Explorar los documents (217 total)

vignette_edito30.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura

2026 se dobrís sus una actualitat marcada per la creacion artistica occitana. Que siá literària, picturala o teatrala, e en despièit d’un contèxte constrench, lo CIRDOC - Institut occitan de cultura, en sosten als artistas se fa lo resson de sa vitalitat e de sa diversitat en propausant rendètz-vos variats al public (Nuèits de la lectura 2026, animacions a l’entorn del pintre setòri Pierre François…) o per son catalòg de la creacion, Tè ! En aquesta debuta d’annada, vos convidam a descobrir lo n°12, que las paginas se son enriquidas dels nòstres escambis amb las estructuras de l’espectacle viu en Occitània. 

Aqueste primièr trimèstre de 2026 veirà tanben florir los projèctes e experimentacions a l’entorn del patrimòni cultural immaterial, domeni sus lo qual nòstre establiment contunha de portar son expertesa mercés a programas europèus nombroses, e d’assegurar sa compreneson e sa transmission al près dels mai joves. 

Una annada que serà enfin marcada per rendètz-vos bèls, al quatre cantons de l’espaci occitan, al rencontre dels professionals e dels publics : la Passem, Escala a Sèta, 800 ans dels Polin de Pesenàs…

Tota la còla del CIRDOC - Institut occitan de cultura que vos desira una bona annada de 2026.  

Descobrir la Letra en Òbra 30 -  Genièr-Març de 2026 : AQUI
vignette_te12.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura

A cada numèro, de novetats ! Dins las proposicions de libres, CDs o creacions de segur, mas tamben amb d’informacions novèlas, apondudas per vos mièlhs guidar dins las vòstras descobèrtas e causidas. D’en primièr, d’informacions suls publics ciblats, per las creacions. Presentas en linha sus la FaBrica, son d’ara enlà indicadas tanben per nòstras paginas per mai de clartat. Novetats tanben amb un novèl sistèma de hashtags per far ressortir las tematicas de cada creacion. Tè !, un otís qu’evoluís !


Qu’es aquò, Tè! ?

Tè ! es un catalòg pensat per acompanhar los professionals de la cultura (programators, mediatecaris, mediators...) dins lor descobèrta de la creacion occitana actuala. Un supòrt d'informacion mas tanben un otís practic, per elaborar sa programacion coma son plan d'acquisicion.

Al fial de las paginas, classadas per grandas tematicas mas que los contenguts dialògan entre els d'un domeni a l'autre, vos propausam per aquel catalòg novèl de la creacion occitana actuala, una seleccion plurala. Plurala dins sas formas e expressions (romans, concèrts, espectacles de teatre, exposicion...), mas tanben quand se fa lo miralh de la granda diversitat de l'expression occitana dins totas sas formas dialectalas, del provençal al gascon en passent pel lengadocian. 

« Seleccion » que significa pas « exaustivitat »
, aital los numèros a venir de Tè! vos convidaràn a descobrir de creacions novèlas, d'artistas inedits, tot en demorant al mai pròche de l'actualitat. 
Per fin de vos ajudar dins las vòstras causidas d'aquisicion e de programacion, aquelas presentacions seràn acompanhadas d'informacions tecnicas e de pictogramas que lo detalh es presentat sus la primièra pagina del catalòg. Caduna d'entre ela remanda tanben, a una presentacion en linha, al còr del portal de la creacion occitana actuala : fabrica.occitanica.eu, per una presentacion detalhat (e bilingüa).

E, plan segur, esitètz pas a sollicitar las equipas del CIRDÒC - Institut occitan de cultura per vos acompanhar dins las vòstras cèrcas, las vòstras presas de contacte, o per beneficiar dels servicis e otisses propausats dins lo quadre de l'ofèrta a las collectivitats (detalh en pagina 27 del catalòg).


