gardy e Roland Pecot. aquesta, en disent litanta occitana. Los cantaires, lo teatre, sentissèm coma un inexisténcia practica d'una politica occitana, es a dire que nos demandam ara se lo movement politic occi¬ tan existís, e se òc, s'es capable de se prononciar sus lo Patric. manca, — una pot jogar per lo Front Cultural. Aquô l'ai força la débuta de l'annada, que cantèri força sovent. En rôtie que sentit a genièr, febrièr e marc, ai cantat quatre vint dos côps, cresi. Es a dire canti quasi cada sèr. Lo problèma es que l'an que ven serem encara très, e qu'avèm empachat, fin finala, per lo movement e per nosautres çô qu'avèm promés a la dé¬ buta, que nos anam trapar solets encara. Qu'anam venir de vedetas, e mai al sens occitan, — a la francesa —, cresi pas ; l'an que ven, l'estrangièr o me caldrà causir entre professor de letras a e que causissi la cançon. Per de que cantaire, vòli demorar ieu aici e preferi cantar que non pas ensenhar. Aquô vol dire que me traparai dins una situacion de professional que pot pas èstre la de Marti per de que a l'astre d'èsser institutor, e que pot faire las doas causas encara. Encara que diguèsse que o farà un an o mai, sabètz totes que ten pas dos e pas lo côp... me cal una gafau de trabalh per lo movement e que lo movement el me sosten. Se o fai pas, me trapi près dins las rets de çô que dison en angles lo show business ». Per te'n sortir, d'aquô, es impossible. L'an que ven, se preni aquela posicion, rantida del movement, per saupre que ieu « Aquô's mon problèma, que m'avètz parlât de ieu. 5 �Cresi qu'es mai qu'un problèma personal. Es problèma d'ensems del movement sai que. Es que seriá una question de madurason de l'ensems del movement — citan un pas oc¬ ? Patric. N'i — occitan passa a que professional, leu cresi qu es pas un dison, o sabi : « Se un cantaire es la fin de sa cançon militanta ». bon argument ; es pas tan simple qu'aquò. — Un cantaire Patric. professional, per tu, de qué vol dire ? Aquò vòl dire que me caldrà, ieu e ma femfaire viure de la cançon. Es a dire que de temps en temps me caldrà partir per exemple en Alemanha coma o devi faire, ont me farai pagar coma un professional, coma quauqu un d'intégrât completament al sistèma. Fins ara aquel problèma aici es pas jamai estât pausat. Puslèu es totjorn estât pausat per la negativa. — na, nos — Patric. Fin finala, ieu i a pas de causida : per pòdi faire es aquel. Se vòli m'arrestar, pòdi trabalhar a las Galeries I.afayettes coma o faguèri l'ivèrn passai. Cresi per exemple que Mans de Breish deu pas trabalhar al Crédit agricòl de Carcassona. Qu'avèm amb el lo potencial d'un cantaire que pòt faire lo meteis trabalh que ieu, que Marti, que Daumàs ; Marti diguèt, qu'a partir d'ara, anava cantar un mes e s'arrestar très ; i a un problèma ; es pas una solucion fûiala. Marti, li agrada de faire l'institutor ; Mans de Breish, de segur que li agrada pas de faire Vemplegat al Crédit Agricòl ; es al movement de pausar son problèma. la una diferéncia, benlèu, entre cantaire professio¬ nal, e viure de la cançon occitana. S'as l'escasença de cantar davant un Congrès de vièlhas barbas que pagan força, e après un grop o una municipalitat sens argent que te demandan de venir, as la possibilitat d'adobar las causas. — per viure aici, lo sol trabalh que — Patric. de dermatologia compreniân der Amb Marti avèm — a Tolosa pas ren ; cantar très o quatre ; mas cantat davant lo Congres i aviá mai que mai d'angles que avèm agut d'argent pro per po- còps dins lo mes a gratis... �Adoncas siás cogit de faire de dises qu'an lo biais professional. Se poiriá baissar lo prètz del dise en fasent una pocheta en serigrafia, mas lo public, escanat per la distribucion digam capitalista, el, vol de fotografias. Lo segond dise de Marti que l'avèm pensât mens bon que lo primièr es partit força mai lèu per de que i aviá una polida fotô sus la pocheta ! — — passar mum Cal aver lo minimum tecnic indispensable per faire çò qu'òm vòl faire passar, e non pas aver lo maxi¬ tecnic per faire passar qué que siá ! Patric. dins la pròva gents una cresi ; refusi clar, es de passar amb Ventadorn, avèm facha pausar lo problèma de l'ostal de devi demorar sus Ventadorn. causa francés que se pot ara dises occitan — la — ostal de dises un que que ; Es lo mot professionalisme que geina, que per las aquô retrai immediatament lo biais francés. cantaire coma Lafònt Lafònt dépend de Guichard, ieu dependi de Duhamel ; Lafônt es dins lo sistèma professional de l'ensenhament ; serai dins lo sistèma professional de la cançon, es a dire que las gents saupràn clarament que la cançon me fa viure la femna e ieu e l'enfant se n'ai un. Caldrà pensar a aquô cada fes que cantarai. Patric. es professor — Ieu vòli dire que siâi ; Puèi per ieu, es una idèa la Daumàs, ieu, siâm pas pus « nova prene — cançon » deu nàisser la seguida. Fin finala i a doas que me ven coma a nova cançon » ara, amb de joves possibilitats : aquô, Marti, occitana ; la que devon siá dintrar dins lo amb imprésario... ; e puèi i a lo segond biais, coma aquela tropa militanta de teatre en Itàlia, la de Dario Fo, cresi, que viu amb un malhum un pauc parallèl qu'an fargat amb d'associacions d'espectators, una mena de cooperativa al nivèl del païs, e aquô li permet de viure. malhum oficial, Patric. — ni lo movement Cal faire una diferéneia, pasmens. Cresi que nimai Occitània son pas madurs per faire aquô. Un jorn sai que serà possible, mas ara ...Las doas pos7 �sibilitats que disètz se pòdon pas Cal anar d'un costat e de Vautre. Lo problèma d'urgéncia es destriar sistematicament. d'aver de joves cantaires. Lo problèma es de metre en plaça un organisme pocapable d'assegurar lo trabalh cultural amb totes : — litic cantaires, teatre, cinemà... Patric. Oc, aquò régla pas tôt encara ; un or¬ aquò pot pas se cargar de fabricar de cantai¬ res, per exemple. Cal un Front Cultural per discutir dels problèmas : de paraulas, de musicas, de rapòrts amb lo public... ganisme E per sautres — lisme — mas coma faire aquel trabalh cal primièr qu aguèssem no- autonomia de vida. una S'aviás pas tu pausat lo problèma del « professiona- occitan, se seriá sai que pausat per lo biais del ciné¬ ma, que aqui se pòt pas defugir. Quand as lo material necessari, caldriá pas que lo fach d'aver aquel material aguèsse » consequéncia sus la produccion del film. E lo problèma d'un biais parièr per tôt lo demai de la produc¬ cion culturala occitana, la cançon compresa. En partir del moment que pòdes viure d'ela, lo problèma es de pas faire una cançon de « professional » per de que vives de la una se pausa cançon. — — la una question de demanda del public tanben ! Se lo cantaire cantarà aquò. I de a un Patric. se régla sus Mireille Mathieu ! çò problèma d'equilibri — Bon ! mas i a demanda lo public, enveja de faire trobar. que Tu as a l'autre pas costat de l'afaire ; las gents demandan d'autras causas ; mas aqui demandan que lo cantaire que ven siâ tecnicament semblant als autres ; i doas ans, la demanda èra una d'occitanistas ; aquò's acabat e a pas gaire de cançons. 8 cantar davant vos demanda tan que occitanista per melhor ; m'intéressa coneissètz totas mas �Cantar teressa que passar dins lo teatre amb campanha de premsa... passar Lo — aviá cent cinquanta gauchistas m'indavant la vila, e mai me calguèsse Rodés per sus mens primièr eòp trenta que militants dins cantères una a pèça Rodés, i escura ; a très ans, i degun èra al devèm pas pus de cançon clandestina que Quand Marti venguèt a Rodés l'an passât, lo faguèrem venir dins la sala de la Comuna, qu'es aqui que se fan totes los espectacles ; èra plena a se rompre. Avèm fachs de papièrs dins la premsa, avèm distribuas de tracts, çô qu'empacha pas que las gents venguèron pas per de que i aviá d'articles e tôt aquò ; e lo débat que i aguèt a la fin foguèt força bon sus lo plan politic. corrent faire : es lo tip ara. Patric. Oc, — mas lo tipe la Facultat, i pot anar per de va al cors d'occitan a Voccitanisme li agrada, i que que de ponchs a l'examen, i pòt anar per de certificat dins sa licencia ; ne va parier, e mai, per la cançon : lo tipe i pòt anar per que que conois la causa, i pot anar per de que legis dins « Midi Libre » que lo cantaire canta plan e qu'a fach très dises, i pòt anar per passar la vesprada... ne cal tenir compte. Lo limit entre la tecnica al servici de çô que volèm faire e lo contrari, aquò se vei sus plaça. pòt anar per aver que li manca un — Patric. manité cantar — i cal davant. vau cantar a la Fête de l'Hu¬ cinc cents mila personas, i cal En setembre anar ; ; i a jamai saupre coma sera recebuda una dison : « Aquela cançon, es tarribla », ieu la cantavi per de que me mancava una cançon... E i a tanbèn lo problèma de la musica, qu'aquò's gaire estât estudiat fins ara ; n'i a qu'un, qu'es mòrt, que se ditz Patric. cançon ; n'i — Se pòt a que me de trabalhar sus musica reaccionàrevolucionària... Ieu cresi que i a aqui un tra- Adorno, qu'a acomençat ria e musica balh de faire per lo Front Cultural. Los del teatre, de la 9 �cançon, très mes del cinemà que per parlar. Aquò o se pòdon veire per fasèm. leu vau al mens un còp Carrièra, vesi Daumàs... exemple cada per mes veire lo Teatre de la Lo trabalh — l'abstrach ; es una Patric. idéologie, aici, se pot pas faire question de dinamica, sus plaça. dins Oc. Me soi copat lo det, ai comprés après aquela cançon, que las gents se'n trufavan completament. Ara la canti pas pus. Quand ai fach la Cançon del Larzac, qu'èra facha per un acamp del mes de mai de l'an passât, l'aviâi facha la velha per de dire : la cantarai aqueste jorn, e puèi la meti pas dins mon repertôri. E cada sèr que canti, aquela cançon, la cal cantar. E mai s'es marrida, per de que al ponch de vista de la musica, es una musica de slow, coma s'èra d'Halliday o de Claude François... I a quicòm que passa per de que s'apèla la Cançon del Larzac e parla d'un problèma. un an E — que me me caliâ la cal pas cantar metre lo 33 deu sortir. M'emSoi un tipe que me una musica. Ai fach una cançon per dos mots : cal demorar. Era força important de dire aquò a la fin d'una cançon. Se fas l'analisi de la cançon, i traparàs de causas reaccionàrias... — sus qu'a ieu m'agrada regali de trabalhar masca, la de vista una cançon politic, benlèu, pas, torns que aquela cançon. èstre criticada d'un ponch qu'a un moment donat es que pot mas eficaça. Patric. Es çò que se ditz una cançon d'intervencion. Coma ieu faguèri Fai ta mala quand anèri a Olargas, ont venián de barrar la linha de camin de fèrre. — Es lo sèr que te — davant na, 10 très minutas abans de cantar que sentiràs çò cal cantar La Cançon del Larzac, quand l'as cantada a Rodés public de militants, per lo centenari de la Comu- un passèt pas. o non. �Patric. Remembra-te — : es quauqu'un que me la demandèt. — Al contra, davant los païsans de Larzac, passèt força ben. Patric. Es dins lo trabalh — que veses las causas. E qu'un cantaire jorn a faire de Mireille Mathieu. Cresi qu'es impossible. t'enganas. De segur qu'òm pòl pas pensar qu'es occitan coma nosautres arribèsse un cançons coma — Patric. situacion Quand Occitània se sentira un pais, quand la que i aguèsse de cantaires per faire comerciala en occitan, aquò se farà de segur ! — sera de la cançon — simple qu'aquò. Pas per tu. Mas... Es benlèu pas tan madura, Ara avèm una recuperacion del folclôre occitan per de cantaires franchimands ! Patric. — — Mireille Mathieu a una cançon en Pensi mai que Patric. mai a aquela cançon sus ...d'Enrico Macias. Oc, coma — òc... Auvernha... recuperacion, musica de borrèia, la transformât en musica modèrna : çò d'alhors que nosautres volèm faire, coma o faguèt Alan Stivell en Bretanha. E sus aquò te ditz vòli dire ! Prenguèt una de conariás monumentalas... Aquí deu i aver una posicion del movement, que aquò. Ieu, cada sèr, ne'n parli. Mas sufis pas denonciar — parlar, benlèu Caldriá dins aquela deu ! amira, de Gogaud ? Patric. Ieu pensi — causida nòva de — A sortit e es libre, que un fargat borgés. a una de l'autre ; e puèi te sortis aquel de trobadors. Auriá pogut cantar en ôc ; e d'un costat dise de cançons coneissèm, sus los « poëmas qu'es important ; e mai poguèsse politics dels trobadors », èstre criticat qu'es d'oportunisme, mas es una aquò qu'es intéressant. Gogaud, o musica falsament d'epôca... Es d'estetisme 11 �Patric. Primièr Gogaud fa pas çò que vòl amb son arribat en cò d'un ostal de dises : fasiái un 33 torns, dotze cançons, uèch en franchimand, quatre en òc amb censura per aquestas... Siâs pas liure. Caldriá veire Gogaud. Per saupre. Es dificil puèi de rendre compte de la musica dels trobadors. Es important per ieu de faire una autra musica dessus sas paraulas. Podèm pas parlar d'aquel problèma de tecnica nosautres que siâm pas de tecnicians... Lo problèma es de saber ont ne editor ; — sabètz çò que nos es vòl venir. Per ieu, de tôt biais, Qu'el pòt decidir sol çò çò que va important, aquò's Macias... faire. Gogaud, non. Se volètz, ieu pensi que séria urgent que lo movement occitan, s'existís sús, sabi pas s'es capable de o faire, — ieu, aqui desprenguèsse sas responsabilitats. e —, Faguèri dire aquà 5 de junh — Aquò's Patric. que se — discutit estât N'i — Patric volid a que passar e Patric. amb los « Lucha occitana mena de o mes en » lo plaça. m'an dich que foguèt mal professional, enfin... La Comission Culturala contunhar per aver una agut de criticas, es per pausat tan clar coma facha. per l'acamp de a Tolosa. a a pas acabat son près : trabalh, deu de rapòrt per octobre. Se i lo problèma fasèm uèi. I aguèt que es pas pas a estât d'analisi L'important es que lo movement politic, qu'a, s'entrevèsse d'organizar de causas — contactes lo teatre, la cançon... Podèm trobar un modèl dins çò que foguèt fach en Bretanha quand lo Teatre de la Carrièra i anèt faire una — virada. Patric. — — Avèm Patric. Ieu tanben i anère, l'an passât. tôt — a aprene Avèm tôt a D'acòrdi. !... faire, e lèu, per un càp. (Montpelhièr, lo 29 de julh de 1972). 