Recèrca

Filtrar
Filtre actif
Mot-clé : Achille Mir
Tipe : Manuscrit / Data : 1884
Mise en ligne : 29/03/2017
Tipe : Libre / Data : 18..
Mise en ligne : 07/09/2018
Tipe : Libre / Data : 1907
Mise en ligne : 27/04/2017
Tipe : Libre
Nòstra responsa : « L'abat Martin » es lo nom francés del curat de Cucunhan « 'l'abat Martí », un dels personatges mai conegut de la literatura populara occitan. Lo coneissèm tanben jos d'autres noms, coma "lo paire Borràs" dins la version estampada la mai anciana (redigida per l'escrivan narbonés Hercule Birat dins las annadas 1830-1850). Existís doas autras versions literàrias en lenga d'òc d'aquel obratge, la del provençal Joseph Roumanille (1866) e la del carcasonés Achille Mir (1884) considerada coma mai pròcha de la tradicion orala del conte.

Es a partir de la version de Romanille qu'Alfonse Daudet escriguèt la version francesa de l'istòria de l'abat Martin publicada dins lo jornal l'Evénement (1866), puèi dins Les Lettres de mon Moulin (1869). Lo curat de Cucunhan de Daudet acabarà d'èsser consacrat pel filme realizat per Marcel Pagnol per la television en 1967 (L'abat Martin es interpretat per Fernand Sardou).

Per ne saber mai sus l'istòria de l'òbra, podètz consultar las responsa qu'avèm realizada al subjècte del «viatge dins la Corbièras de Blanchot de Brenas» tèxte que conten una de las primièras versions de l'istòria del curat de Cucunhan.

Lo curat de Cucunhan es un conte de tradicion orala dels païses d'Òc, mai que mai conegut dins sa version audenca, mas se trapariá de versions dins d'autras regions europencas, coma en Itàlia. L'istòria es teissuda a l'entorn d'una esquèma simpla, la d'una fabla moralizanta bastida coma una divina comèdia al revèrs ont lo capelan cèrca sos ovelhas al paradís, puèi al purgatòri, per los trapar en infèrn. Vos balham çai-jos las diferentas sequéncias a partir de la version d'Achille Mir. Aquelas an lo merita d'èsser escrichas amb la coneissença de las diferentas versions, dins l'esperit e la lenga populara d'Aude d'ont lo conte es eissit.


L'istòria :
L'abat Martin qu'"èra bon coma lo bon pan (…) aviá son amna entahinada" perque los Cucunhencs que n'aviá la carga, son pas fòrças devòts e abandonèron sa glèisa. Per fin de los tornar metre sus lo bon camin, afirma aver d'informacion de lor revelar a prepaus de l'esconduda d'un tresaur. Lo dimenge que seguís, los fidèls se prèissan a la glèisa per escotar lo famós «sermon del curat de Cucunhan». Lo sermon de l'abat Martin es una fabla ont conta son arribada a las pòrtas del paradís e ont demanda a Sant Pèire «s'avèm a Cucunhan quaucas amnas salvadas, / E s'al Paradís son dintradas.» Veredicte: Al paradís «pas una amna de Cucunhan !» D'aquí, l'abat Martin se'n va al purgatòri. Al purgatòri «pas degun de Cucunhan». Acaba evidentament per los trapar en infèrn.

Edicions del Sermon del Curat de Cucunhan per Achille Mir (1822-1901) que se pòdon consultar CIRDÒC-Mediatèca occitana.

Achille MIR, Lou Sermou dal curat de Cucugna (avec traduction française : pouëmo Tragi-coumic, Illustracius de N. Salières, Montpellier, Hamelin Frères (impr.), s. d. [vers 1887], 67 p.
(cote CIRDOC : CAC 1143)

Edicion amb revirada francesa Lo Curat de Cucunhan d'Achille Mir es magnificament illustrat per Narcisse Salières (Paul-Narcisse Salières, pintre e dessenhaire nascut a Carcassona en 1818).
Lo tèxte es redigit dins la grafia mistralenca de l'autor.

L'edicion la mai recenta de la version lengadociana d'Achille Mir :

Achille MIR, Le Sermon du curé de Cucugnan, novèla edicion bilingüe lengadocian-francés, presentacion e revirada de René Quehen e Christian Burgat, Montesquieu-Volvestre, Ed. René Quéhen, 1989.
(cote CIRDÒC : CAC 2762)

Reprint de l'edicion originala.

Edicion en grafia classica :

Achille MIR, Lo Sermon del curat de Cucunhan, presentacion de L. Còrdas [Léon Cordes], Carcassona, L. Bonafos & Fils, s.d. [vers 1975].
Cote CIRDOC : CBB 397-25
Lo tèxt d'Achille Mir foguèt largament popularizat dins lo vilatge de Lengadòc per l'interpretacion que ne faguèt Leon Còrdas, escrivan e òme de teatre occitan. Aquela edicion compren un prefaci de Leon Còrdas que per el lo tèxt d'Achille Mir « atteint le niveau d'une véritable épopée burlesque » e « déchaîne, avec le rire libérateur, une merveilleuse illustration du sentiment populaire en pleine possession de son occitanité » a l'opausat de la version filmada per Marcel Pagnol a partir d'Alfonse Daudet, que quicha los clichats meridionals.
Mise en ligne : 29/03/2017
Tipe : Manuscrit / Data : 1874-03-10

Qual es Aquiles Mir ?

Es un poèta e fabulista originari de Carcassona. L’autor, coma un fum de sos confraires, escriu primièr en francés abans de se virar cap a l’occitan. Son primièr poèma occitan, La Bigno, es escrich en 1863. Mir lo manda al Concors de la Societat Arqueologica e Literària de Bezièrs e lo fa paréisser dins la revista Les Muses du Midi. Es alara remarcat per Mistral. En 1874, Mir adreça una primièra letra al poèta de Malhana que li respond lèu. S’enseguís una correspondéncia que durarà mai de 30 ans e al dintre de laquala aparéis una amistat franca e sincèra entre los dos òmes. Mir serà l’un dels contributors màgers en tèrme de lexicografia carcassonesa al diccionari occitan de Mistral : Lou Tresor dóu Felibrige.

Descripcion de la letra

Aquesta letra de Frederic Mistral a Aquiles Mir datada del 10 de mars de 1874 e mandada dempuèi Malhana es un bon exemple de la mena de rapòrt qu’entretenián los dos autors.

Sus aquesta letra aparéis clarament l’estima de Mistral : “vous êtes un poëte certainement, vous avez (...) une profonde connaissance du riche dialecte carcassonais”. Aquesta estima se fonda doncas tant sus la qualitat literària de l’autor que sus sa granda coneissença de sa lenga. Ça que la, als uèlhs de Mistral l’escritura de Mir es pas exempta de tot repròchi : “il faut, si l’on veut exister, affirmer carrément son existence en reprenant les traditions de notre littérature nationale. Il faut expulser hardiment tous les gallicismes”. En efièch d’unes literators de l’epòca reprochavan a Mir una grafia e de causidas lexicalas de còps tròp pròchas del francés, çò qu’explica, encara uèi, la manca d’estudis prigonds portats sus son òbra. La letra s’acaba sus la demanda de Mistral d’expressions localas : “Je termine un grand Dictionnaire de tous les dialectes du midi. Vous seriez bien aimable de me faire une liste des mots que vous croyez particuliers à Carcassonne” que pròva que lo Tresor dóu Felibrige aviá ja plan avançat, e que l’ajuda de Mir foguèt plan sollicitada.