Consultar totes los numèros del catalòg Tè! en linha : AQUI

Bona lectura e bona immersion !
vignette_nou.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura
Una edicion novèla del festenal Nòu se tendrà del 3 al 7 de febrièr de 2026 a Sant Africa (Avairon). Per l'escasença, descobrissètz la programacion de 2026 amb aqueste fòra seria del catalòg Tè !
vignette_edito29.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura

Las luses de la davalada s’atudan pauc a pauc, e mentre qu’avançam cap a l’ivèrn, aquí que ven lo temps dels bilances pròpris an aqueste periòde de fin d’annada. L’escasença per l’establiment de clavar una annada particulara a mai d’un títol, marcada per los anniversaris crosats de sos 50 ans e de mai d’una figura de l’occitanisme contemporanèu : Marcela Delpastre, Max Roqueta, Ives Roqueta… Mas l’ivèrn es tanben per nosautres, e mai, l’escasença de preparar las sasons d'après, d’anticipar e de pensar collectivament al fuèlh de rota de las tres annadas que venon. Per l’ora, vos convidama totas e totes, a Pau coma a Besièrs, a venir celebrar als nòstres costats lo Nadalet, un moment de fèsta, de musica e de convivialitat per acabar 2025 coma cal.

Descobrir la Letra en Òbra 29 - Novembre 2025 -Genièr de 2026 : AQUI
vignette_premiupv.jpg
Département d'occitan - UPV Montpellier III
CIRDOC - Institut occitan de cultura
Après una primièra edicion que metèt a l'onor Magali Bizot-Dargent (Novèlas sornas, IEO 06) e Florian Vernet (Anamorfòsis, IEO Erau), lo Prèmi dels estudiants de l’UPV de Montpelhièr III torna amb una novèla seleccion dedicada a las òbras de pròsa en occitan d'aquestas darrièras annadas. 

I figuran : 
- Istòria d’un sauvatjòt : je suis cet enfant. Sèrgi CARLES, Letras d'Òc, 2022. 
- Lo chivau de las espelugas. Eva CASSAGNET, Per Noste, 2025. 
- 3 filhas / 3 filles - Ròsa e Adeline. T. 1. Jean-Louis COURTIAL, Édite-moi !, 2024. 
- Gambier, l’òme sens nom. Josí GUILHÒT-GENTIALON, IEO Edicions, 2024. 
- Los sendareus de l’auba. Martial PEYROUNY, Novelum - IEO Perigòrd, 2025. 


La seleccion complèta es tanben de telecargar al format.pdf : AQUI

Lo nom del o de la laureata d'aquesta segonda edicion serà desvelada lo dissabte 30 de mai que ven, dins lo quadre dels Rencontres de Salinèlas.

Una serada de rencontres e d'escambis a l'entorn d'aquesta novèla seleccion vos serà en mai propausada lo divendres 23 de genièr de 2026 al CIRDOC - Besièrs, dins lo quadre de las Nuèits de la lectura. 

Un prèmi portat pel despartament d'occitan de l'Universitat Paul-Valéry Montpelhièr III amb lo concors del CIRDÒC - Institut occitan de cultura.  


Istòria d’un sauvatjòt : je suis cet enfant. Sèrgi CARLES, Letras d'Òc, 2022. 
Nascut a Valhorlhas dins Avairon, d'origina paisana, engatjat per la transmission de la lenga occitana Sèrgi Carles foguèt regent, conselhièr pedagogic puèi formator en occitan. Dempuèi totjorn, fa de la traduccion una de sas activitats màgers. S'adreçant a totes los publics, tradusís d’òbras literàrias coma Vendredi ou la vie sauvage, de contes, de romans per mainatges, de bendas-dessenhadas fins a d'obratges d'ensenhament, de manuals escolars.
Istòria d'un sauvatjòt (Letras d’òc, 2022), lo raconte autobiografic de son enfança paisana dins Roergue, partejada entre doas lengas, occitan e francés.