12 �Sus lo comitat occitan d'estudis A QUEL pichòt d'Estudis dètz ans, d'action e dorsièr d'Accion, consagrat al Comitat Occitan marquèt, pendent mai de lo despertar de la consciéncia occitana tal coma la e que a pas per tòca d'instaurar una organisme ara defuntat, ni mai d'èstre òbra d'istorian. Per aquela darrièra causa, que la cresèm força importanta per comprene los problèmas actuals, remandam mai que pus als estudis preciôs de Miquèl Roqueta pareguts dins Viure (n° 17, Dètz ans d'occitanisme politic) e dins lo Petit Livre de l'Occitanie (capítol III, 2, segonda edicion, Maspéro, ed. 1972). podèm veire mena de Las 1. — « a l'ora d'ara, culte paginas donar a » per un que seguisson voldrián, plan modestament conóisser als occitanistas totes ara : al trabalh faguèt dins lo quadre d'aquel organisme. Organisme que, e mai faguèsse partida de la proto-istôria del movement occitan d'ara, a jogat son rôtie istoric e es sai que anat lo mai luônh que se podiá compte tengut de las costrenchas divèrsas qu'en- una idèa de çò que se decavan 2. — son accion ; aportar una contribucion a l'elaboracion d'objectius intermediaris per una transformacion sociala, e d'elements benlèu per l'estudi de las possibilitats de crear 13 �d'estructuras transitòrias. Totas causas que semblan iraportantas ara per ara dins lo movement occitan : se'n tròba, a nòstre vejaire, d'exemples bons dins lo quasèrn especial de la revista Que faire ? sus « colo¬ nialisme intérieur mai amb programme premièr de las minorités nationales » mai que perpausicions de Sylvain Daniel, Un- pour numéro et rOccitanie, e dins l'éditorial del del iornal de Lucha Occitana (mai 1972). * * * * ELEMENTS PER UNA CRONOLOGIA. Mai qu'una tièra detalhada de las activitats del C.O.E.A., voldriàm aici ensajar en quauques ponchs que nos pareisson importants de botar en relèu un cèrt nombre de « moments » que constituïsson aitant de « lindaus » dins lo faire abans de l'organisme. Lo C.O.E.A. es una part de çò que se poiriá sonar la pojada d'un projècte politic occitan. Al moment que nais, pareis just de dire qu'es la résulta de forças desempuèi de temps a l'ôbra, forças subran mesas al jorn mercé d'esdeveniments excepcionals. Tre las annadas 1950, al dintre de l'I.E.O. (que lo C.O.E.A. prenguèt vam dins l'ambient de l'Institut d'Estudis Occitans) Vidèa regionala fosca que fosca, fa son camin. Basta per exemple de se reportar als estudis de Caries Pèire Bru o als estudis publicats a son entorn dins la revista Annales de l'Institut d'Etudes Occi¬ tanes. Devèrs 1958, après un long période d'amadurament, la guèrra d'Argèria menèt los esperits a pensar d'un biais pro nôu los problèmas que se pausavan a la cultura occitana, e mai que mai lo problèma de las « nacionalitats ». Pauc cha pauc, d'aquel biais, acomença de s'impausar los problèmas que se pausan a l'occitanisme son primièr de problèmas d'ordre économie e politic. Aquô menarà a la publicacion de Ethnisme, Vers un nationalisme a l'idèa que 14 �humaniste, per F. Fontan (brocadura estampada lo 21-121961). Aquel obratge serà la biblia del Partit Nacionalista Occitan. Al dintre de l'I.E.O., de corrents que van dins lo sens pregonda de las questions e de las responsabilitats de l'organisme s'alargan. N'es testimoniatge, entre autras lo numéro doble de la revista de causas, l'organisme, Oc, publicat en abriu-setembre de 1961 jos lo titol de Cultura d'òc, cultura amenaçada. Aquel fascicle cabis quatre estudis d'eime pro desparièr mas que pausan clar, per l'epòca, las condicions necessàrias per un endeved'una reevaluacion nir occitan. Robèrt Mesuret (Sèm pas de Turcs) fa la tièra amontairadas per los istorians dels arts a prepaus dels païs occitans ; Caries Camprós s'ensaja desboca indefugiblament sus a mostrar consi l'occitanisme d'interrogacions de caractèr politic ; Pèire Lagarda fa un tablèu força negre del despartiment d'Arièja (Los pelsràges d'Arièja) pauc a cha pauc voidat de sos estatjants e de sas ressôrças e destinât a venir un pargue per toristas en cèrca de pintorèsc... Enfin Aimât Serra (Problèma économie ?) prepausa un cèrt nombre de critèris d'analisi istorics e economicò-socials de la situacion occitana que seràn desenvolopats puèi dins lo trabalh del C.O.E.A. (cf. 1, Docu¬ de las messòrgas totas ments). aqueles ornes que se recampan al torn del C.O.E.A., forma al moment de la cauma granda de Decazeville (La Sala), de décembre de 1961 a febrièr de 1962 ; un manifèst es publicat a aquela escasença, ont la paraula de Son que pren colonialisme interior En 1962 son es emplegada per lo primièr còp. publicats de Principes (que son décembre de 1966 e genièr de tièra de Bulletins d'informations roneotats editats méro en espelis lo 15 de genièr de 1969) tornarmai e tota una (lo primièr nu¬ 1963). Aqueles Principes son destinais a èstre largament discul'opinion publica ; difusats d'en pertot, comentats dins de revistas coma la revista bretona Ar Falz (que publicarà sovent de tèxts del C.O.E.A.) contribuïsson a congrear tits dins 15 �un vertadièr d'opinion movement per un régionalisme soci alista. Aquò, d'alhors, empacha pas que lo solet parlamentari respondre a la sonada del C.O.E.A. sus aquel subjècte es lo députât M.R.P. del despartiment d'Erau, Pau CosteFloret ; aquò lo menarà a despausar sus lo burèu de l'Assemblada nacionala un projècte de lei que se laissa perfièchament définir per son article dos : « Les régions et les pays s'administrent librement par des assemblées régionales et des conseils de pays élus au suffrage universel. Le Com¬ missaire de la République, dans la région, le sous-Préfet, dans le pays, ont la charge des intérêts nationaux, du contrôle administratif et du respect des lois. » (10 d'octobre de 1963). a * * * Lo C.O.E.A., refusent, mai d'un còp, tota causida », perseguis son trabalh al dedins de la senèstra francesa (sens per aquò laissar de caire l'accion occitana propriament dicha). Aquò esplica entre autras causas qu'es « nacionalista un dels membres fondators de la Convention des Institutions Républicaines de F. Mitterrand, e que pren part, sens illusions, a la campanha electorala de 1965, ont ensaja de faire passar sas idèas màgers. Mas quita la Convencion, en partir del moment qu'aquesta, dins lo quadre de la Fédération de la Gauche fa lo jòc dels notables dichs socialistas en plaça o n'ajuda d'autres a s'establir (coma a Besièrs amb Brousse). En julh de 1967, dins lo quadre d'un estagi de forma- cion occitanista a Ardoana (Erau), la rompedura es aprovada per l'Assemblada Generala del Comitat que, d'un autre costat, refusa tota espécia de collaboracion amb lo Centre Democrata de Lecanuet. Lo C.O.E.A., analisi de la mai per çô que tòca lo Mercat Comun, que permet a la presa de consciéncia occitana de s'amadurar. L'agricultura occitana après aquô, situacon occitana, francesa 16 e prepausa una europenca, mai que �un grand interés per las analisis del C.O.E.A. ; aquel movement se concretiza per la publicacion dins la revista Paysans (n° 68) d'un important article del C.O.E.A. : Pour sauver les agriculteurs français, une politique de la promotion régionale. mostrèt lèu partir de mai de 1968, de Comitats d'Accion Occi¬ en carga las tèmas delargats per lo C.O.E.A., amb una practica diferenta. A tans mas prenon * ★ * * QUAUQUAS QUESTIONS. Per comprene melhor lo rôtie del C.O.E.A., seriá de mestièr de s'interrogar primièr sus sas dècas, o, mai exactament,sus los tancatges socio-economics que dins el èran coma los rebats d'una situacion globala occitana. segur Aquô's sotalinhar sistèma a limitarem a dins lo del C.O.E.A., linhas de rompedura que, amb un trabalh de faire. Per uèi, se la lèsta quauquas linhas de rompedura politic lo temps, cambièron de demorar présentas semblan interrogacions cèrtas sas endrechièras, mas dins las contèstas e las actualas. n'i a una que l'avèm laissada de costat, tôca als problèmas pausats per lo nacionalisme. qu'es essenciala, e que sens ela, se pot pas com¬ prene çô que foguèt lo C.O.E.A.. Mas cresèm tanben que per èstre tractats condrechament, aqueles problèmas deman¬ dait qu'ôm s'acara amb eles en fàcia, causa que lo C.O.E.A., tôt bèl just, capitèt pas jamai de faire, e mai o aguèsse temptat mai d'un côp. Demèst d'ela, la que Pensam qu'avèm causits de tornar publicar coma son puslèu de tèxt « practics », que vôlon retipar la realitat occitana del temps que foguèron escrichs e ne traire de principis d'accion a cort e mejan Los « très documents tèxts », adonc, tèrme. 17 �Dintran pas de plan pè dins los problèmas de fons, mas problèmas aquestes i apareisson en pregondor. Per en delà un cèrt envielhiment dels biais de parlar — que nota tanben, o cal pas amagar, un cèrt despassament, pas que normal, de l'analisi se i pòt encara trobar un movement de recèrca e de preneson de las causas occitanas que serva uèi d'interés. Lo primièr d'aqueles tèxts, un ensag de delimitacion de las « régions occitanas » pòt semblar plan aluenchat de las preocupacions nôstras a l'ora d'ara ; dona pasmens los elements principals d'un problèma que, se se pausa pas directament ara, deuriá pas mancar de tornar dins actualitat. Lo segond tèxt a per objècte la proprietat regionala, que foguèt un dels moment benlèu mai intéres¬ sant de la pensada politico-economica del C.O.E.A.. Desempuèi que foguèt escrich, los estudis e tanben las esperiéncias — tocant l'autogestion an fach de progés. Mas sas preocupacions demòran actualas. Lo tresen tèxt, enfin, mai anecdotic benlèu, permet d'esclairar l'orientament del C.O.E.A. dins un période donat. los — — ★ 18 �Documents i — — LAS REGIONS OCCITANAS régions es la tôca de tota investigacion geografica, bord que demanda lo regropament de caduna de sas donadas fisicas, economicas e umanas, lo delimitacion La de las jòc finàs de sas interdependèncias, l'esperit de sistèma qu'es lo pròpri del geograf. Es donc malaisida e rarament estudiada dins sa complexitat viva. Risca mai que mai d'èstre prematurada, adonc inexacta, dins l'estat actual de nôstras se l'endotam pas que d'un contengut estatic. coneissenças Que per nosautres, una région es ret de relacions umanas essencialament dina- pòt restrénher alargar, que pòt èstre estimulada o contrarotlada mas que se quita rarament crear per una volontat exteriora. Nòstra recèrca tend a restituïr dins lo drech aquela dimension umana que s'inscriu dins los fâches. mica : es una que se o /. LO DESPARTIMENT — De qué nos es prepausat ? : plan servit l'esperit de cen¬ modificat los corrents d escambi personas. Basta d'arrestar sos regards sus La division administrativa a tralisme mas dels bens e a pas en res de las 19 �Provença 2 despartiments solets sus 6 son (pas sotmés a d'atraccions exterioras destorbadissas), Aups nauts et Aups maritims, e que tots deurián patir de modificacions de traçats. De mai la direccion d'aqueles corrents es la meteissa, a quauques detalhs près, que los de l'Ancian Régime (franc evidentament per Aups per constatar que omogèns Maritims). Lo despartiment bla de définir LA una REGION NATURALA La circonscripcion estatica incapa- es una région. : geografia regionala francesa s'azarda pas que força fòra l'encastre de basi qu'impausa la natura fisica rarament e encara se se distàncias amb pren sas réduis lo mai sovent a una un « relacion de déterminisme causa » que efècte. La a França del Miegjorn i es concebuda coma la juxtaposicion d'ensems grandaràs que l'unitat primièra es per la màger part — Massis Central, Pirenèus, Aups, Bacin Aquitan, Gorga rodanenca estructurala e morfologica, e climatica per un autre : la Région miègterranenca. Es plan conogut que las relacions umanas encamban las régions naturalas, mas es en van que s'interròga los libres escolars sus aquel sicut. La région naturala es tanben una definicion formala. — LA REGION-PROGRAMA : Ensaja de rendre mai o mens compte d'aquela pluralitat de formas convergentas dins la vida economica, per simicomplementaritat (Miegjorn-Pirenèus, Lengadòc) o per atraccion d'una metropòli (Aquitània, Rose-Aups). Tôt côp capita de tornar trobar una entitat mai composita, a litud o l'encôp economica, per umana, Auvèrnha, Lemosin istorica bons per sarrar nòstra definicion lo filigrana de la division los se culturala Seriá se a e a per un : n'es atal biais dels i tornava pas despartimentala problèmas la periferia l'Estat centralizaire. 20 e Provença. e que trobar rend aïssable tôca de servir encara mai �II- per A. - B. - Una de Nòstra delimitacion serà — guidada doas constatations fondamentalas : natura L'autra de geografica natura ; istorica, totas doas cargadas d'un po- tencial moderne. A. La França del miegjorn aparten a la França dels geografs : ofris un relèu força contrastât e retalhat mas plan articulât ; dins aquel sens s'opausa rigorosament a la França del Nord. - aupenca La d'ara, consequència, d'aquela ja e amplificada a l'ora lo contrast violent entre las anciana, estructura es montanhôlas, servas umanas a passât temps, se com¬ portant ara coma pôles de repulsion per l'activitat umana e las planas, de tèrras e comunicacions aisidas que constituisson de vertadièrs axis d'atraccion que la carastèla demòra Vaxi vital occitan : Bordèu-Niça compausat de dos trôç : la val de Garòna a Ponant, lo trepador miegterranenc a maças Levant. lèsta Aquela configuracion generala permet de dessenhar a la très unitats regionalas : — — — lo môle central, la gòrga aquitana, l'arc miegterranenc. Aquela situacion a sèmpre recercat son equilibri dins lo rapôrt de complementaritat que sonarem de « tombada » entre « l'autura » e la « baissa » : païs naut e bas — aquelas doas nocions estent relativas e que dirigis la vida tota de relacions en païs d'Oc : desplaçament per afaires e circulacion de merças, migracions temporàrias e definitivas, qu'explican gaireben totjorn la formacion de la populacion del — 21 �païs bas. Ven impossible de separar lo front pirenenc de son piemont aquitan o de la plana rosselhonesa, lo borrelet miegjornal del Massis Central del Lengadoc bas, las Cevenas de Rose bas, l'Ardecha de Gard e de Droma, Aups del Sud de Provenea bassa... Lo païs nissart es, d'aquela amira, tipic. Lo rapòrt de tombada » se susimpausa sovent a la ponch de la neutralizar. Es lo cas per l'axi rodanenc qu'es pas qu'una expression geografica mas pas una realitat umana, qu'es de mai exoreïca per lo miegjorn : facilita l'exportacion dels capitals e dels òmes d'un latz ,1a colonizacion interiora d'un autre. Es significatiu que las divisions administrativas agan considérât Rose coma una frontièra, tôt restituïr una unitat artificiala a son cors e brisar a l'encòp lo rapòrt de tombada entre los dogans de la val e lo centre (Gard e Vauclusa, Droma e Ardecha, per exemple) e l'extension zonala de la région miegterranenca. Aquela tendéncia naturala dirigis lo raionament de las vilas grandas occitanas de mercés lo mejan de vilas relais coma Nimes, Alés, Florac. Conven parierament de o pas entrepachar per de divisions administrativas teoricas e estrechas, de li pas permetre d'absorbar la substància del rèirepaïs. Aquela regularizacion dels rapôrts regionals es l'ob¬ jecte d'una administracion vertadièrament moderna. « circulacion axiala al B. Païs de vièlha civilizacicn urbana, lo Miegjorn es plan armat per reagir a d'imperatius de renfortiment de l'activitat urbana e de reanimacion del campestre. La relacion de dependència vila-campestre i es tradicionala, a créât - una dimension e una ierarquizacion de las vilas que li son pròprias. Se d'unes s'aganisson uèi, coma Carcassona, es que se son consacrada solament a de fonccions terciàrias. Aquelas vilas forman encara amb sa tombada, lo Païs que a tôt còp l'aspècte de l'ancian « pagus » e que représenta plan la cellula de basi de la vida regionala, sovent copada per los limits despartimentals (per exemple Ais, Avinhon, Besièrs, Monteleimar, Gap...). Aquela circonscripcion plan variabla en espandida e en populacion deu recèbre una armadura administrativa. 22 �C. Una definicion moderna de las - nosautres, téner compte régions deu, segon de très imperatius d'estil doctrinal : 1°) A l'edat de l'electricitat, del petròli e de l'energia nucleara, tôt desplaçament de populacion fòra de son natural orizont gratis, perilhós e criminal. Matèrias primièras, energeticas e mejans de transport se refusan pas es ressorças de région. Lo trabalh pòt d'ara en lai anar devers tend a una occupacion generala de l'espaci per los mejans de produccion. En Occitània tota preocupacion d'amainatjament régional deu tendre a diminuïr las disparitats regionalas. pus a ges l'òme. Lo progrès sota-equipadas o en baissa economica despart de régions que asseguran son complément natural : s'agiriá d'una vertadièra presa en carga de las régions pauras per las régions ricas. Dins lo 2°) Las régions devon èstre revitalizadas al miegjorn cada païs Mas sable. la a sa carga que se ne division deu sentir despartimentala permet respon¬ pas aquel renovèl. 3°) Las régions grandas devon recercar sas dimensions Devon acampar de 4 a 5 mil¬ lions d'abitants amor d'equilibrar los « landers » alemands, las régions italianas... contrarotlar las grandas vias de passatge, assegurar las fonccions « internacionalas », coma es lo cas per las rocadas miegterranencas e aquitanas... e.c.a. e son orientacion europenca. Un regropament chas es necessari de las regions-programas trop restren- . III. — Prepausam ja existis e del Païs tal qu'es precedentament, la granda région d'accion a nòstres trabalhs. Aquela seriá vertadiera personalitat morala, de proprie- En mai de la Comuna que estât a coma la lèsta définit encastre endotada d'una tats et d'institucions. Très grandas régions se partirián França del Sud : 1°) La région Miegterrana que regropariá las doas igamies » d'ara « Provença-Côsta d'Azur » et « LengadòcRosselhon ». A l'exclusion de Còrsa que deu constituïr una « 23 �région autonòma de l'ancian arrondiment de CastelnauAquitània. L'arrondiment de NionsMonteleimar dins la Droma e L'Argentièra-Aubenas dins l'Ardècha se deurián ajónher a la région Miegterrana. 2°) La région Aquitània recampant las doas « igamies » Miegjorn-Pirenèus » e « Aquitània » amb rectificacion del traçat dins los despartiments de Dordonha e Avairon. 3°) Una region-programa d'accion especiala a la carga de las doas precedentas espandida sus las circonscripcions actualas « Auvèrnha » e « Lemosin » que se pòdon pas res¬ tacar a de régions perifericas, de paur d'eseanament. A las zonas atractivas qu'existisson : conurbacion de la Riviera, région marselhesa (Marselha - Estanh de Bèrra Ais Tolon), région de Tolosa e Bordèu, Limanha, se deurián ajustar una région Rose bas (triangle Avinhon - Nimes Arle), una région Lengadòc (Montpelhièr - Seta - Besièrs Narbona), una région Pirenèus oceanicas (Tarba - Pau Baiona), una région lemosina, totas las quatre a suscitar. dari de e restacar a « - Insistissèm cada riá sus lo rôtie de l'universitat pôle d'atraccion deuriá n'èstre endotat collaboracion en meteissa amb las autras e regionala que que trabalha- universitats d'una région. Enfin pensam que selha, Bordèu, Tolosa e las metropôlis qu'existisson : Mar¬ segondariament Niça e Montpelhièr, deurián se consacrar a sas fonccions economicas e se liberar d'una fonccion administrativa entrepachadissa. De capitalas regionalas nôvas regionals : — edificar als grands Triangle Nimes-Avinhon-Arle per la région se poirián caireforcs Mieg¬ terrana ; linha Agen-Moissac per Aquitània ; d'Aiguranda-Ussèl per Auvernha-Lemosin. Sol a una vision nova de l'espaci occitan e d'entrepresas ardidas a l'iniciativa dels interessats pôdon tornar animar França del Sud, que de sègles de volontat centralizairitz an — — Environs escanada. Bulletin n° 24 Guiu MARTIN, d'Information du C.O.E.A., 2, 15 de mars de 1963. �— 2 — LA PROPRIETAT REGIONALA : SA NATURA A) Dins lo contèxt politico-social actual, autrament dich en societat capitalista : 1°) La proprietat individuala regionala que ja existis. Los bens situats dins la région : fèrra, usinas, entrepresas commercialas devon aparténer als autoctònes (seriá pas mestièr aici d'un nacionalisme caluc que s'opausariá a l'installacion en tèrra d'òc d'un breton, d'un italian o d'un espanhôl per faire valer el meteis son ben. Nos enairam contra l'aquesicion dels bens personas o societats per de domiciliadas alhors, valent a dire contra l'absenteïsme). 2°) La proprietat collectiva. En mai dels bens mai que mai a l'Estat. naisserà oficialament. particulars tôt aparten a la comuna e Demòra pas res per la région quora Es pas mestièr de tocar als bens comunals que la co¬ franc quauquas excepcions, una unitat naturala amb la possibilitat de gerar aisidament son patrimòni. muna es, Es que la proprietat regionala pòt nàisser d'una rétro¬ cession dels bens nacionals ? Non, en çò estradas, postas zar, es una tôca las comunicacions : camins de ferre, telecomunicacions se devon internacionali- que e nécessitât. Per las fonts d'energia ara esplechadas frustracion de la région al profièch, non d'autras entre menar las régions, mans (Lac) : i a agut de l'Estat, mas grandament industrializadas, es a dire qu'a butât l'Estat a li d'un capital poderôs l'energia. 25 �Una jaç e regionala poiriá venir proprietària del autoritat : a) vendre lo — gas a los que ja o consoman, b) limitar la consomacion a çò que es uèi fòra de la région e servar lo resta a las industrias a se cabir — dins lo Sud-Oest. jaçes futurs — a descobrir o descobèrts mas esplechats — la proprietat regionala s'impausa, la prospeccion del jos-sòl estent d'ara en lai entre las mans de la région (que pòt faire prospectar per d'entrepresas grandas ; sola una federacion de régions o l'Estat poiriá possedir los mejans de foratge força cars o los tecnicians). Per los encara pas l'energia electrica : l'interconexion de las rets pausa questions malaisidas mas lo principi de l'utilizacion de l'energia per una industria locala demòra valable : es d'alhors çò qu'es estât fach en Mauriana, Gresivaudan, Per tanben de e.c.a... — L'Estat deu donc dins côp qu'es possible — Lo — un cert nombre de restituïr los bens a cas — cada la région. problèma demòra de discutir de la responsabilitat de l'Estat, copable de jos-desenvolopament régional, que deu non solament ajudar la région financièrament, es a dire res¬ tituïr una part dels profièches realizats per d'autres als despens de la région (parier qu'ajuda uèi descolonizats e jamai industrializats per el). — que ne los territôris Mas la région deu mai que mai crear de bens serà proprietària en totalitat o en partida. nous Lo pròpri de l'economia occitana estent lo jos-desenvo¬ lopament industrial la région deu crear aquela industria : avèm l'exemple présent d'un reflexe régional anticolonizator dins lo Gard : la creacion d'una usina cooperativa « GardConserves » per s'opausar a la construccion d'una usina estrangièra. L'autoritat regionala deuriá aver la tacion amb los 26 possibilitat de concer- organismes actuals (Lôtjas d'Agricultura, de �Comèrci...) de crear l'industria qu'elaborarà, estremarà los produches regionals e los condicionarà. problèma financier : lo d'operar aquela òbra. L'autoritat regionala, endotada de poders financièrs (impaus percebuts per ela, ajuda de l'Estat, venda de pro¬ duches) pot alara crear d'usinas que venon proprietat regionala o solament finançar l'establiment d'entrepresas cooperativas : la région seriá alara parcialament proprietària. Tota industrializacion pausa un capital privât occitan pareis pas en mesura I a força a faire dins aquel sens primièra font maja de la proprietat ...la segonda estent — : aiçô pareis èstre la regionala... : L'equipament toristic : i a aqui una font de reven- montanhas gut força importanta per Occitània que deten las de França, Miegterrana e lo solelh. L'equipament deu venir proprietat regionala. Es tôt de crear mas toristic es plan temps d'agir. Lo fenomèn colonial es a l'ora d'ara força actiu dins aquel domèni. La région deu devenir proprietària de son escòla ostalièra, de las aubergas, campings, estradas toristicas, benlèu, eca... deu organizar d'espectacles, fes¬ tivals... — L'autoritat de terras, prioritat de crompar concessions minièras, usinas, regionala deu de palus, selvas, aver eca... — Radio Deu e possedir los mejans d'informacion uèi estatizats : amb la vida universitària, intel- Télévision (rapôrt lectuala...). B) Dins un contèxt politic nòu, de nôvas nacionalizacions. la région reclama la de tots los bens nous, situats sus son territòri, revendicats per l'Estat, en mai dels bens revendicats çai-sus. que mena proprietat En conclusion La : proprietat regionala apareis coma de bens de doas menas. devent èstre cons- tituïda per 27 �— Los bens cedats per menèla — — crompats als Los bens de l'Estat e particulars. crear, — dins aqueles d'aqui una son proporcion los mai im¬ portants. A. n° SERRE, 4, 10 d'octobre de 1963. ★ — 3 — LA NATURA DEL PODER REGIONAL Es aqui que s'endintra la contradiccion de l'operacion regionalizacion e nôstra pensada. Contradiccion fondamentala, que la cal prene en carga amb totas sas consequéncias : actuala de a) se tracha d'una operacion mesclada concentracionpoders regionals per exceps'arrèsta a l'escalon régional, son torn centre nòu e relais del poder que davala. descentralizacion que farga de cion al poder central ,e que vengut a Mentre lo régionalisme revolucionari partis de la basa, qu'aquô's pas la région, mas d'òmes que tendon de s'organizar politicament a partir de cellulas operacionalas de la vida sociala. Sèm aqui dificultat teorica de las grandas, : un fédéralisme anarquista, un fédéralisme corporatista, un comunalisme, los soviets coma exemple istoric. Serem classais segon d'enduriments sus un terren davant ont una rescontram doctrinals. Non pas 28 defugir la dificultat, mas l'apregondir. �b) Se tracha d'una operacion administrativa que bota pas en causa la realitat del poder économie, lo capitalisme siá liure siá dins las societats mixtas d'amainatjament siá dins los plans d'Estat. Lo jederalisme que davala, el tanben, renfortirà la colonizacion. Anam veire aquel renfortiment indefugible, amor que regionalas pôdon pas que servir de relais a la colonizacion aquesta : l'avantatge de la proximitat del poder jôga contra las régions tant coma en sa favor. las instàncias Que n'autres çô 1. 