3 filhas / 3 filles - Ròsa e Adeline. T. 1. Jean-Louis COURTIAL, Édite-moi !, 2024. 
Joan-Loís Cortial es nascut al Vibal dins Roergue dins una familha d'artesans e de musicians. Perseguís un temps la tradicion familiala de fabrica de jòc de quilhas de uèit,  abans de se dedicar a sa sola carrièra d’ensenhaire, coma professor d’occitan e d'istòria. Artista complèt a las facietas multiplas, en sòlo o en grop, es musician, cantaire, autor-compositor, comedian, autor de romans e de novèlas. Sa creacion artistica e literària conjuga occitan e francés e demòra essencialament orientada cap a un public jove.
Influenciat per son paire musician, a transmés a son torn aquela passion a son filh Paulin, cantaire et guitarrista dels grops Mbrai o CXK. 
Autor de romans e de novèlas, ven de publicar un obratge novèl en dos volums, 3 filhas (Edite-moi !, 2024), pintrant la vida de tres joves femnas avaironesas a diferentas epòcas.
Lo chivau de las espelugas. Eva CASSAGNET, Per Noste, 2025. 
Eva Cassagnet es originària de Mauborguet en Bigòrra e viu en Bearn.
Es son oncle, l'escrivan Joan-Loís Lavit, que li transmet la lenga e la cultura occitanas. Son engatjament dins lor transmission passa per son mèstier de professora de las escòlas bilingüas occitan-francés e per sa creacion artistica. 
De fach, autora e illustratritz de contes per mainatges, es tanben una scenarista e realizatritz fòrça productiva. Mantuna realizacion son disponiblas sus Òctele coma la sèria Lo Clacamion, l’emission Tà dehòra o Descrobr’Aquí, una revista realizada amb de collegians e liceans.
Autora d’albums, sortís en 2025 un roman per adolescents Lo chivau de las espelugas (Per Noste, 2025).
Gambier, l’òme sens nom. Josí GUILHÒT-GENTIALON, IEO Edicions, 2024
Josí Guilhòt- Gentalion es una contaira auvernhata, nascuda a Clarmont que viu a Tièrn.

Fòrça engatjada dins la defensa de la cultura e de la lenga occitanas, foguèt pendent setze ans presidenta de l’IEO Puèi de Doma. Es una cronicaira activa dins diferentas publicacions occitanas e notadament la revista Parlem ! Vai-i qu’as paur !
Poetessa e romancièra en lenga d’òc, coneguda per son obratge Femnas sortit en 2008 (Ostal del libre), fa partida dels autors occitans revirats en francés dins lo recuèlh de novelas entitolat Nouvelles d’Occitanie publicat en 2022 (Magellan et cie). En 2024 es publicat Gambier – L’òme sens nom(IEO Edicions) son darrièr roman.

 
Los sendareus de l’auba. Martial PEYROUNY, Novelum - IEO Perigòrd, 2025

Martial Peyrony, enfant de Peirigòrd, descobrís l'occitan amb la lectura d'Asterix en òc puèi amb las cançons de Claude Marti e s’avisa que l'occitan es una forma de resisténcia, un mejan de luchar contra l'injustícia.
Professor d'occitan dempuèi un trentenat d'annadas, viu a Brantôme e ensenha a Peirigús.
Foguèt un dels cronicaires ràdio de l'emission Meitat chen meitat pòrc sus France Bleu Périgord pendent mai de vint ans, als costats de Joan-Paul Verdier.
Fins ara traductor en occitan lemosin d'obratges per la joventut, publica son tot primièr libre amb Los sendareus de l’auba (2025). Partit d'un projècte d'escritura de tèxtes originals en occitan per sos escolans, acaba per liurar un vertadièr roman policièr.

 
vignette_auteurs.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura
Un novèl numèro de la revista Auteurs en scène : théâtres d'oc... et d'ailleurs s'aprèsta a paréisser a las edicions Domens, dedicat a Claudí Alranq, crieur public n°1.

Per fin de sostene sa parucion, un bulletin de soscripcion en telecargament aquí. Al prètz de soscripcion de 22€ fins a parucion (lo 15/10) - pòrt inclús.

En mai, la revista serà oficialament presentada lo 16 d'octòbre que ven a 18h30 al Teatre de Pesenàs, en preséncia de Claudí Alranq e animada per Franck Tenaille e Marie-Hélène Bonafé. 
Rencontres, lecturas, dedicacions... lo detalh de la serada AQUí. 

Bibliotècas, programators, associacions, comunas... Per l'annada a venir, Claudí Alranq se ten a la vòstra disposicion per una conferéncia  :
«  60 ANNÉES DE THÉÂTRE EN OCCITANIE  ET FRANCOPHONIES » (contacte :   claudealranq@free.fr )


PRESENTACION

Dins la continuitat d'una ja rica colleccion ont retrobam, entre autres, Max Rouquette, André Benedetto o Jan dau Melhau, las edicions Domens propausaràn al mes d'octòbre que ven un seten numèro d'Auteurs en scène : théâtres d'oc... et d'ailleurs, dedicat a Claudí Alranq, cridaire public n°1.