2. es - - arrèst de per macion ; - l'expropriament del capital terras d'aquel capital en servici régional l'esplechacion per las rets de la sasida d'aquelas rets ; arrèst de per 3. lo problèma de la descolonizacion, pausam : de arrèst transfor- distribuiment, desindustrializacion per l'amagestrament plan que reversariá lo problèma : indusde poncha. Amagestrament segon un plan la démocratie d'un trializacion amb d'autras régions ; 4. - arrèst de l'exportament de matèria grisa per l'estudi universitat-poders regionals. Plan ré¬ d'articulacions gional 5. - ; resolvament de las disfonccions amagestrament 6. - del plan preferéneia donada tiva tecnocratica 7. - a en intraregionalas partir de la basa l'iniciativa ciutadana per un ; sus l'inicia- ; substituiment de la nocion de consciéncia collectivitat a l'apreciacion estrecha dels istorica d'una intereses glo- bals d'una societat. Bulletin d'Information du C.O.E.A., (trach del rapòrt del Secretari général del 10 de novembre de 1968). 29 �CALENDARI POLITICA TOLOSA, 25 de junh : acamp generau d'importància capitala pòt faire mai d'un rendut compte. I a lo raconte dramatic ô jornalistic que dona son relèu ais ômes, ai D'un coma acamp aqueu se afrontaments ais caractèrs, patetics foguèt recampada a Tolosa que podrié temptar Una pluma d'escrivan. Lo farai pas, lo raconte, un pauc perque arribère lo dimenge matin, après lei moments que me diguèron mai de remarca d'aquela amira, sobretot perque visquère aqueu dimenge lei moments de remonta deis arguments idéologies e d'un primier assai de practica collectiva tota matèria una vertadierament que, ara, portant, revolucionària. Tant i a important, çò sol d'im¬ de situar ideologia e practica çò mai es d'una responsabilitat, dise Occitana ». de « Lucha Perque « Lucha Occitana » a mai de mi¬ litants que l'occitanisme n'aguèt jamai, e d'una mena nova. Perque s'estampa dins aquela rejoncha de fòrças encara trastejantas e d'idèas encara foscas l'espèr e l'espéra d'una descolonizacion d'Occirespiech a clar istorica, de « Lucha Occitana » la résulta d'una entremieja occi¬ qu'occitana. Cau laissar l'entremieja passar de pèr sei mudasons successivas. Primiera mudason foguèt l'aban¬ don dau C.O.E.A. entre 1969 e 1970 tala, mai tana e d'aquel abandon foguère lo primier respon¬ sable, e me'n desdise pas. Una sèrta d'or¬ ganisme aviá fach son tèmps e son trabalh, un trabalh grand ; calià donar la paraula, pèr un trabalh d'après, a aquel ensèms de comitats occitans grelhats de pertot en 1969, coma una frucha de 1968 (è encara de 1967, perque la granda annada de butada occitanista foguèt 67, ara o vesèm). « Lucha Occitana » èra l'afaire d'aquélei comitats. Dau cèp s'afrontava una risca tripla. Primier, una trencadura amb lo passât (lo C.O.E.A.) : una volontat detaula rasa, en plaça d'una avança critica Segond : un esparpalhament e d'estrifa- Lucha 30 èstre eau Occitana nascut » es d'una paciènt non pas e atentiu. un volontat tota agromen- tótei lei colors que s'èran balhat l'arcolan occitanista. Très, movement Lo dau senes- rendètz-vos dins una immatura- generala deguda a la joventut cion Tótei Tanbèn, pament entre ments trisme tània. • mai e a son lei riscas dau intellectualisme. son pas escavartadas. de junh a Tolosa, encara se cerde ponchs de partènça d'un trabalh 25 cava politic, sens s'avisar qu'existissián dins �la pensada anciana dau C.O.E.A. (la proregionala collectiva, lo programa d'institucions democraticas). Çò pus grèu, s'entendiá reprene d'arguments culturaus la basa, una basa que l'I.E.O. a establiguèt i a vint ans. Força temps podriá èstre esparnhat, se lei militants avián una coneissènça dau passât de son movement (coma en generau dau passât prietat dau e movement dau Mai lizat : revoluclonari me una en Occitània culturau). movement sèmbla qu'un progrès es rea- practica occitanista nas- es cuda, mai que mai en mitan paisan (i a quàuqueis indicacions de practica en mi¬ tan obrièr), e sus aquela practica s'apiejan d'analisis transicionalas ja consequèntas. La practica lateraliza de mai en mai lei recuperacions leis enebis pas encara, mai leis enfonsa dins lo verba¬ lisme. Voie parlar aie! d'una recuperacion senestrisa non-occitana (franchimanda, sai parisenca) e d'una facila « pojaque dista ». E dins l'avança sus lo terren, l'arma se farga, la madurason vèn. prenga la responsabilitat dobla e coherènta de prepausar ai massas un pro¬ dintrar dins l'espés de Aquè farà massas. d'ela una mena de « partit occitan » : obrièrs, paîsans, militants culturaus, joves e femnas, tótei ressarrats pèr se virar grama totau e de l'accion d'aquélei devèrs tótei fronts lei dubèrts. Dins aquela idèa, senhalarai l'importància dau rapèrt présentât a Tolosa pèr lei « fem¬ nas », perfiechament clar : cambièt quauque rèn, decisivament, dins l'occitanisme pèr lo desalienar de sei sobras reaccionàrias. D'àutrei sobras seràn de bandir en l'articulacion teoria-praxis. Aqui i aura d'òbra abans que se vega la sortida dau débat entre lo socialisme collectivista (nécessitât de teoria pèr tótei) e l'anti-collectivisme paisan (d'acceptar coma una condicion aquela èbra, primièra de praxis). Mai Mai camin. « totjorn segon Occitana » l'accepta pèr aquest Lo rendètz-vos de l'automne es de- Lucha estiu. cisiu, una après tiera de tota una tiera d'accions reflexions decididas. e La malaisança sentida a Tolosa, exprimida de còps vivament, vèn de çè que la madurason es pas vista coma es, me sèmbla, e qu'en consequéncia se prèn pas lo partit d'una segonda mudason, ara Om necessària. problèmas faus se rabala dins de l'afrontament entre tenènts d'un programa concrèt d'intervencions publicas (enemics declarats deis en cambra ») intellectuaus e tenènts d'una rega politica compléta es un problèma faus. D'efiech istoricament, « Lucha Occitana » es dins la situacion, enfin, : ♦ d'una revolucionària abans-gàrdia que, tótei, deu acceptar la famosa llgason teoria-praxis. A aqueu ponch d'istèria i a pas mai d'intellectuaus ò de coma non-intellectuaus. I a, a l'entorn d'una deis lucha dei trabalhaires, la mobilizacion intelligéncias practicas. I a l'analisi, dins contunhós, de la volontat dei mas¬ sas. Es l'ora « Lucha Occitana » que l'acte « Francament, Lucha Occitana o » dise. vendrà A un l'automne partit or- ganizaire dei massas, capable de parlar e d'agir en coheréncia, d'afrontar lo dialèg sus de questions coma lo nacionalisme, lo régionalisme, la gestion collec¬ tiva dei bèns, e de metre sa pensada comportaments. O l'occitanisme corrirà lo perilh gros de s'esparpalhar una en pluralitat de « scènas » ont cada occitanista jogarà sa teoria, son ideau d'accion, son personatge istoric. Tôt deu estiu, pèr èstre mes en comun, aquest escavartar lo perilh : forças, paciéncia, volontat de capitar. L'espontaneïtat a recampat pron de possibilitats pèr plus i demorar. En disènt aquò, siáu rasonablament optimista. O siáu dempuèi 1967, que siàm sortits de l'ombra. dins sei R. L. 31 �Per comprene Una Provènça campanha occitana la : causa de es la LETRA REPRESSIVA. : premsa pas nòva en antiPro¬ qu'aquest côp se debana public, en déféra dei revistas felibrencas. Es aqui que leis occitanistas respòndon (1). Dins « Viure » sufiriá d'una vènça, senon nivèu au d'informacion. nota Mai i Ais mai. a arguments tradicio- d'òmes apòndon un atac de conten- naus, clar : siàm d'agitators revolufasèm cérrer de perilhs a l'unitat francesa, especialament a l'Universitat. Nos denóncian pèr de fuelhs, de letras, de conferéncias, d'articles a l'Administracion. Procedisson a d'amalgamas d'estil policier. Lo front que ribon-ribanha presentavan comun leis aparaires de la lenga d'òc, s'es rot. D'únei sònan la re¬ pression contra d'àutrei. gut politic cionaris que Aquela la sota la forma Letra « d'estudis enebit dins ». d'una Leis de inaugurada condamnacion comessions regionaus l'usatge dins academicas d'Ais e de Niça an l'ortografia occitana l'ensenhament. Tanbèn dins « Viure » ara es ques¬ de tion biais rèndre compte de l'afaire, d'un sériés, d'abord qu'es sériés. L'usur- pacion dau ça s'es repression pèr ■< una de Mistral poder culturau cotria èra » en istoricament Provèn¬ autorizada grèva de tant que se podià bastlr un céntra-poder pèr tornar trobar lo fiu de la Renaissènça. Ara qu'aqueia operacion risca d'èstre interdicha pèr la rampelada au Poder vertadier, que domina tota Provènça de son aparelh, lo poder de l'Estat francès. pas L'aligança néva son • fons, coma lo es de comprene dins 32 provençau, sus mai que lei capables de mesconèisser leis occitanistas au ponch que se legis. Que néstra pensada linguistica sià ignorada fins au contra-sens radicau, es impossible, donat que néstreis escrichs son publics, e se vèndon pron, e mai s'agotan en librarià. Çé que caracterizarià un felibre provençau sérié que conèis pas, sus lo tèma de son interés principau, lel tèxts que sei compatriétas practican ? En mai d'aqué, podèm provar facilament qu'un éme coma Lois Bayle es competènt de Tinterior sus l'occitanisme. Aguèt, entre 1957 e 1960 son moment d'acostament ai tèsis occitanas (2). crèire pas Adonc, noirida siàn ni tétei campanha actuala de messérgas la soncament sérié cons- Non, la contèsta es mai compliqu'aqué, e cau pas se desfaire trop lèu d'un sistèma idéologie qu'existis, e qu'a sa coheréncia, e mai enganaira. cièntas ? cada Lei transformacions impausadas a l'image de l'occitanista son de messorguetas. La messorgassa es tôt lo sistèma ont força felibres vivon sincerament e que sa coheréncia es simplament l'accidènt istoric de de l'alienacion la Renais¬ l'aplant de la Renaissènça sus de modèls intellectuaus que la gelan dempuèi cènt ans dins una freja incapacitat. Es aquela alienacion que uèi s'apara céntra nosautres. sènça provençala. Voie dire Lei regas cia, lei seguirai escolar fica lo fonccio- tradicionalament, linguistic. Cau 1. LA LETRA QU'ESCOND. pausa se contrastaires « trencament. Primier de tôt, comprene nament de l'anti-occitanisme aqui ont lo terren ». — : de força d'aquela coherén¬ d'un biais au côp rapid e Mai cau Tocultacion èstre clar : de la tradicion gra- provençala autoctòna. Téteis aquélei practican lei tèxts provençaus d'abans lo sègle XVI, literaris e adminisque �lenga d'aqueu tèmps sistèma fonologic élaborât pèr ela. Sabon francizacion arroînet aquela e que l'objectiu de la tratius, sabon que la d'un provesida èra d'escrich la que situacion, lars. En Provènça de avaloracion ò traus nèrma tòde desconèísson abans Lengadòc, dins l'ôbra aquela ôbra foguèt « liquidada » istoricament pèr l'eveniment de 1854 (la creacion dau Felibritge e l'adopcion dau sistèma de Romanilha pèr Mis¬ tral). Dempuèi l'ocultacion foncciona coma un obscurantisme linguistic metodic. Provènça Mai Contra l'ortografia autoctèna, s'utiliza un ensèms de confusions eiritadas de la gra- francesa, normalista matica confusion entre un e fonetisme subretot la ideau e la nèrma francesa, tenguda pèr omnipertinènta (3). La força de la grafia romaniIhenca es que se planteja dins l'alienacion culturala dei Provençaus. E parallelament, leis escolans de Provènça son mantenguts dins l'incapacitat de legir lei tèxts mai representatius de istorica sa de la dignitat lenga (4). la varietat lin- contra çò aqueu me- de felibres coma ditz a sa pèrta (la lenga de son public Immédiat). E aquè quitament en pals rodanenc (perque que felibrenca la nèrma se es luenh de faire un rodanenca). Au tèrme de l'absurditat, se n'arriba a metre la mort de la lenga viva au servici de la promocion de la lenga escricha (6). sort tota a la substància 3. l'ocultacion de tota una part de Renaissènça provençala. La monopolizacion dau fenomèn renaissentista pèr lo Felibritge aguèt pèr consequéncia qu'impausèt son ordre ; i aguèt leis elegits (es¬ crivans de la bèna part : felibres è felibrizables) e lei maudichs (« trobaires », dialectaus, « occitans »). Parle pas de l'adobament apologetic de l'istèria felibrenca : son leis occitanistas qu'a partir de 1954 an créai lei condicions (ara pron espandidas) d'una coneissènça objectiva d'aquela istèria. Parie mai que mai dau proce— la diment, l'ocultacion de cen- l'obscurantisme linguis¬ Es esfraiós de vèire tic. d'Onorat. De jèga tanbèn Renaissènça en una es dialèctes, lei periferics, dins l'establiment d'una democratica. cion. au XIXe" èra sa restauraEs pas permés d'Inhorar que la re¬ monta de consciéncia d'escrich se faguèt naturalament tótei conegut coma « estalinian », de progressât « d'únei — provençala. De 1854 a 1950 a en Provènça lo rodanenc escrich, en rosegant leis àutrei dialèctes. E mai i aguèt lo voler de prepausar aquela forma arbitrària a tota Occitània : lenga nacionala » pèr « drech de capd'èbra (5). La coneissènça de la lenga, pèr leis escrivans provençaus, s'es facha dins aculturacion una (a la môda fran¬ cesa autoritària) segon un modèl claus, guiscica » e dins la condemnacion dei formas par- ladas, dubèrtas a la varietat. Aqueu desrasigament intrà-provençau aguèt l'inconveniènt estilistic de destenchurar lo provençau, de Santa-Estèla contra una vengut coma s'es de « pâtés Se sap qu'au sèns grafic a pèr partènça drechs de tótei lei par- ». l'occitanisme egalitat dich l'escapament dei posteriori dins la vista oficiala dau passât. Son de legir » amb atencion, pèr sa valor normativa, lei silencis de l'Anthologie du Félibrige provençal de Julian e Fontan. 2. personas a « Coma de bon entèndre, la mesa au trauc la promocion deis àutrei. afavoriza s'ensaja enfin de presentar complèt de sa literatura, lo felibre se i reconèis pas, se sènt manjada la plaça que s'es donada. Pèr exèmple siáu acusat pèr J.-P. Tennevin que la Antau, un quora tablèu Nouvelle tane ' Histoire de la Littérature Occi¬ production littéraire mistralienne du haut d'un considère la d'inspiration paternalisme condescendant » (7). Lo capd'èbra de l'istoriègrafia « estaliniana » es pèr contra l'Histoire abrégée de la littératue provençale moderne de Lois Bayle, 33 �que fai inexistents (en apendix d'inexisténcias) lei vivènts pèr rasons d'ortografia (8). Se vèi aquéleis ocultacions se nel'autra, se sostènon, a remplaçât lo movement contrastât de la Renaissènça provençala pèr un image protegit. Trobam aqui lo cocon idéologie costumier l'istòria Lo : l'una cessitan dei intellectuaus mitans que acantona. malastre pèr Provènça es que manhans teisson pas solament pèr lei élei. Ensajan d'embarrar tôt lo pais dins son A aquè sèr l'operacion finala, qu'assegura la coheréncia perfiecha dau sistèma. D'abord que Provènça, aquè's élei, tôt çè que dins Provènça arriba pasmens a parlar en fora d'élei, es estrangier. Pèr exemple, lengadocian. Ara que la temptativa d'imperialisme provençau sus Occitània tota a cabussat, se crida secors, que i a un « impérialisme lenga¬ docian sus Provènça. S'utiliza pèr aquè l'ambiguïtat istorica de la paraula « Oc¬ citània (9). E, coma i a en quauqua part encara dins lo sistèma, una mena de manca vesibla, una crèsta, la tapa la prococon. • » clamacion que lenca que la sciéncia leis Occitans es « mistra- Done J.-P. Tennevin : « Louis Bayle remet à leur place avec précision et compétence les faux savants qui, après avoir tenté de nier la Provence, sa lan¬ gue et sa littérature reviennent aujour¬ la son e paraula d'hui dre » avec a la peau du mouton leurs colifichets ». Lei autò-declarats oficiers provençau son... e y suspen¬ manhans d'Estat jurada doctorala se Coma ensenhaires felibres nistas, de i a cinc la porta permèt ta a illegala « LA LETRA Niça, aquela nova Pas LETRA QUE COCONA A LA DE DENONCIA. encara se i dins es trèba exterioras a conservator de musèu cés Bosco. Henri una Dins ensenhaires la majori- » la Comession. tiera de notabi- l'ensenhament, d'un romancier fran- au Votacion bruscada, e t'ai vist ! passa que en leis lo terren sus « d'élei clar. pus Acadèmia, an un Pèr contra litats dins l'Acadèmia. es occitanistas tat. Dins aquè lei fonccionaris académies, d'un dorsier estudiat, es- l'abséncia trangiers au problèma pausat coma son, vèncn jutges d'una question que coneispas, e decidon ponsabilitats, sèns sar (10). son en de déféra de sei segur se res- n'avi- Compte tengut de çè qu'a d'inac¬ ceptable juridicament una tala décision sospresa », se pot cavar mai fons. Es « que i auriá pas accion una vocacion d'una cèrta a l'oficializacion provençala dins leis entremiejas d'ara ? Granda ques¬ tion coneguda. « Es » conegut nicament Lo sistèma claus-redon, reductoreliminator, lo cocon, es porgit a l'oficialitat academica pèr oficializacion. Dins lo mo¬ ment d'ara, aquè capita. 34 » A dins leis qu'un Poder trèba un movement articulacions racion. DE occita- ans —, èstre utilizat. Una votacion temps d'eliminar lo représentant de la practica occitana, e de rèndre aques- a contèsta • ensenhaires e Aqueu desequilibri deviá un jorn ò l'autre, — abans que la realitat de l'occitanisme quichèsse de trop civiu I pot faire ? Benlèu anecdotiEs segur pèr exèmple que la Comession Academica d'Az-Ais represènta un rapèrt de forças entre se cament, pèr simpla tactica. d'una meca- que lo recupe- L'aparèlh d'un Estât centralizat a l'intelligéncia d'anar cercar leis enemics mens perilhós de la centralizacion pèr li prepausar de pachas. Disènt aquè, mete pas en question la personalitat intellectuala d'un Rector, mai una logica qu'entraîna leis ornes, foncciona¬ dins ris eu nauts ò non. �Me se dison la que votacion sics leis sus classics autors èran estampats en ortografia « mistralenca », la conclusion venguèt d'esperela. Dau còp, la reduccion de Provènça en felibrisme, la carrièra bòrnha de la Renaissènça au sègle XIX, dau sentiment protestari oc¬ ò lo folklorisme, l'endormiment dins citan l'illuminisme aquò (l'alienacion poder. quitament) tôt poder Recebián mancada non recebiá solament una de sègle passât, e d'aquò classicizada, mai una asseptizacion recènta que s'es facha en très mo¬ aventura ments. Lo a cocon polidament teissuda lei manhans jaças de seda s'endòrmon dei très, très : I A cada côp èra davant una mesa en Primièra jaça : après la guèrra, dins lo racacèr nascut de la recuperacion dau Felibritge pèr lo poder de Petain, una primièra ondada d'escrivans provençaus (Eissavèu, Pèire Roqueta, Camprós, Espieut, Lafènt) an chausit l'occitanisme. L'Institut d'Estudis Occi¬ tans es estât créât : existis a Marselha. La respònsa es lou « Groupamen d'Estùdi Prouvençau », e la constitucion d'una escòla poëtica, que se ditz modèrna, sota la bailià tempestosa de Suli-Andrieu Peyre. Signe dau tèmps : Peyre vai lèu passar de sa vièlha enemistat amb lo Felibritge a un retorn d'enfant prodiga. question occitana. 1960, es admés de 35 ans, coma escrivans e mai pedagôgs de Provènça, es passât a l'I.E.O.. Lo movement se despaciènta a Niça. Non solament la faussa Segonda que devers : tôt çè qu'a mens significa Occitània-Provènça l'epôca, mai es provat que Provènça jèga un rôtie dei grands dins la bastison d'una cultura oc¬ citana contemparanèa. La segonda jaça oposicion plus rèn pèr lei jovènts de d'« aparament mai estequida. provençau » es Très. d'a-z-Ais lo tèma deis autors clasde faire legir ais escolans. Coma faguèt frenetica, Ara. dason critica monta a 1962, Dempuèi très ans, l'occitanisme, de mai a près son la muque vam re¬ en Provènça. L'occita¬ nisme coma alhors es vengut débat pu¬ blic, lei militants joves se multiplican. Lei cantaires occitans-provençaus (Broglia, Beltrame, Daumàs, Nicòla, Lèngamai) fan mai pèr la remonta de la consciéncia provençaia que non pas tota la litera1967, porta frucha en tura anteriora. felibrenca Pèr élei, la question grafica es una luna vièlha, amoçada. I a perilh, i a perilh ! Es ara lo mo¬ ment que eau a la força barrar lo cocon. Lo barrar ideologicament, tan coma practicament. Vole pas aici temptar una analisi de l'ideologia de la literatura pro¬ vençaia modèrna que se classiciza volon¬ tiers ela, en apondon ai grands classics felibrencs. Tirarià trop de long. Vole assenhalar simplament concentracion tematica, una vesedoira dins leis antologias, sus un umanisme « mediterranenc », d'Arbaudenc o d'Anunzian, sus un crepuscularisme europenc finisecular. Aquela produccion (que ne negue pas la valor en se, de segur) e que vôu se faire passar pèr lo ♦ gèni provençau » (de contra lo « barroquisme » occitanista) (11), dominada encara pèr Peyre, es la qu'a la favor de Lois Bayle. Porta pasmens la marca d'una inactualitat fonccionala, d'una provincializacion, d'un biais Mercure de France. Lo sostén d'una tala chausida destem- engatja a una operacion ferotja de classament. Cau vèire coma L. Bayle, dins son Histoire ja citada, s'entestardis a eliminar tôt çô que, en grafia mistra¬ lenca, se plega pas a son illusion modernista, tôt çô que sènt a un mestier d'escriure posterior coma anterior au sieu, e tôt çô que sènt a pôble. Pèr contra se dèna la bèna plaça. Coma farià pèr pas se trobar eu au mitan de sa prôpria arquitectura critica ? poriva 35 �Es pòt lo mieus convenir universitari francés, voie dire a una Universitat ideologicament borgesa que contunhava i a très ans, e contunha encara (amb pas tant de bòna consciéncia) de delargar tanbèn de modèls 1925 asseptizats d'escritura literària. Fonsament, darrier la tactica, i a lo resa côntre de l'avèrs de e l'adrech d'una de la risca d'escriure. Luôga que justament, dins l'escrich occitan de Provènça, en 1960 es la risca que s'afrontava : pènse a Sèrgi Bec e a Pèire Pessamessa, que Bayle pòt pas prene pèr d'escrivans (senon, segon son jòc dualista de tusta-buta, séria eu que ne sérié pas un). meteissa paur Mai quei « mes colèga benlèu es » Bayle, mai pas Colotte d'a-z-Ais. Eu blicament mon apara pu- l'Universitat francesa contra l'entrepresa occitana descaladaira. Ditz de pertot son ont pôt que leis occitanistas se esquilhats amb de marrideis inten- cions dins lei Facultats e lei Congrès (12). Una pichona coneissènça de çô que passa dempuèi 1968 dins l'Universitat francesa, de tótei seis estrifaments scientifics, metodologics, idéologies, permetrà de comprene çô qu'aie! se jôga. Es evidènt qu'una cultura provençala encoconada pot prene plaça dins una vista universitària que de la que reviure d'epôca cadun o es consciéncia de son dins la tanbèn. una mesa fonccion trèba a la risca Universitat, puèi... Sèns mai d'alènguis mandarins... D'aquela maniera, 1'« aparament » provençau non pôt que desbocar dins una vocacion repressiva. Repression linguistica, literària, scientifica, pedagogica : tôt i es I E coma aquéleis aparaires an pas lo poder repressiu, eau bèn que l'anen cercar aqui ont es (13). 36 alentorn mai « benlèu tan pas la de rabiosa critica que » drié metre. • la LA LETRA SOCIALA. Parlant de Letra avèm trespassat de luenh lei « », l'investiment idéologie dins l'analisi linguistica d'una grafia. plen dins sa fonccion simbolicaistorica. Aqui un a, un o, un r de i'infinitiu, un s de plurau son plus ges contenguts dins sa comoditat ò non, son plus de simbôls de la paraula, mai rescontran una significacion de contèxt evenimenciau (14). Dins l'istèria culturala de Pro¬ vènça, la grafia mistralenca jôga clarament un rôtie de ponch d'aboliment d'un cèrt destin (patesejaire ô occitanista), de sagèu dau cocon (lo ponch ont lo fiu s'acaba, ont lo eau prene pèr desfaire l'aparèlh idéologie). La grafia occitana raras Siém fins lei de en es dubertura. Dise totjorn. Pèr ara o es... ara, serà camin universitària. A son Bayle fai de Marcèla Drutèl. Tôtei lei felibres investisson forçadament dins pas la Letra mistralenca çô que se i vou- Segur tanbèn occitana causas simplas qu'elel se pènsan. Dei dos costats. Perque serà benlèu pas possible lôngtèmps de mantenir l'Universitat fran¬ cesa (organizacion tan divèrsa e ara movedissa) dins lo rôtie que li vôlon faire jogar. E ja a-z-Ais de causas càmbian. Perque la liquidacion dei vivènts de la literatura provençala semena de contradiccions : se legisson aqueste mes de tôt parlant d'Universitat, me vèn a la pluma que lo mai fanatic enemic de l'occitanisme en Provènça demouèi quàu- lei Mai aquò que prejutjat un pas que o La tria pasmens vèn embolhosa quand letras sèrvan a d'analisis parie¬ doas ras Qué quàuquei de la En grafia coma peracion tància acôsta dempuèi escrichs denonciators ooloniala en Provènça ? leis situacion en s'ôm pensar mes mistralenca tardiera entre la son tan ferotges D'ûnei parlan de occitana. : i a sièis ans de recu- dis- de posicion occita¬ na e la que se desplega pèr exèmple dins la Prouvènço deliéuro (15). Mai es un argument puslèu polemic. Anem a l'essenciau. presa �L'essenciau ça e qu'existís es Provèn- en un « nacionalisme provinciau » classic, mai lo classic dei classics, amb sei dos classics autors Mistral : conèisser, lo mieus lo Maurràs. e Pèr de li donar la es d'un tèxt tan Compan, « l'espeiage de Prouvènço » dins lo darrier numéro dau Liame. Se i trobarà lo juridisme provinciau d'Ancian Regim « dóu pàti ounte libramen, Prouvènço, d'independènci s'es dounado à l'Estat francés, coume un principau à-n-un autre principau, èro di, counsigna, que gardaren nòsti frannòsti coustumo e nosto lengo ». queso, L'escafament l'istòria de modèrna, pèr retorn a d'actes parlamentaris ancians : paraula. Se pòt clar « resisténcia Ço vo de teorica a aici : es reaccion. l'Estat : arrestat pre- un décret un vèire de classic pòu permètre que fetourau rèn e tota classica, reaccion La pas somiar ubagous (16), de naturo, a carga nulita Lo triomfalisme a gratis : persounalamen, quouro un doucumènt ministeriau, publi, óuficiau duèrbe a un arpian un tros de moun terraire, iéu, Niçard, estajant, creissu dins lou brés, recounèisse pas la lèi franchimando... ». L'anticapitalisme de mentalitat pre-industriala, amb apondon de sacralisme famiIhau : vese pas perqué un interés boufigant d'afaire m'empacharié, au noum de quento fausso-lèi que siègue, de coundi de ». « « eisistènci moun aici, ounte dins sis sià os locala aici ounte ai vôugu esta, emé soun vièi mi pauson siéu nascu, aici ounte reamo enclauso folklorisme de borgetradicionalista : « pèr nautre, ! » Lo pèr de pignato pèr de ratopennado que sènton l'essenço e l'uscle ». Enfin, l'evacuacion devèrs I'idealisme (de valors abstrachas) dau rapèrt de l'òme a son païs : « Pèr nautre, l'Idéal es subretout la bèuta, la riquesso d'un paisage Intoucable, qu'es jamai mounedage ». Evacuacion qu'es la d'una classa de pichòls possedènts caçada de son pargue l'Ideau e es d'oulo pas représenta aliminiun vo en lesers pèr la colonizacion industriala : de la liberta es aquéu : m'agrado de pensa coume vole, de planta un aubre, de charra e d'escriéure prouvençau, de canta l'oulivié e l'aigo qu'es« Lou signau courre... ». d'A. lo coma de Aqueu tèxt caup tanbèn una denonde Pechiney, que pot semblar ciacion manlevada L'ensèms a una declaracion esclaira. nos A dicha occitanista. que pau- descolonizacion, rescontram necessàriament lo vièlh nacionalisme felisam una juridicament dins ò federalistas ; dins una denóncia de la centralizacion francesa. Mai sus un autre plan, la mesa en question dau capitalisme colonibrenc. de Lo formulas rescontram ò rescôntra zator regionalistas una aîcion felibrenca dau valènt-a-dire çò que i a d'ipèrdins Mistral. Ambiguïtat pron coneguda : en pals espelhat pèr i'entrepresa colonialista, i a l'oposicion revolu« Progrès », reaccionari e la feudala. Trobam donc dins lei rèngs felibrencs lei sobras pichonas, ideologicament provesidas dempuèi 1875, d'una societat ruralista condemnada per lo ca¬ pitalisme forastier, acantonada dins un de patriotisme chauvinisme » terradorenc (17). Çò que sonarem leis « aligats objectius », se lei volèm a l'ajuda pèr un tèmps. cionària « lei trobarem que dins una problematica delargada (18), que fai intervenir lei classas obrieras e païsanas coma motor d'una descolonizacion, qu'avança un projècte socialista, e que duerp la vida culturala dau costat dau desequilibri fruchós. Aqui coma la « Letra » sagèla, en se vei bèn Mai pas refús naturalament aligats d'istòria. Segur que trobarem jamai aligat Lois Bayle. S'aquel orne abandona pas tôt de la pensada generala de decentralizacion, son oposicion a l'occitanisme es bèn politica (19). Son anti-occitanisme es clara37 �ment dau condemnacion una revolucionari, socialisme tanbèn un anti-nacionalisme. Pèr fonccionar, li eau bèn pausar l'amalgama de seis adversaris : dins sei polemicas me mèscla au P.N.O.. Antau denóncia tissosament una menaça d'Occitània unitària, ont se perdriá Provença. La « Letra e amb » s'investis donc, eu culturala construccion una vènça reducha centralizator pòt e minimum, Aqui Pro- de un projècte que pausa pas dee la question dau capitalis¬ pas pausar colonizaire. me ensèms, « una entre Compan Bayle, sagèla una contradiccion, exprimida sovènt aquesta passa. Mentre que lo primier sèmbla de sentir venir lo tèmps dau fusilh, aqueu fusilh, lo segond m'acusa en soma de lo prene au P.N.O. pèr lo donar a Patrie. Aquela faula ideosa (21) môstra coma cion pot tre se bifida de la e destriar la fonc- ara Letra mistralenca en cèntradiccions n'i Provènça. a sentit un aqui una nôu la a Letra ? Es que espéra ? Pèr acabar, vole bèn dire amb lei jovènts d'ara que de parlar de grafia fai pas seriós. M'agradariá de parlar de quauque rèn mai. Es pas ma fauta se d'ûnei sus sa Letra clavèlan Provènça, pèr que bolegue plus ges. NOTAS de (1) Cf. La Semaine de Provènça, nos e març de 1972. febrier (2) Sèrve « tecnica en » dau tacion d'eu una correspondéncia grafia occitana sus l'adap- sistèma de que aurà d'àutrei. Coma que protegis lei rias que situïr J.