Conversacion, morcèls causits e retraits, inedits o recampats aquí, signats de la pluma de Marie-Hélène Bonafé, Franck Tenaille, Rotland Pecot... dessenhan lo retrait mosaïc de Claudí Alranq.
On i (re)descobrirà l'òme de teatre tan coma comedian o autor, notadament al sen del  Teatre de la Carrièra, que coma contaire, cercaire...
vignette_edito28.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura

Los monuments que jalonan los nòstres paisatges, que sián urbans o rurals, castèls coma masets, anciana fabrica o font, constituïsson tan de punts d’amira istorics, artistics e culturals, testimònis del passatge del temps e de l’òbra umana. Dins la dralha del tèma nacional de las JEP de 2025, lo CIRDÒC - Institut occitan de cultura metrà lo patrimòni arquitectural a l’onor. L’escasença d’explorar la riquesa dels saber-faire e mestièrs, lor istòria e lors lexics tan coma las especificitats del repertòri de las arts decorativas dins l’espaci occitan. En aqueste periòde de dintrada, una atencion particulara serà portada als publics escolars, amb mantun rendètz-vos dedicat. Una dindrada plaçada jol signe de l’accion e de l’avenidor, alara que se renovèlan los quadres d’accions actats per una novèla convencion amb lo Rectorat de Montpelhièr.

 

Descobrir la Letra en Òbra 28 - Setembre-Novembre de 2025 : AQUI
vignette_creaoccat.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura
EDICION NOVÈLA DEL CONCORS CREAOCCAT
En 2021, una fuèlha novèla de rota es estada aprovada, privilegiant una cultura fòrta, ancorada dins una identitat euroregionala mediterranèa. Dins aquel sens, pertocant l’ais estrategic de la cultura, l’Euroregion desira valorizar las lengas euroregionalas aital coma las culturas novèlas. Aquí perqué d’iniciativas son promogudas per encoratjar la practica e los escambis entre los joves a l’entorn de las lengas e de la cultura euroregionala, facilitant atal l’integracion sociala e lo respècte de la diversitat culturala e lingüistica del territòri.
Es dins aquel contèxt qu’un concors de creacion sus las rets socialas en catalan e en occitan pels joves a espelit dins l’Euroregion : CREAOCCAT.
La presidéncia novèla de las Illas Balearas, qu’a inscrich la promocion de la cultura e de l’espòrt demest sos objectius prioritaris, s’engatja a assegurar la continuitat d’aquela iniciativa. Reafirma egalament sa volontat d’implicar los joves dins la construccion de l’avenidor euroregional.
Après la capitada de las edicions precedentas, vos presentam la 3na edicion del concors CREAOCCAT dins una version entièrament renovelada !
Aquela annada, la principala innovacion residís dins la participacion per grop de tres creators de contengut, per tal de promòure la collaboracion transfrontalièra e d’afortir los ligams entre los joves dels tres territòris de l’Euroregion Pirenèus-Mediterranèa.
Cada creator de contengut seleccionat recebrà una borsa de 4 000 € (siá un total de 12 000 € per projècte).
Los tres creators de contengut collaboraràn a la produccion e a la publicacion d’una video comuna pendent tota l’annada 2026. CREAOCCAT recerca de proposicions innovantas per las rets socialas valorizant la riquesa culturala, lingüistica e patrimoniala de l’Euroregion, a l’entorn de diferents tèmas :
Gastronomia euroregionala : promocion de la cosina e dels produches tradicionals de l’Euroregion.
Patrimòni euroregional : difusion del patrimòni istoric e artistic, dels paisatges e de las valors naturalas, aital coma de festivitats, de la cultura e de las tradicions dels diferents territòris, vilas e luòcs de l’Euroregion.
Lengas de l’Euroregion : curiositats lingüisticas, istòria de la lenga, dichas e provèrbis, etc.
Promocion de l’Euroregion : difusion d’activitats culturalas, socialas e joventut dins l’Euroregion.
Sèm egalament obèrts a la recepcion de proposicions sus d’autres subjèctes connèxes, a condicion que contribuïsson a la difusion e a la valorizacion de la cultura, del patrimòni e de l’identitat de l’Euroregion.
Beneficiaris
Los particulars e las organizacions a tòca non lucrativa pòdon demandar de subvencions per la creacion de contengut. La participacion se deu far per grops de tres creators e las condicions seguentas devon èsser emplenadas :
Cada grop deu èsser compausat d’una persona representant cadun dels tres territòris que compausan l’Euroregion Pirenèus-Mediterranèa : Occitània, las Illas Balearas e Catalonha.
Almens un dels membres deu èsser catalanofòn e un autre occitanofòn, per tal de garantir la diversitat lingüistica del projècte.
Los participants devon èsser annadits de 18 a 35 ans e èsser situats dins l’una de las tres regions euroregionalas.
Modalitats e foncionament
L’apèl a candidaturas es obèrt del 1èr de setembre de 2025 al 30 d’octobre de 2025 !
Los grops de creators desirant participar al concors devon sometre lor candidatura pel formulari en linha, confòrmament als documents definits dins lo reglament çai jos.