-P. tendéneias faguèron Faidit, mai Tennevin revolucionàen metènt alibertin au proven- de bèlei môstras çau. (3) Se'n dins pot vèire A. Compan, Grammaire niçoise, Qu'un mèstre de l'Universitat pèsea 1965. avalorar libre que nos coneissènças linguisticas d'un mèstre d'escèla d'abans 1900, es rèn estonant en principi. Tótei leis Universitats de tótei lei pais dau mond an totjorn relativizat la sciéncia pèr remanda de en au motius liech un de idéologies. (4) Lo « prefaci nivèu A. Compan meteis de Procuste » a parla de de la gra¬ niçard. L'oculta- perpaus fia occitana aplicada au jèga dins son quite esperit a per¬ paus de la quita cultura niçarda. Es de crèire, se lo seguissèm, que'n 1492 Francion cés Pelós lenca » escriviá grafia en • mistra¬ ! (5) Es intéressant de vèire coma se aici, a una auçada menora, lo verifica fenomèn universau Probable 38 donar i sus reaccionaris ? concepcion bèn » Mai pluma que R. L. diferènta desesperada de Compan : dessenha un ponch d'acôrdi entre d'un costat un centralisme que se reformariá, qu'acceptariá una regionalizacion un pauc avançada, e d'autre costat una recuperacion mejana (dins lo bilinguisme élégant ; Bayle apara la lenga francesa) d'identitat provençala. Aqueu ponch, possible rèn qu'en refusant lei doas questions fondamentalas, la dau capitalisme e la d'una identitat provençala en movement d'istéria, es tipic, çò crese, de la vocacion collaboratritz d'una borgesiá de quadres mejans, que riscarà jamai son assètieconomicò-culturau pèr trobar son pais. Es just çô qu'espéra l'aparèlh U.D.R. coma garentida culturala de régionalisme. La Letra aqui tanben sagèla. Podriá sagelar una pacha (20). vese de la d'escrichs felibrencs mai Es antique son occitanisme cuerp simplament un confusionisme politic consistoriau ? Es quevèu sa de l'otrància dei mau- integrats. Sostenguèron aquel « impéria¬ lisme » rodanenc, non pas de rodanencs mai un nord-occitan. Devoluy, de lengadocians cevenéus coma L. Teissier e A. �Chamson. Lo mèstre de l'idèa, S.-A. Peyre, dau bon endrech, mai nasejavan dins son oralitat de dialectalismes de Vidorlenca (passât sa vida ai raras dau lengadocian). bèn èra provençau (6) Revelator es l'article de C. Goiin Lou Liame, n° 45 (1972) que pasun mens es aparament dei dialèctes. ran, (7) Quand s'escriu un panorama pa¬ se prèn de riscas. Lei riscas son « mispresas de metre au lume d'òbras tralencas » que lei felibres aman pas (Delavouët pèr exèmple) ò de dire de Tennevin de causas mesuradas que benlèu el aurià preferit (ara me n'avise) un éscrancament polemic (cf. p. 828). rier. qu'òm siá injust maugrat se. Una ficha tombada a fach doblidar dins la N.H.L.O. quàuquels escrivans, dont lo niçard Francis Gag, qu'estima força. Li fau meis excusas. (8) Pòt arribar pasmens aquela terminologia, senhale arguments que pòdon trobar dins ma Renaissance du Sud, cap. I. Aponde que l'istòria d'un terme es totjorn lo de sa comoditat e de son eficacitat. Sus aquò, ges de trebolament I Ne siàm pas coma lei Vietnamians a anar cercar un tèrme estrangier (Viet-Nam es de lenga chinesa) pèr apelar nòstre pais a l'ora que remonta a l'istòria ! E d'abòrd que s'atèstan lei diccionaris, donarai aquesta definiclon dau Cavalier de Jancourt, que me comunica Bernât Lesfargues, dins l'Encyclopédie de Diderot Occitania... c'est le nom que quelques auteurs du Moyen Age ont donné à la province du Languedoc ; mais ce nom était commun à tous les peuples qui di¬ (9) Sus ai felibres leis decidir oui, c'est-à-dire aux habi¬ Gascogne, de la Provence, Dauphiné, ainsi que du Languedoc, tants du oc de dont le pour la nom moderne a été formé ». (10) Ont s'es vist qu'una Comession Academica, nomenada pèr assegurar una administracion practica, a lo poder de de questions ò scièntificas ò (11) L'evacuacion costrenchas dei etnòtips essencializats es una operacia ara bèn estudiada. Pasmens d'ùnei Provençaus contunhan de n'usar. I a de còps qu'aquélei gènts, d'istòria de tan devèrs ninèis leis vos desarman ! (12) Pèr comprene aquela au Congrès de Montpelhièr legir « Viure » n° 21. fina (13) I mai au le de a precedènt allusion 1970, en illustre, Ripèrt n° especiau dei Cahiers du Sud sus génie d'oc (1943). Vèire la respènsa Max Roqueta in C. du S., n° 263. un ensenhaire la : reaccion pas d'E. pas donar a satisfècit progressist3 que i anariá força mau. Ni mai vole pas escondre la pluralitat ideologica que recuerp fora Provènça l'ortografia occitana (cf. dins lo n° passât l'article « Ques¬ tions de grafia »). Dise çè que se passa (14) Disènt aquô, voie posteriori a l'Alibèrt un en Provènça ara. Foguère contactât pèr participrimier n° d'aqueu mesadier, que fins ara a jamai atacat leis Occitanistas. Opausère la grafia. Vouguèron pas de la (15) oar au mieuna ! (16) Question de lenga felibrenca : ubagous vèu dire « parisenc », e non pas « escur » (pàti pus naut es un niçardisme pèr pache). (17) Es « saient sus largament culturalas ? foncciona intéressant de saber l'Acadèmia nissarda, l'ascendéncia de sei que coma co- mèmbres pèr fòragetar lei candidats que seriàn pas nèis de de raça pura ! (18) La question de l'aligança possid'élei amb lo nacionalisme dau P.N.O. (que pasmens es plus ges un « naciona¬ lisme provinciau ») es una autra question, que i caudrà tornar, segon leis entrebla miejas. 39 �(19) Nòstra rompedura personala data de la dau es politica, creacion C.O.E.A.. Sa rason primier. amb gança Revolucion nacionala de Felibritge (e deper d'occita- la Petain, acceptada pèr lo sirada, ai las I, tanbèn nistas). (20) L'ideologia de la govèrn ressontís dins un nòstra .istòria d'una dins lo A fins de manca a data una fòrt moment (21) Tótei l'istòria lèu recènta alertats de » amb - tota credibilitat « public. Son la pacha « lei l'idèa l'arma l'ali- passa. es crosada dels camlns comprés, an alevat ben- Rensenhaments Generaus de Tolon a pèr la campanha de Bayle, fuôc es un image qu'èm que se : LO TEATRE. Théâtre • a las des Minorités Nationales » jornadas internacionalas del Teatre los 22, 23 e 24 d'abril Barrault qu'a Paris. Jean-Louis a représ mans lo Teatre las Nacions lo dobrls als Campesinos mexicans, al teatre caraco de Sevilla, en de al teatre animat de la Jack de Euh I de Quebec e tanben al d'Oc. Lo grop Rescòntre de Tolon, per Andrieu Neyton e lo Teatre grop Carrièra convidats estats son Teatre de Nancy, la a que direccion d'èsser ven del Palais de Chaillot. : un dels Campesinos, mexicana aculhit als coma contestatària norizacion o dins En finala, plan. Expliqui, 40 estât La tissa a es discutida que s'establls e nacio¬ pas practicat una sistematica. La so- l'amfi e es s'ameritava. gaireben tacles, Barrault silenci minoritat U.S.A. gauchista obstruccion ner Pas mas Lang marrida. entre an dos de mal Per la especa obté- atencion. pr'aquô, tôt se passarà pòdi, mas dins un coma ni de moment question començar d'amagar vôstres. Mai cionala pel primièr còp dempuèi una preparacion de per insufisenta. Al « monde 1968 premsa teatre que se noiris de Avèm totes idèa que serà malaisit de faire ausir. La velha, lo trabaih remi- rable nala de de mai que cap insistis mai la question na¬ la vertat mas : dels problè- França. Vos demandam en prudéncia, Andrieu NEYTON nos comol per Lang, animator del Festival Mondial nomenat Lang m'a demandât de venir presenl'espectacle occitan que serà donat lo dimenge 23 entre 6 e 10 oras del vèspre dins l'amfiteatre bèl de la Sorbona, tar pas la ». refus. sos silènci total, la preséncia activa de las mièg de l'exagòn, lo contengut de revindicacion sociala de las pèças que van èsser presentadas. Insistissi suis ligams novèls que s'establisson en Occitànacions nia al entre la luta nacionala anti-estaticas e las batalhas anti-capitalistas. Ensagi de far sentir l'importància dins lo revèlh occitan de l'espectacle d'agitacion, cançon, teatre, e las rasons, politicas e economicas, cantaires e de e l'amatorisme dels comedians militant d'òc. dels �Plaça al teatre, puèi. Crenti un pauc Rescontre. Son montatge, entièirament en occitan, suspausa del public una compreneson compléta e dirècta de la lenga. En mai d'aquô, Neyton a refusât que l'accion, lo gèst, lo jòc digan mai que los tèxts qu'a causits de servir Çò que serà perdut per l'aurelha, son pas los uòlhs qu'o recuperaràn : la mesa en pel grop refusa scèna tôt réalisme, al recors lo la paraula qu'en un contraponch distanciat del dis¬ cors, Los tèxts (quasiment los meteisses que F. Lambre retenguèt per son espectacle OC ! a Pinhan) son mai « poëtics » que non pas dramatics, E quand o son, coma los tròces de l'Estrangièr del dedins, son presentats en rompedura sistematica entre parlar e jòc : dins Lo darrièr moton, empeutat sus l'espectacle de Pinhan, demôra pas grand causa de la pèça trufaira, populista, escricha per Belmovement Los trama. còr acompanha pas comedians de votz anonimas un son ont es blôt, interdich un a cadun, abans que Neyton esclate dins ma Messa pe/s porcs, de « tirar son espitla del jôc ». refús, es que se va impausar aie! ? Es lo primièr còp que lo vesi davant un pu¬ blic. Mos amies an agut a son prepaus de jutjaments compietament opausats : bon, compietament con, d'un coratge que a la Lo tôt lèu la a Lambre e al an mes ma centre de son espectacle. força de sos nèrvis. malaise m'aganta que Pinhan : siéi a gaitar d'un lengatge balajat pels projectors. Consi creire qu'aqueles dos amants que dialôgan de cada costat de la scèna jamai amants foguèron a de bon, levadas las convencions teatralas ? Parlan coma se parla dins Iroshima mon amour, coma al teatre, coma a l'autar, coma se dialòga la Passion segon Matieu un dimenge de Rampalms... Qué pòt i aver entre ela e el qu'un espael voide, teatral, ont las paraulas vôlan ? Lo meteis m'avié emponhat las espèrras Que i a a entre l'oficiant fol de ma aquel » pôble » que se tôrç a sos pès, e l'autre, dins lo negre, qu'espia aquelas reguitnadas ? Pas ren qu'un lengatge d'ôme sol. Neyton m'a permés messa e cap, coma disi e la la tripalha. Gesticuli, ieu, Roqueta-Neyton, en dessus d'un grolhadls de vèrmes. A pena en dessus. E a pena pus viu. Quand escriviéi, me sentissiéi tôt sol (quant de prèires veguèri marmolar sols ofici dins un canton de son glèisa delembrat dels ornes e de Dieu I) mas lo jôc de Neyton e de sos camaradas cura encara mai lo voide. Es clar qu'aviéi pas ren a dire que nos poguèsse mette en movement. Neyton môstra plan que ma paraula portava pas ren a degun que la representacion d'una agonié que dins ma pensada a ieu, e tanplan dins la seuna. Complicis siém al mièg d'una esquizofrenia de grop : aquô's pas que de dintrar dins mon panica me nosa Al mièg de tôt aquò de cançons : Lòngamai, Miquèla Bramariô, Nicôla. Las votz môntan quand cal dins la logica del montatge, mas quai es que, dins aquela sala de 2.000 personas, fauta de mestrejar nôstra lenga, pòt n'encapitar la lo¬ gica ? Aquel teatre que, visiblament, cèrca dins « l'expression corporala » un remèdi contra lo réalisme parpanhàs del teatre-felibre, aquel teatre tôt noirit de tòca Messa pel s Son teatre se vol liturgia : la d'un pôble que moris, mas que se dòna lo mal de morir drech e digne, valdrié melhor dire benNeyton porcs es que miralh que grimacègi ma ré¬ Lafônt desgaunha l'amor, Larzac la replica sanissa e los autres tan¬ ben. En public jogam pas que nôstra mort o qu'una semblavida. Mon exhibicionisme me tusta suis nèrvis : aquô's davant folié. la cola de Neyton se faga respechar aici. I capita. Lo teatre es, tanben, celebracion o, en tôt cas, pòt èsser aiçô dins de moments istorics donats. Sai que es pas per pas ren que volta, un que 41 �pas un sol, sol qu'òm morís, sol, consí qu'òm vire. que per sol, Lacouture, a Pinhan, aviá legit dins qu'un pôble se levava. Non pas ieu. Oc / Siâu « l'aucèu malur dau qu'adûtz la mauparada lo que crucificatz a l'azard, a l'azard, d'escuri terrors... canta Nicòla. Un la tats contra que siám. Çò mòrt, de tôt poder dels que » un duganèl espin- porta d'una jaça : aquí çò que slái ieu : mòrt e plan pluma, sens autre pes ni d'imaginacion dins la clôsca Sens èsser ben- estats lèu capables de portar al drama, a l'accion liberatritz (pensi a Ah ! les beaux l'ours /) la misèria d'èsser doblament condemnats, tre ara, a mòrt, coma ornes e Occitans. coma LO TEATRE DE LA CARRIERA Lo Teatre de vaqui santat, una la nista organizat, remarcabla. que son d'arma 42 un Aie! pas d'un « a la son èra de un autor », de blica. Mas tic lo : fasèm mas l'assassinat que La filha sens mon- côp de d'una possas persistissi d'Allan : « dins mon Se volèm pas pu- diagnos¬ mai, se pas D'ESQUINA A LA PARET. tor : fach, del d'una e de la volontat de Sud viticèl, acorcha e expleitacion coloniala a ne sor¬ revela- l'escala d'Occitània. ni occitaeficacitat grop e en mièlhs... ». Aurem de mal, la generacion de Lafènt e la meuna, de nos desbarrassar del passât nòstre. La paraula es a prene per d'autres. Que la prengan autrament que çè que nosautres faguèrem o siám cuèches. Sabi : dépend e de sa volontat pas solament d'eles d'escrivans. Mas dépend d'aiçè tanben. 200 brica son ; Cresi al poder terapeutic fach mesa en circulacion vertat la dialèg sortits ne i pòdon benlèu efièch sul public d'òc : sens cantar de d'una ont que Neyton a pas agut mai tort de espectacle que Brèglia un tar cion tèxt mèstran vida. tir solament de ni move- aquòs's pas a veire espertesir noblament los usatgièrs de l'escritura d'oc, ieu en tèsta, que los ornes d'oc prendràn gost ans es- li : s'acaba. Son aver cèps, dins de condicions materialas paventablas, sens cap d'ajuda publica òc en segond als estrangièrs trapar la résulta de En justament. e qué servis ? Om inventa pas qu'òm es viu. Lo que ditz sa môrt es mòrt ja. Esser o èsser pas. Sens rire ! Diguèri en sortir de l'espectacle de Pinhan qu'aquô èra lo teatre que deviàm pas far. Me'n desdisi pas après Sorbona. Las vertuts d'aquel teatre las cresi limitadas en primièr al cèrcle de los qu'escri- Carrièra sembla dos tropa qu'a jogat mai de d'organisme, : bruch moment, un En de Lafònt. L'image es talament convenent que cresi que l'espectacle es finit qu'ausissi pas solament lo demai. Me demòra, me pòt pas demorar qu'aquela filha magra e negra de la votz de carcassa que ven de m'espitlar, coma un parpalhôl sus un tap, coma un felibre que siás, diriá Basalgas, coma los felibres que siám totes, diguèt Bodon. O ai escrich : que fasèm pas d'ombra al solelh ni de çaganh del temps que nos liquidan. E pr'aquô avèm volgut aquela bruch. von chòt, encloscats. far ment. un, una accion dels d'una estats situa- En Sorbona, tanplan coma dins un vilatge d'Erau, lo Teatre de ia Carrièra a pas de mal a s'impausar : rires, aplaudiments còpan la representacion. Lo pu¬ blic es, sul côp, complici. �Neyton a ensajat l'impossible : a mon¬ un espectacle amb de mond que son trabalh a escampilhats de pertot (Tolon, Ais, Forcauquier, Marselha, Paris) e ni per las impossibilitats, lo fai virar. Per quant de temps ? Quantes de còps ? Tôt lo problèma es aqui. Ja se vei amb los cantaires que trabalhan per ganhar sa vida la dificultat que i a per eles d'èsser disponibles de pertot e cada còp qu'o caldriá. Que Marti, per exemple, contunhe de cantar très còps dins la setmana e tât cada matin serà lèu delicis a èsser de revolucionarls I limits. dins consomacion caldriá pensar ça La escòla son e plegat. L'amatorisme que fa los dels ideològs en cambra e dels meriti del Teatre que de a sos la Carrièra pas citanistas. L'afar En Sorbona, lo tendiái es pas tan sim¬ l'entorn de ieu, en- a silenci rires los e d'una sala de temps, tota sadola per doas jornadas d'espectacle, venià de se faire emponhar pel tèxt viu e prompte, pel jòc realista e ardit, pru¬ qu'en qu'èra dent de un pas ren de otrancièr e Carrièra. la Un còp ganhat. Me regalavi. pas mens. Perque, enfin, de qué se seriá passât, me disiái, se la pèça, luòga de jogar amb un art diabolic amb lo bilinguisme (occitan = paures ; francés = ries) s'èra emponhada pas qu'en ôc amb la meteissa situacion ? Es que la participacion del public seriá estaavián mai Ne da la soscavi meteissa? A Paris tanben, dins tal tala vila tina aurià nòstra ? o en primièr, mas tal vilatge, dins tala o que Teodòr Barra- Es capitat tant aisidament d'actors parlar per pas Adonc, es qu'una vertat tonica (la fran¬ borgesiá occitana traïdoira parla cés) n'amaga pas una autra que risca d'èsser plan mens mobilizaira : una bona part del pòble paure, e mai campanhòl, nòstre a ja perdut l'usatge e la comprede sa neson lenga tota a un punt tal qu'aquò's pas pus qu'un occitan residual, fasent part per mitât amb lo francés que lo pòt ara aténher ? la comparason amb la plena d'ensenhaments. Consi se fa que los cantaires sián totes forçats de presentar en francés çè que van puèi can¬ tar en òc ? E que dont mai la presentaAqui encara a mon- d'una revirada del tèxt occi¬ cion se tan, dont mai l'atencion sarre ganhat avertit, non D'ont qu'après dos ven d'un public per avança, ans non siá fòrta ? de represen- tacions, e après un renovament quasi total de la còla (dos comedians demèran de la tropa que veguèrem pel primièr côp a Valrès 70), en dins M. Occitània l'accion menada, fins al ressaut final, pels demòre Santat donc ? ple. panhs de licèu, qu'en ôc ? cançon es la. amb las exigéncias d'un teatre de conquista d'un public e d'agitacion politica : creacion d'una tropa permanenta, vida comuna, finançament assegurat pel trabalh non-teatral per la pus grôssa part, per las recèptas puèi, mas per una part mendra, causida d'una pèça immediatament compresa pel public mai desoccitanizat tanplan coma pels ocfoguèt de chicanar Occitània, coma ven de o far a Besièrs, s'avià degut trapar dins sos com- tar franchimands, que cap d'en- personatges siá pas estât temptat per occitanizar completament la pèça e ve/re consi ne virava, consi reagissién lo monde ? Impossibilitat pels actors de jogar, totes, ôc ? Crenta de pèrdre l'« impacte » en sag ara ja esprovat de l'espectacle sul public ? respòngue òc a una o l'auquestions e la santat de l'entrepresa trantôla. A la segonda mai que mai. Esser obligats a perdurar dins lo bilinguisme es pas un signe bon e los Que tra de se las del Teatre de la camarades esperats al canton mond, a començar gonda pèça. Al tanben de la lenga, nivèl de l'anallsi nivèl al Carrièra del bòsc per eles, son per tôt lo per sa se¬ primièr. Mas politica que 43 �l'accion. sostendrà Un zaire. De poder mobilijamai que son movement a pas l'expression — teatrala o autra — que nais d'el, de la justesa de sa pensada, de son eficacitat sul terren, de son atissament a progredir e a se renovar. M. Occitània porta, caufadas al roge, las analisis politicas menadas pel movement occitanista abans de 1969 l'alienacion teatraliza : la teo- de l'expleitacion capitalista en tèrra occitana dins lo movement de Refus d'enterrar que Larzac veniá de publicar. Fasià del bilin¬ guisme un mejan d'explicitar la tralcion de la classa borgesa e d'avivar la luta de classas aicí. Siài plan encorat de dire que se lo novèl espectacle del Teatre de la Carrièra es pas un M. OccitàniaBis serà mens als poders d'invencion de la còla acampada l'entorn de Joce e a d'Alranc qu'a la força de pensada e d'inria de tervencion la etnica e nòva còla occitanista qu'o deurà. de tida indispensabla al scènas nivèl negòci tôt teatre Occitània ont del del Mercat e lisme foncciona veire ont se ôc, e « ditz mai pas garan- revolucio- Occitània amb avèm benlèu très paraulas en personatges-claus siá dels un aviculteur occitan » L'œuf dans : contradiction que Benedetto des Carmes d'Avinhon tre e la Thé⬠son venguèron jode l'estagi del Pesenàs al convit de Montpelhièr. Un negre expleitat pel colonialisme. Un provençal vlc- gar a C.R.E.O. tima del s'égala neta bona meteis sistèma. E sa révolta que ajonhant de per tota la dels autres expleitats dins en la umor de totes los sant 44 Larzac per a la mîsèria païsana en lo pilhatge de las côstas e davant l'ar- qué quana M. Occitଠ: marcada d'una P.C.F. lo em- se i èra pas nominativa dels clar que tôt es que denonciacion notables. Per a mesura, ortodòxe. Al comunista coma de tant monde, Narbona de moment que perpaus Geismar-Marti, meeting P.S.U. a o las sus exemple de l'acamp per minoritats etnicas organizat per la tendéncia maoïsta del P.S.U., s'espaurugan de veire, coma dison, lo movement occitanista « ré¬ pel maoïsme franchimand, l'evo- » de M. Occitània interessanta de es Fauta d'una empresa pro fôrta de l'occitanisme politic sus las « massas », la temptacion es fôrta de cercar la neutralitat amistosa del P.C. notar. De badas, la. Se lo public, reagis plan a una pèça que, denonciant lo capitalisme, mainatja lo P.C., l'aparèlh, el, reguitna. Quanes son aqueles ornes que se mainan de téner son lengatge sens averson investitura ? A Montblanc, Erau, es Emilian Solier, cônsol comunista e animator comunista lo pas¬ de sus çé que podié embarrassar un public popular influenciat pel P.C.F. es estât esfaçat al punt que — levada la revindicacion linguistica radicala que, ela, demòra e que, dins la mesura qu'es grôssa d'una revindicacion nacionala clara, pòt encara entrepachar bravament lo P.C. — la pèça a perdut tota rason d'èsser pas sentida del pas los escàndols que mancan. Es lo cotèl que débrida l'abcès : de l'afar pas pòt far uòi se débuta, èra enganat, una Son del dire pla- moments. sai pissadors entre la gaucha e la drecha, anticléricalisme, mesfisença davant l'« organizacion politica » del prolétariat es a lucion O solament prenta gauchista neta : ridiculizacion de las eleccions ramenadas a d'istòrias de cupérât occitanista e demandi la a del pèça una senhors Me politica rega nia, descobrís consi l'espotir. per dins mé¬ crédit, del Comun, lo capita¬ maquinisme, tornat un a la es O aviàm vist dins M. nari. las desmargar dels l'expleitacion dels encara. del Lo sériés dins lo canismes ribada o M.O.D.E.F. oublie cride del senator que pareis ça que simpatisant, que « pot pas Bène ! susportar que », lo nom Bène S.F.I.O. de Pesenàs cada côp Manjatot. A Besièrs es La Marseillaise que refusa de senhalar a sos legeires que la pèça se jôga : « C'est une pièce qui fait mal à la région. On y �les sociaux-démocrates avec qui va se présenter aux élec¬ tions. » (Conversacion telefonica entre J. Sallusta e ieu). A Bessan la contrapropaganda es facha per d'òmes del P.C. los clericals : i aurà pas 'n cotria amb cat a l'espectacle. attaque notre parti Los joves de Besièrs ne tiran, a son idèa, la leiçon. La premsa encloscaira serà reprensentada sul teatre, a mièjas, pel Midi Libre e per La Marseillaise. Digeraplan dins son discors électoral maissarà : « Camarades I » e pus luònh : « la solution ? C'est la démocratie régionale, la démocratie avancée, avancée et avan¬ Le Larzac à l'armée ? Bien sûr I Mais à l'armée populaire... ». Mas observacions aqui subre an pas empachat ren. La prudéncia (tactica ?) del Teatre de la çant... PER Carrièra qu'admiran, arriban pas a l'encapas doblidat lo boicòt comucontra los meetings Larzac, entre An par... nista autres... Es son eles qu'an rason ? Ne que En dètz representacions an pas dobti. balh se pédagogie condemnar de que s'embarrar dins a lo silen- se l'eveniment de e i curar son trauc ? » politic los a pas jamai soluna accion occitanista... L'occitanisme licitats per MATERIAL(IST)AMENT PARLAR... tal Carrièra, càmbia. per ara ara, se trapa en difi- deure cultat. metre qu'an pas per aver jogat a Paris teatre grands ômes » del coma Barrault e Lang e maites, espantats (e o me diguèron) que pòsca existir en França un teatre plan capable de picar aqui ont justament lo teatre francés se còpa lo morre, dins lo contacte amb un public non aculturat, popular, que la partida es ganhada. Que lo Teatre de la Car¬ rièra ane jogar deman a la Cartocharié de Vincennes, ont Barrault es prèst a davant de l'impausar ren a « — sa aquò càmbia patin-patan situacion materiala. Or s'agls de durar. De poder durar. Après dos ans passais a podar, laurar, descaucelar, sulfatar, podar, vendemiar agricôls per de dire de po¬ jorn sus très, la tropa es genolhs. Rendut al ponch de obrièrs der jogar ara suis un la porta de l'osagut, se ren non la clau jos pas I aurà que Aquô's coma es voler trucar de front a las mentalitats... Respònon eles : « Mas de qu'es un teatre de combat que se truca pas à las mentalitats en plaça ? De qu'es un movement politic que pren pas lo risc de mostrar a la cara los que retardan la revolucion ? Que s'acontenta de seguir ci E puèi, i a mai qu'aquò : es materialament, tanben, que lo Teatre de la pas consl lo tramalaisit, consí aquô's agut lo temps de se mainar jamai los revolucionaris en clôs- pas. A ensemble e jogar coma lo Teatre de la Carrièra o faguèt ,cal dispausar al mens d'un budget ca o uòch, en salon per per o comprene viure mal un an a 15 milións vièlhs. Aquela soma milions, los del Teatre de la Car¬ rièra l'an trapada l'an passât per mai de la mitât dins son trabalh de sasonièrs de 10 de 10 agricôls, lo sol que permetèsse a la tropa de viure dins lo meteis luôc, de se formar e d'èsser disponibles totes al me¬ teis moment per anar jogar ont calié. Mal manjar, cap de securitat sociala, las nuôches de representacion a dormir pel soi, la peta de poder pas pagar las reparacions d'un vièlh camion ont s'esquichan a uôch, ômes, femnas e material : ni per sa passion del teatre, ni per sa volontat d'accion politica, la tropa ne pot pas pus. 45 �Caldriá fòls èsser contunhèsson que dèu tanisme per coma saber exigir d'eies fach. L'occi- an uòi vòl se se donar projècte, mas dins lo sostén efectiu, financièr d'abòrd, de preparacion e d'espleitacion politica del passatge de la tropa apuèi o dins lo meteis temps. Dins lo sostén d'una tropa qu'existís e qu'es en drech de nos demandar : teatre, un non pas en « Es cresètz que siám utils ? Es que devèm contunhar ? Es que de nos'n donar los mejans ? que pensatz que siátz prestes Teorics tics ? La la materials ? e Politics e prac- ». responsa, poiré de tropa occitana, la plaça dels occi- cap pas trapar a tanistas. Ives ROQUETA. ENTRE DIARIS E REVISTAS J.P. B„ G. B. per ic LES TEMPS « 310 bis n° F. G. e MODERNES », nouvelle Nouveau fascisme, los autors cant lo clavat an dorsièr son en publi- manifèst de Lucha occitana. démocratie, 1972, 20 F. Aquel « fòra de » Sartre. J.