Webinaire d'informacion :   DILUN 15/09/2025 a 11H. Inscripcions aquí ! 


Tot lo detalh del concors sul site de l'Euroregion Pyreneus-Mediterrània : ICI
projet-armée-arbres-vignette.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura

L'armée des arbres - Spectacle en forêt déambulatoire

théâtre-danse-musique-chant-cirque en français - euskara - gascon

De la forêt d’Iraty à celle du Pignada Résistance écologique et de guerre.

Avec les habitant·e·s de la ville d’Anglet, de la vallée d’Hergarai et les artistes de la compagnie Hecho en casa.

Un récit qui s'inspire :
- de la structure de l’œuvre de William Shakespeare, Macbeth
-
du roman Le chirurgien et le berger : deux héros de la Résistance au Pays basque, de Meg Ostrum et Xavier Guesnu.
- de la bande dessinée Le Réseau Comète, la ligne d’évasion des pilotes alliés, de Le Naour, Marko et Holgado.
- du recueil Les résistances poétiques de Cyril Dion.

Pour la mise en mot du spectacle, nous nous appuirons sur une commande d’écriture à un·e auteur·e du territoire.

Mise en oeuvre :

Le fil d'Ariane : 

le fil de l’histoire, la narration et les personnages-clés seront assurés par les comédien·n·e·s de la compagnie.

Les tableaux vivants :

Création de six tableaux vivants dans le parcours de la déambulation avec six groupes identifiés d’habitant·e·s des différents territoires.

Trois groupes et différents publics concernés à Anglet :

Théâtre & chant | adultes | gascon.
Théâtre | seniors | français (“théâtre en chemins” en partenariat avec le CCAS).
En parallèle,
Théâtre | enfants | français (“théâtre en chemins” en partenariat avec l’Éducation Nationale).

Trois groupes à Hergarai et aux alentours :

Danse | adultes | français & euskara.
Théâtre | adultes | euskara
Théâtre | adultes | français

La trajectoires des participant·e·s :

Les participant·e·s s’engagent pour deux ans, de septembre 25 à septembre 27.
Un premier appel à participation aura lieu à juin, puis en septembre 25.
Les habitant·e.s d’Anglet et de la Vallée d’Hergarai sont prioritaires pour bénéficier de ces actions.

Cependant, si nécessaire, les groupes peuvent être élargis avec des participants des environs.

Des actions sont à mettre en place afin de nourrir la démarche et d’égrainer le processus de
médiation (spectacle, films, rencontres, débats, lectures...).

La déambulation :

Un musicien, un acrobate et un danseur rejoindront également le projet pour agrémentée la déambulation. Ils seront également accompagnés par les associations locales de chants et de formations musicales.

Renseignements et inscriptions : 

www.cie-hechoencasa.com
07. 67. 35. 69. 49
mediation@cie-hechoencasa.com 

313565d0119c42dab190168114c0491f.jpg
CIRDOC - Institut occitan de cultura

L’estiu es, per la còla del CIRDÒC - Institut occitan de cultura, sinonim de rencontres amb los publics. Gràcia als festenals nombroses que se desplegan sul territòri occitan coma a de rendètz-vos professionals, l’establiment presenta sos otisses e services de valorizacion de l’escrit e de la creacion, tot coma sas accions en favor de la coneissença del patrimòni viu. E coma totjorn, es pendent aqueste periòde estival que se preparan las proposicions de la dintrada e notadament, lo grand rdv de las Jornadas Europèas del Patrimòni que ne poiretz descobrir lo detalh site per site.

 

Descobrir la Letra en Òbra 27 - Julhet-Setembre de 2025 : AQUI
sus 22