-P. numéro dorsièr « séria Un es » la un revista avertiment afortis « per n° ce 31 peuple" ». De nos 413 acontentarem titolada : sannes à paginas d'aquel trabalh, per uèi de traire la part Occitanie la révolte : des « d'un luttes peuple pay¬ (pp. 141-170). Se tracha d'una mena de resum mai o mens complet — de la « ques¬ tion occitana », fach, çò sembla, a partir de documents coma l'antologia de M. » AGRI SUD 1972 revue », (4 car. agricole, G. Péri, Avèm ja parlât d'« dels Agri Sud », revista agricôls de la région toloplan dinamica, que dona dins ca- mitans senca, dun de las « 30, mai de Tolosa), 3 F. été entièrement conçu et réali¬ sé sous la direction de militants maoïstes groupés de la autour "Cause du a Jç numéro dirigida sos numéros una cronica en occi¬ jos la signatura de M. Andrieu. Aquel quasèrn s'assenhala per un dorsièr titolat : Sauver sa région 7, ont son pausadas las questions de la regionalizacion, d'un biais clar e sovent eficaç. tan — Roanet Occitanie TOccitanie, los occitans e cials revistas o de sai Que faire 1970, lo disques que los coma Petit Livre de dels cantaires quasèrns espe- Frères du Monde 7 L'ensems, que e analitic, es al côp infordecebent : per en delà d'idèas un pauc simpletas d'un costat, e, d'un autre, quauques fachs im¬ matiu portants certas, se vol pro mas que son pas tôt, de silèncis, trop de lacunas. Aquè mòstra, per lo negatiu, la complexitat de trop la 46 situacion occitana... Es de notar que -fa L'AVENIR », edicion Dordonha, Federacion Centre-Oeste del P.S.U. (c./o. Jean Bertin, 24 - Rouffignac) entrepren un estudi sistematic de l'economia del despartiment de Dordonha. Entresenhas pontualas, chifras, balanç... vesinan amb d'articles mai générais ont son mes en relèu los mécanismes qu'esplican las interrogacions dels estatjants d'aquela région occitana. Lo numéro que venèm de legir s'acaba per una longa analisi : Le Sarladais, terre colonisée, qu'es ren mai qu'una mesa en evidéncia publicat dels los « per la fenoméns an de colonizacion tais coma desvelats las analisis occitanistas. �ic L'EXPRESS MEDITERRANEE « nascut aurà i lo lèu dos contunha ans, » sa 20 (junh de 1972, d'articles mai o mens in¬ téressants sus lo Grand Delta (operacion capitalista que cèrca de tirar lo mai de profièch possible de las terras occitanas que s'espandisson entre Narbona, Niça e Lion), las menas d'Alés, Avairon..., es de legir per la longa entrevista que dona d'E. Maffre Beaugé, un dels menaires del movement viticòl lengadocian (L'E.M. va plus loin avec E. Maffre Beaugé). E. Maffre Beaugé pot èstre considé¬ rât coma lo représentant perfièch de çò que se pòt sonar « la pichòta borgesiá tasca : numéro 3,50 F.) en mai viticòla dire tota una classa proprietaris mejans que començan de de se valent », mainar que aqui pas a consi Maffre veire s'entreva de benlèu logic de interesses son sos cresián... ont Es tôt Beaugé n'arriba, quand metre d'ordre dins la situa- dels despartiments viticôls, a reprene d'unas analisis de la Révolution régionaliste de Lafònt (çò que d'alhors los que menan l'entrevista mancan pas de li faire remarcar...). Mas tôt s'arrèsta aqui : pas cap de presa de posicion politica en consequéncia. A aquel moment las resisténcias venon claras. Per exemple quand conta qu'escriguèt a Pompidor : « Vous acculez le Midi cion eoonomica méditerranéen à revenir à fond de révolution Mas las son occitane resisténcias esprit pro¬ », aquestas son tanben sai que un signe ; signe de cambiaments que se cercan, e que se pôdon pas afortir qu'ai terme d'una longa esplide citacion au sens Maffre suis fils : « Je ne révolutionnaire Beaugé occitan de se ce ; dans pays les miens. e suis du pas occitan terme apond aitanlèu la mesure depuis des » ditz : « où je Je suis siècles, à Et je constate que le pouvoir central n'a jamais été très doux travers ie Midi méditerranéen ». d'apartenéncia fosc, nacionalisme confus, corporatisme viscut, pour Sentiment amb, entremitan de tôt aquô, l'idèa de qu'un jorn sià l'autre cambiarà las donadas del problèma. Aitant de ra¬ de meditar las paraulas de Maffre sons quicôm Beaugé. TRACES ' triels - Le cahiers », trimes¬ 33-34, nos (Michel-François 1972 Sabiàm Traces, revista còps que i de s'escriu òc, en o l'exagòn. Aquò's mièr « d'art et Lavaur, Pallet). atencionada publicat tèxt », lettres IX, an 44 de en — francés qui a faim del de poësia, çò que lengas de Traces qu'avià lo prise trachava vertat d'un per d'autras en — a lo breton Poème du pays Paol Quéinnec. Es donèt la paraula al lemosin Miquèl Chadeuil (Lo cor e las dents). Uèi aquò's lo quite menaire de la revista, M.-F. Lavaur que, jos lo títol d'Aubiat (un masatge del rôdol de Tula) publica quauques tèxts en occitan, manlevats a un recuèlh per parèisser : el tanben « e que Disi un cial lauriél meitat auve Aubiat ; dins jal desborronaire, l'aiauveta. sonar Jueune novèl meitat lo jorn s'emborrissa. N'ai pro d'escriure Aubiat per far levar los potarèls dessus las taulas de roc sèc nadar lo chat volar l'espiulha-serp l'auglana empeutada dessus las e madurar romècs... » preséncia de la lenga, coma ne coneissèm pro en oc¬ citan, tèxts-enonciats, amb, de temps en autre, una mena de racacòr que nais davant aquela preséncia indefugibla. Es dificil de dire çô que Lavaur nos donarà en òc : de tôt biais, aquô sembla per èstre diferent de çô qu'escriguèt en fran¬ cés. Un esperiment de lengatge, flame nòu, que laissa las portas dobèrtas larg... Poëmas, adonc, de la 47 �TOULOUSE MIDI-PYRENÊES ». per Christian Beringuier, André Boudon e Guy Jalabert, col. Villes Clés, Stock éd., 381 pp., 35 F. Quauques ans fa, Crestian Beringuièr, assistent de geografia a la Facultat de las Letras de Tolosa, venguèt dins un estagi organizat per l'Institut d'Estudis Occitans. L'estagi se tenié a Murèth, en jt La « transition, setembre de 1968. Parlât de situacion de la vila de e Desempuèi lo temps a passât. Berenguièr, amb los que l'ajudavan dins son trabalh, amassât las chifras, las analisis. Nos dona uèi un primièr balanç d'aquela cèrca. Un libre gros, que sona los vejaires de sos legeires (i a amb io libre un questionari que lo cal remandar ; las résultas seràn puèi publicadas, mai que mai dins La Dépêche) ; un libre pro tanben. Un compte de lo tôt lo eles... libre fin finala que per ne rendre condrechament, sérié de besonh legir e lo tomar legir, e atal faire camin que los autors faguèron Qu'un malaise pro grèu se laissa endevinhar al d'entresenhas, pauc tas fil de lectura : fum un agropadas, çò sèmbla, un l'astre, d'idèas sovent interessen- a originalas, mas quasiment totjorn amagadas darrièr de trastejaments dificils d'interpretar... Aquò per dire que Tou¬ louse Midi-Pyrénées - la Transition es tôt al còp un obratge preciôs e un libre plan decebent : òm s'espéra totjorn a quicòm que va venir esclairar çò qu'òm ven de legir, mas de badas. Amb, de temps en e autre, d'errors que lo p. 331 exemple, « les una 48 mouvements mescladissa ont vos espantan quadre occitans tôt es que » manca). Viure (!) a » pas descarats d'aprene que de veire completa- politics (e mai los movements « cultu¬ dins çò que son e dins çô que occitans ») grèu tiratge de 5.000 exempiars i'es benlèu mai ; ment rels Es un e los movements vòlon. Tôt aquô's sai que a l'image de la occitana... situacion la » confus » Tolosa, de région tota. Ives Roqueta sortiguèt l'essencial de son intervencion que foguèt puèi publicat dins « Viure jos lo titol : Tolosa capitala ? non pas : una vilassa sens força ni poder. la se'n a faus : per recampa Tolosa (o : pauc -fc « « SEMAINE PROVENCE l'hebdomadaire catholique de Provence Marselha, Saint Jacques partir del 7 de febrièr de 1972). 61, débat Un c. s'es », », (6e) (a trapat dobèrt, involon- setmanièr Semaine(Provence et « Occitanie ») per un article de Eugène Simon : responsas a aquel article, letras diversas, mesas al ponch an constituît lo débat, qu'èra d'interés a mai d'un titol ; primièr lo felibritge apareissià clarament coma escagassat ideologicament, noirit de rasons menèlas sens presa sus la realitat d'ara ; l'ideologia nacionala que s'i destria (a l'encôp evidentament francesa e provençalal s'i mòstra clar inopérants de cara la destructuracion del pais ; fin finala a revindican lo monopòli de la defensa de Provença (per lo biais d'una « xenofobia » antioccitana gaireben neurotica) sens aver los mejans de l'assegurar. A un moment ont vènon minoritaris sembla plan d'après lo volum de las responsas — dins lo camp de los que pòrton interés a la matèria Provença » en Provença metàriament, dins io Provence — « teissa. Aquel felibrisme, donc, coma força opausada a un devenir proven¬ çal, aprofiècha encara dei culte de la notabilitat (e dels notables) que sola una practica occitanista rigorosa (que la deterioracion provençala e l'amadurament so¬ cial rendon possibla ara) n'escobarà çô d'inercia que i a encara d'actiu. �VIURE ES EN VENDA A MONTPELHIER : Librariá Jean Messier, Car. de l'Universitat. L'Ane d'Or », Car. de l'Agulhariá. La Planèta, Car. Foch. NIMES : Teissier, Car. Regala. BESIERS : Librariá del Teatre, 15, Car. de la Cauquilha TOLOSA : Librarié Occitania, 46, Car. del Taur. A la Bible d'Or », 22, Car del Taur. ALBI : Librariá Deynous, Lissas de Rhonel. Privât, 14, Car. dels Arts. AGEN : Librarié Occitana, 32, Car. Grenouilla PEIRIGUS : » « » » » « Librarié Bitard, PAU Car. de la Republica : Librarié Saint-Louis, 5, Car. Gambetta. MARSELHA : Librarié Laffite, 156, La Canabiera. Quartier Latin, 68, Bd. de la Liberacion. LA CIUTAT : Librarié Courty. LA SALA-DECAZEVILLE : Depaus central de jornals, 111, Car. Cairada. CARCASSONA : Librarié de la Ciutat, 43, Car. Clemenceau. ALES : Librarié Roustan, 2, Car. Sauvages. SETA : Librarié J. Racine, Quai de Lattre-de-Tassigny. PERPINHAN : » Librarié PARIS de Librarié Saint-Germain-des-Près, « LION Catalhona. : La Joie de Lire », 164, Bd. St-Germain (VIe). 40, Car. Saint-Séverin (Ve). : Librarié J. Récamier, 31, Car. de la Charité. FEDEROP, 7, Car. des Trois-Maries (Ve), etc... �� Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Périodiques toujours sous droit Revista Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier Type de périodique Buletin d’informacion d’associacions e partits politics = Bulletin d’information d’associations et de partis politiques Région Administrative Languedoc-Roussillon Variante Idiomatique Languedocien Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Viure. - Annada 08, n° 28, estiu de 1972 Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Viure. - Annada 08, n° 28, estiu de 1972 Creator An entity primarily responsible for making the resource Lafont, Robert (1923-2009). Directeur de publication Publisher An entity responsible for making the resource available Imprimerie Barnier (Nîmes) Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1972 Date Issued Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource. 2020-04-28 FB License A legal document giving official permission to do something with the resource. Certains droits réservés Relation A related resource Vignette : https://occitanica.eu/files/original/09417c3695c8d85b31711e850022a7b6.jpg http://www.sudoc.fr/013416006 Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. <a href="https://occitanica.eu/items/show/22550" target="_blank" rel="noopener"><em>Viure</em> (Acc&eacute;der &agrave; l'ensemble des num&eacute;ros de la revue)</a> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 vol. (48 p.) ; 20 cm Language A language of the resource oci Type The nature or genre of the resource Text publication en série imprimée Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 19.. Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://occitanica.eu/omeka/items/show/22591 CIRDOC_D3-1972-28 Subject The topic of the resource Mouvement occitan Périodiques occitans Comité occitan d'études et d'action Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Patric Description An account of the resource <div style="text-align: justify;">Laboratoire vivant de la pens&eacute;e politique du mouvement occitan, la revue publie reportages, enqu&ecirc;tes, t&eacute;moignages, d&eacute;bats et comptes-rendus engag&eacute;s. <em>Viure</em> contient aussi des textes litt&eacute;raires.</div> Source A related resource from which the described resource is derived Mediatèca occitana, CIRDOC-Béziers, D 3 Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Numéro de revue Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Contributeur Le contributeur à Occitanica CIRDOC - Institut occitan de cultura Cultura occitana = Culture occitane Nòva cançon occitana = Nouvelle chanson occitane Occitanisme = occitanisme